Στον 13ο όροφο του κτιρίου Μπερλεμόν στις Βρυξέλλες, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει δημιουργήσει μια προεδρική δομή που ασκεί έλεγχο σε κάθε πτυχή των εργασιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η στενά δεμένη ομάδα των συμβούλων της ελέγχει τις καθημερινές λειτουργίες του εκτελεστικού οργάνου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς η φον ντερ Λάιεν παραγκωνίζει σχεδόν όλους εκτός από τον στενό της κύκλο στη διαχείριση του τεράστιου αυτού οργανισμού, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, το οποίο βασίζεται σε συνομιλίες με πολλούς αξιωματούχους και διπλωμάτες που έχουν συνεργαστεί στενά με τη φον ντερ Λάιεν και την ομάδα της.
Ένα μεγάλο πρόβλημα, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν άμεσα τον τρόπο εργασίας της, είναι ότι αυτός επιβαρύνει υπερβολικά το γραφείο της και εστιάζει λιγότερο στις βασικές οικονομικές της αρμοδιότητες, με αποτέλεσμα η ευρύτερη καμπάνια της για την αναζωογόνηση του ευρωπαϊκού εγχειρήματος να παραπαίει.
Ελάχιστη πρόοδος για ενίσχυση της ενιαίας αγοράς
Κατά τη διάρκεια των επτά ετών που ηγείται της Κομισιόν, η 67χρονη πρόεδρός της έχει καθοδηγήσει την ΕΕ να ανταπεξέλθει στην πανδημία του Covid, τους πολέμους στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, καθώς και στην επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο και τη δασμολογική πολιτική του.
Ωστόσο, έχει σημειώσει ελάχιστη πρόοδο όσον αφορά το έργο της Κομισιόν να ενισχύσει την ενιαία αγορά και να αυξήσει την ανταγωνιστικότητα της ΕΕ μέσα σε έναν όλο και πιο εχθρικό κόσμο.
Δυσφορία στο Βερολίνο
Οι εντάσεις, που σιγοβράζουν εδώ και χρόνια, αρχίζουν τώρα να εκδηλώνονται πιο έντονα, αναφέρει το δημοσίευμα.
Τον περασμένο μήνα, πρώην συνάδελφοί της στην κοινοβουλευτική ομάδα του κυβερνώντος γερμανικού συντηρητικού κόμματος CDU απαίτησαν να υπάρξει έλεγχος της εξουσίας της Κομισιόν σε μια κλειστή συνεδρίαση στο Βερολίνο, ενώ μια αντιπροσωπεία ανώτερων στελεχών του τεχνολογικού κλάδου της είπε ότι δεν κινείται αρκετά γρήγορα σε θέματα που είναι σημαντικά για τις επιχειρήσεις.
Παραγκωνισμός των Επιτρόπων
Απογοήτευση υπάρχει και μέσα στο τεράστιο κτίριο Μπερλεμόν, όπου οι Επίτροποι αισθάνονται ότι αποκλείονται από τις σημαντικές αποφάσεις, καθώς η πρόεδρος και η ομάδα της αναλαμβάνουν τις πρωτοβουλίες.
Εκπρόσωπος της φον ντερ Λάιεν δήλωσε, ωστόσο, ότι οι αποφάσεις λαμβάνονται συλλογικά από τους Επιτρόπους, «μετά από μια διαδικασία χωρίς αποκλεισμούς» και ότι «ο τεράστιος αριθμός ωρών που αφιερώνεται στις συζητήσεις» το δείχνει αυτό.
Ατομα που γνωρίζουν πώς λειτουργεί το γραφείο της φον ντερ Λάιεν συνδέουν άμεσα το ηγετικό στυλ της με ευρύτερες αδυναμίες που προκαλούν ανησυχία στα στελέχη. Περιγράφουν μια αξιωματούχο που έχει εμμονή να αποδείξει ότι έχει τον έλεγχο, δημιουργώντας αίσθημα αποξένωσης σε πολλούς υψηλόβαθμους αξιωματούχους της Κομισιόν.
