Στους πολέμους, η ιστορία επαναλαμβάνεται με μια σχεδόν κυνική ακρίβεια: πολλοί χάνουν, λίγοι κερδίζουν. Και όσο πιο βαθιά μπαίνει η παγκόσμια οικονομία στη δίνη της σύγκρουσης ΗΠΑ – Ισραήλ με το Ιράν, τόσο πιο καθαρά αποτυπώνεται αυτή η ανισορροπία.
Τη στιγμή που εκατομμύρια νοικοκυριά σε κάθε γωνιά του πλανήτη μετρούν τις συνέπειες του πολέμου, με αυξήσεις στην ενέργεια, στα καύσιμα, εκτοξεύοντας το κόστος ζωής σε όλους τους τομείς, ορισμένοι επιχειρηματικοί κλάδοι μετρούν κάτι εντελώς διαφορετικό: κέρδη που σπάνε κάθε προηγούμενο ρεκόρ, βλέποντας τα «ταμεία» τους να γεμίζουν με δισεκατομμύρια
Ο πόλεμος δεν είναι «δυστυχία» για όλους. Για κάποιους είναι επιχειρηματικό μοντέλο.
Το πιο ωμό παράδειγμα βρίσκεται στην ενέργεια. Τα Στενά του Ορμούζ, από ζωτική αρτηρία του παγκόσμιου εμπορίου, μετατράπηκαν σε σύμβολο ασφυξίας. Και κάθε φορά που η ροή του πετρελαίου απειλείται, οι τιμές δεν «ανεβαίνουν» απλώς, εκτοξεύονται.Και μαζί τους φυσικά τα κέρδη των πετρελαϊκών εταιρίων.
Οι μεγάλοι ενεργειακοί όμιλοι δεν βρέθηκαν απροετοίμαστοι με την έναρξη του πολέμου. Αντίθετα, αποδείχθηκαν απόλυτα προσαρμοσμένοι και γνώστες της συνέχειας, σε έναν κόσμο αστάθειας που οι ίδιοι γνωρίζουν να αξιοποιούν καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον.
Οι μεγάλοι ωφελημένοι ήταν κυρίως οι ευρωπαϊκές πετρελαϊκές εταιρείες, που διαθέτουν ισχυρούς εμπορικούς βραχίονες και κατάφεραν να εκμεταλλευτούν τις απότομες μεταβολές των τιμών.
Η BP υπερδιπλασίασε τα κέρδη της, φτάνοντας τα 3,2 δισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο του έτους, χάρη – όπως ανέφερε – στις «εξαιρετικές επιδόσεις» του εμπορικού της τμήματος.
Η Shell ξεπέρασε επίσης τις προβλέψεις των αναλυτών, ανακοινώνοντας κέρδη 6,92 δισ. δολαρίων για το πρώτο τρίμηνο.
Η γαλλική TotalEnergies είδε τα κέρδη της να εκτοξεύονται σχεδόν κατά ένα τρίτο, στα 5,4 δισ. δολάρια το πρώτο τρίμηνο του 2026, με κινητήριο δύναμη τη μεταβλητότητα στις αγορές πετρελαίου και ενέργειας.
Στις ΗΠΑ, οι ExxonMobil και Chevron κατέγραψαν πτώση κερδών σε σχέση με πέρυσι λόγω των διαταραχών στον εφοδιασμό από τη Μέση Ανατολή. Παρ’ όλα αυτά, ξεπέρασαν τις εκτιμήσεις των αναλυτών και εκτιμούν ότι τα κέρδη τους θα συνεχίσουν να αυξάνονται όσο το πετρέλαιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα.
Τράπεζες: όταν ο φόβος γίνεται τζίρος
Αν η ενέργεια είναι το καύσιμο της κρίσης, οι τράπεζες είναι ο επιταχυντής της.
Η JP Morgan και οι υπόλοιποι κολοσσοί της Wall Street δεν απλώς «αντέχουν» τον πόλεμο. Τον εμπορεύονται μέσω της μεταβλητότητας. 47,7 δισ. δολάρια κέρδη σε ένα τρίμηνο δεν είναι ένδειξη σταθερότητας. Είναι ένδειξη ότι η αναταραχή έχει γίνει μία καλή ευκαιρία για «δουλειές» και μάλιστα εξαιρετικά αποδοτική.
Η JP Morgan κατέγραψε έσοδα-ρεκόρ ύψους 11,6 δισ. δολαρίων από τις συναλλαγές της μόνο στο πρώτο τρίμηνο του 2026, οδηγώντας την τράπεζα στο δεύτερο υψηλότερο τριμηνιαίο κέρδος στην ιστορία της. Αντίστοιχη εικόνα παρουσίασαν και οι υπόλοιπες τράπεζες της λεγόμενης “Big Six”, με όλες να ανακοινώνουν ισχυρή άνοδο κερδών.
