Σε τροχιά εκσυγχρονισμού και ψηφιοποίησης εισέρχεται η διαχείριση των κοινωφελών περιουσιών, των κληροδοτημάτων και των σχολαζουσών κληρονομιών στη Βόρεια Ελλάδα. Η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Μακεδονίας – Θράκης προχωρά με εντατικούς ρυθμούς στην καταγραφή και αξιοποίηση των εν λόγω περιουσιακών στοιχείων, στοχεύοντας στην ενίσχυση των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, στον οικονομικό εξορθολογισμό και στην έμπρακτη στήριξη της κυβερνητικής στεγαστικής πολιτικής.
Ψηφιοποίηση του 80% των αρχείων και διαφάνεια
Η διασφάλιση της απόλυτης διαφάνειας και η μετάβαση σε ένα σύγχρονο, φιλικό προς τον πολίτη κράτος αποτελούν βασικές προτεραιότητες της μεταρρύθμισης. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, η Διεύθυνση Κοινωφελών Περιουσιών έχει ήδη ολοκληρώσει την ψηφιοποίηση του 80% του φυσικού της αρχείου. Τα απαραίτητα έγγραφα των κληροδοτημάτων έχουν ενσωματωθεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα του Υπουργείου Οικονομικών, γεγονός που διευκολύνει σημαντικά την εποπτεία και επιτρέπει σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να έχουν καθαρή εικόνα της κατάστασης.
Παράλληλα, ο Γραμματέας της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Μακεδονίας – Θράκης, Δημήτρης Γαλαμάτης, υπογράμμισε τη σημασία των κληροδοτημάτων για την τοπική κοινωνία. Από τα 276 κληροδοτήματα που τελούν υπό την εποπτεία της Διοίκησης, τα 115 αφορούν άμεσες οικονομικές και κοινωνικές ενισχύσεις, όπως βοηθήματα σε απόρους, ορφανά παιδιά και μονογονεϊκές οικογένειες, καθώς και τη διοργάνωση συσσιτίων. Επιπλέον, 55 κληροδοτήματα είναι αποκλειστικά προσανατολισμένα στη χορήγηση υποτροφιών, με τη Διεύθυνση να εγκρίνει ήδη κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 υποτροφίες από 26 εξ αυτών.
Κινητοποίηση ημιενεργών κληροδοτημάτων
Σημαντικό βάρος πέφτει και στην ενεργοποίηση κληροδοτημάτων που παρέμεναν αδρανή, είτε επειδή δεν εφάρμοζαν το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο είτε επειδή η αρχική βούληση του διαθέτη δεν είναι πλέον εφικτό να υλοποιηθεί. Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αρμόδια Διεύθυνση καθοδηγεί και παροτρύνει τους δικαιούχους φορείς να τροποποιήσουν τους όρους των διαθηκών, ώστε να ξεμπλοκάρουν οι διαδικασίες και να αποδοθεί η περιουσία πίσω στην κοινωνία.
Πάντως, οι προκλήσεις παραμένουν σημαντικές. Η Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Κοινωφελών Περιουσιών, Εύα Μαυρογένη, επεσήμανε ότι εξαιτίας της γραφειοκρατίας και της υποστελέχωσης, η διαδικασία εκκαθάρισης και πλήρους ένταξης ενός κληροδοτήματος σε καθεστώς λειτουργικής εποπτείας μπορεί να ξεπεράσει το ένα έτος.
Αντιμετώπιση του στεγαστικού μέσω των σχολαζουσών κληρονομιών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ζήτημα των σχολαζουσών κληρονομιών, οι οποίες αυξήθηκαν κατακόρυφα μετά την οικονομική κρίση, καθώς πολλοί δικαιούχοι αποποιήθηκαν περιουσίες που έφεραν βάρη. Τα ακίνητα αυτά, που αποτελούν εθνική περιουσία, σχεδιάζεται να αξιοποιηθούν για την αντιμετώπιση του οξυμένου στεγαστικού προβλήματος.
Όπως εξήγησε ο κ. Γαλαμάτης, το συγκεκριμένο τμήμα αντιμετωπίζει έντονο πρόβλημα υποστελέχωσης, όμως στόχος είναι η άμεση ενίσχυσή του ώστε να μειωθεί ο χρόνος αναγνώρισης των δικαιωμάτων του Ελληνικού Δημοσίου. Ο ίδιος τόνισε ότι με το νέο νομοθετικό πλαίσιο επιταχύνονται οι εκκαθαρίσεις, επιτρέποντας σε εκατοντάδες αναξιοποίητα ακίνητα να βγουν στην αγορά, προς όφελος των ευάλωτων πολιτών και των νέων.
Σύμφωνα με τα τελευταία δεδομένα, κατά την τελευταία διετία έχουν περιέλθει οριστικά στο Δημόσιο 30 ακίνητα στις περιοχές της Θεσσαλονίκης, της Χαλκιδικής, της Δράμας και της Κομοτηνής. Την ίδια ώρα, περίπου 200 επιπλέον ακίνητα βρίσκονται σε ώριμη φάση διαδικασίας αξιοποίησης, ενώ για έναν πολύ μεγαλύτερο αριθμό ακινήτων οι σχετικές ενέργειες αναμένεται να εκκινήσουν το αμέσως επόμενο διάστημα.
