Στρατηγική επιλογή και οριζόντια εθνική πολιτική αποτελεί πλέον για την Ελλάδα η επιστημονική και τεχνολογική διπλωματία, με τα συναρμόδια υπουργεία να λειτουργούν ως ένας ενιαίος μηχανισμός εξωστρέφειας. Αυτό υπογράμμισε ο Υφυπουργός Ανάπτυξης, Σταύρος Καλαφάτης, κατά τη συμμετοχή του στο Διεθνές Συμπόσιο με θέμα τον ρόλο της χώρας στην ευρωπαϊκή διπλωματία της επιστήμης. Η διοργάνωση τελεί υπό τη συνδιοργάνωση του Υπουργείου Εξωτερικών, της Γενικής Γραμματείας Έρευνας και Καινοτομίας, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και της Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για την Επιστημονική Διπλωματία.
Στην τοποθέτησή του, ο κ. Καλαφάτης επεσήμανε ότι η χώρα έχει αλλάξει επίπεδο, καθώς δεν παρακολουθεί απλώς τις εξελίξεις αλλά τις συνδιαμορφώνει ενεργά. Από μια χώρα-υπόσχεση, η Ελλάδα έχει μετατραπεί σε έναν ώριμο, θεσμικά θωρακισμένο και εξαιρετικά δυναμικό πόλο τεχνολογίας αιχμής και καινοτομίας για ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Διεκδίκηση του Μεσογειακού Κέντρου και θεσμική πρωτοπορία
Με αφορμή την πρόσφατη υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής Σύστασης για την Επιστημονική Διπλωματία, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης έστειλε σαφές μήνυμα για τις επόμενες κινήσεις της Αθήνας. Όπως δήλωσε, η Ελλάδα, αξιοποιώντας και τη στρατηγική της συνεργασία με τη Γαλλία, μπορεί να διεκδικήσει δυναμικά την έδρα του υπό ίδρυση Κέντρου Μεσογειακής Επιστημονικής Διπλωματίας, αποτελώντας την αιχμή του δόρατος στην περιοχή.
Η χώρα επιδεικνύει ήδη γρήγορα αντανακλαστικά σε θεσμικό επίπεδο, έχοντας ενεργοποιήσει το εξειδικευμένο Τομεακό Επιστημονικό Συμβούλιο για τις συνέργειες με την ελληνική επιστημονική διασπορά και την τεχνολογική διπλωματία, υπό την ηγεσία του Δρ. Γιώργου Κοτρώτσιου.
Ιστορικές επενδύσεις και υποδομές Τεχνητής Νοημοσύνης
Η εθνική αυτή στρατηγική συνοδεύεται από μια ιστορική χρηματοδότηση που ξεπερνά τα 300 εκατομμύρια ευρώ για τη θωράκιση των εθνικών ερευνητικών κέντρων. Παράλληλα, δρομολογούνται εμβληματικές υποδομές μεγάλης κλίμακας, όπως ο εθνικός υπερυπολογιστής «Δαίδαλος» και το εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «PHAROS», το οποίο θα έχει ως έδρα τον Δημόκριτο με τη σύμπραξη των ιδρυμάτων Αθηνά, ΕΚΕΤΑ και ΙΤΕ. Οι επενδύσεις αυτές εδραιώνουν τη χώρα ως περιφερειακό κόμβο τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτή η δυναμική αποτυπώνεται ήδη σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς οι Έλληνες επιστήμονες πρωταγωνιστούν σε προγράμματα όπως το «Ορίζοντας Ευρώπη» και η μεσογειακή σύμπραξη PRIMA, φέρνοντας τη χώρα στην τέταρτη θέση της σχετικής κατάταξης στην Ευρώπη.
Οδικός χάρτης για την Ευρωπαϊκή Προεδρία του 2027
Σύμφωνα με τον κ. Καλαφάτη, η έρευνα και η καινοτομία εξυπηρετούν έναν βαθύτατα αναπτυξιακό και κοινωνικό στόχο. Η κυβερνητική πολιτική κινείται γύρω από ένα συγκεκριμένο τρίπτυχο που αφορά το εθνικό στοίχημα του Brain Gain, τη σύνδεση της γνώσης με την παραγωγή για την ενίσχυση της πραγματικής οικονομίας και τη βελτίωση της καθημερινότητας των πολιτών στην υγεία, το περιβάλλον και την ασφάλεια.
Κλείνοντας την ομιλία του, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης χαρακτήρισε τους νέους ερευνητές ως τους καλύτερους πρεσβευτές της χώρας στο εξωτερικό. Παράλληλα, σημείωσε ότι το Συμπόσιο αποτελεί τον οδικό χάρτη για το επόμενο μεγάλο ορόσημο της χώρας, που είναι το Ευρωπαϊκό Συνέδριο Επιστημονικής Διπλωματίας, το οποίο θα φιλοξενηθεί στην Ελλάδα το 2027, τη χρονιά που η χώρα θα αναλάβει την Προεδρία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