Συνολικά, οι έξι τραπεζικοί κολοσσοί κατέγραψαν κέρδη 47,7 δισ. δολαρίων μέσα στους πρώτους τρεις μήνες του 2026.
Όσο οι επενδυτές εγκαταλείπουν το χρηματιστικό ρίσκο και τρέχουν σε «ασφαλή καταφύγια», το τραπεζικό σύστημα λειτουργεί ως μεσάζων πανικού.
Και κάθε κύμα φόβου μεταφράζεται σε συναλλαγές. Και κάθε συναλλαγή σε προμήθεια. Και κάθε προμήθεια σε κέρδος.
Ο πόλεμος, με άλλα λόγια, δεν παγώνει τη χρηματοπιστωτική μηχανή. Την υπερτροφοδοτεί.
Αμυντική βιομηχανία: Η πιο ειλικρινής αγορά
Αν υπάρχει ένας κλάδος που δεν κρύβεται πίσω από ευφημισμούς, είναι η αμυντική βιομηχανία.
Οι Lockheed Martin, Boeing και Northrop Grumman δεν κερδίζουν απλά από την κρίση. Κερδίζουν από την ανάγκη για περισσότερη ισχύ, περισσότερα όπλα, περισσότερη αποτροπή. Και όσο οι κυβερνήσεις μιλούν για ασφάλεια, τόσο τρέχει η παραγωγή και υπογράφονται νέα συμβόλαια πωλήσεων.
Οι συγκεκριμένες πολεμικές βιομηχανίες, κατέγραψαν ιστορικά υψηλά ανεκτέλεστα παραγγελιών, καθώς οι κυβερνήσεις σπεύδουν να ενισχύσουν τα οπλοστάσιά τους.
Η ζήτηση για αντιπυραυλικά συστήματα και τεχνολογίες drones εκτοξεύεται, ενώ η Ευρώπη και οι ΗΠΑ επανεξετάζουν τις στρατιωτικές τους προτεραιότητες.
Είναι ίσως το πιο ειλικρινές κομμάτι του συστήματος: δεν προσποιείται ότι ο κόσμος γίνεται καλύτερος. Απλώς τιμολογεί τον φόβο του.
Ανανεώσιμες: η πράσινη σκιά του πολέμου
Ακόμη και η ενεργειακή μετάβαση δεν μένει ανεπηρέαστη. Οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας ενισχύονται όχι μόνο από περιβαλλοντική συνείδηση, αλλά και από καθαρό γεωπολιτικό πανικό.
Όταν το πετρέλαιο γίνεται όπλο, η «πράσινη ενέργεια» παύει να είναι επιλογή και γίνεται στρατηγική ανάγκη.
Και αυτό μεταφράζεται επίσης σε αγορές, επενδύσεις και αποδόσεις. Η ενεργειακή ανασφάλεια ενισχύει τις επενδύσεις στις ΑΠΕ, με εταιρείες όπως η NextEra Energy να καταγράφουν άνοδο 17% στη μετοχή τους.
Ανάλογη εικόνα και για τους ευρωπαϊκούς κολοσσούς αιολικής ενέργειας, ενώ η ζήτηση για φωτοβολταϊκά και αντλίες θερμότητας αυξάνεται θεαματικά.
Ακόμη και η βιωσιμότητα, σε έναν κόσμο κρίσεων, περνά μέσα από το φίλτρο της κερδοφορίας.
Κέρδος και απώλειες
Κάθε πόλεμος παράγει δύο παράλληλες πραγματικότητες: εκείνη που φαίνεται και εκείνη που αποτιμάται.
Η πρώτη είναι οι ελλείψεις, οι τιμές, η αβεβαιότητα, οι κοινωνικές πιέσεις.
Η δεύτερη είναι τα ισολογιστικά αποτελέσματα.
Όλα αυτά στην οικονομία βέβαια, καθώς δεν υπολογίζονται εδώ οι απώλειες ανθρώπων και περιουσιών, οι καταστροφές σε υποδομές και τα δεινά που φέρνει μία πολεμική σύρραξη.
Γιατί στον πόλεμο, όπως αποδεικνύεται ξανά, δεν υπάρχει κοινή μοίρα. Υπάρχει ανακατανομή ισχύος. Από τους πολλούς προς τους λίγους. Από την ανασφάλεια προς το κεφάλαιο. Από την κρίση προς το κέρδος.
Ή αλλιώς: ο πόλεμος δεν σταματά την οικονομία, την επιταχύνει.