Η πιο ισχυρή Πρόεδρος
«Η φον ντερ Λάιεν μπορεί να είναι η πιο ισχυρή πρόεδρος της Επιτροπής που γνώρισε ποτέ η ΕΕ», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ραχμάν, διευθύνων σύμβουλος για την Ευρώπη στην Eurasia Group και πρώην αξιωματούχος του Ηνωμένου Βασιλείου και της ΕΕ. «Ωστόσο, παρατηρούμε έναν αυξανόμενο αριθμό λαθών από τη μικρή ομάδα των έμπιστων αλλά υπερφορτωμένων αξιωματούχων της καθώς και μια αυξανόμενη και πιο εχθρική αντίδραση από τις πρωτεύουσες της ΕΕ», πρόσθεσε.
Η σχετική ισχύς των διαφόρων θεσμικών οργάνων που απαρτίζουν την ΕΕ έχει γνωρίσει διακυμάνσεις από την ίδρυσή της στη δεκαετία του 1950. Η θητεία της Φον ντερ Λάιεν έχει αναδείξει την Κομισιόν με τρόπο που δεν είχε παρατηρηθεί από την εποχή του Ζακ Ντελόρ, ο οποίος ηγήθηκε της Επιτροπής μεταξύ 1985 και 1995 και προώθησε την εγκαθίδρυση της ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς.
Το πρόσωπο της ΕΕ
Η φον ντερ Λάιεν έχει γίνει πλέον, κατά μία έννοια, το πρόσωπο της Ευρώπης, κάτι στο οποίο ο Τραμπ αναφέρθηκε χαριτολογώντας πέρυσι στον Λευκό Οίκο, αφότου οι ΗΠΑ και η Ευρώπη συνήψαν εμπορική συμφωνία. Καλωσορίζοντας τον Γερμανό Φρίντριχ Μερτς, τον Γάλλο Εμανουέλ Μακρόν και την Ιταλίδα Τζιόρτζια Μελόνι, ο Τραμπ είπε στη συνέχεια για τη φον ντερ Λάιεν: «Με όλες αυτές τις χώρες, δεν ξέρω, νομίζω ότι ίσως είστε πιο ισχυρή από όλους αυτούς τους τύπους σε αυτό το τραπέζι.»
Καθυστερούν σημαντικές αποφάσεις
Η εξαιρετικά συγκεντρωτική δομή εξουσίας και η απροθυμία να ανατεθούν αρμοδιότητες σημαίνουν εμπόδια που καθυστερούν σημαντικές πολιτικές αποφάσεις.
Ένα σχέδιο στρατηγικής για την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς της Ένωσης, που εκπονήθηκε από την ομάδα του Αντιπροέδρου της Επιτροπής Στεφάν Σεζούρν, ήταν έτοιμο από τον Νοέμβριο, και έμεινε στο συρτάρι για μήνες.
Στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ τον Φεβρουάριο, οι Ευρωπαίοι ηγέτες προέτρεψαν την Κομισιόν να παρουσιάσει το σχέδιο τον Μάρτιο από κοινού με τα άλλα θεσμικά όργανα, αλλά το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κράτη μέλη δεν είδαν το έγγραφο παρά μόνο λίγες ημέρες πριν από την τελική δημοσίευσή του στα τέλη Απριλίου.
Τα παράπονα των επιχειρήσεων
Οι επιχειρήσεις βλέπουν την ΕΕ ως μια περιοχή με χαμηλές επιδόσεις, στριμωγμένη μεταξύ των ΗΠΑ και της Κίνας. Η Ευρώπη, για παράδειγμα, παραμένει πίσω από ΗΠΑ και Κίνα όσον αφορά την αξιοποίηση της δύναμης της τεχνητής νοημοσύνης και την ανάπτυξη του τομέα των μικροτσίπ.
Τον περασμένο μήνα, ο Roger Dassen, οικονομικός διευθυντής της ASML Holding, έκανε μια αυστηρή αξιολόγηση, σημειώνοντας ότι η εταιρεία του, που είναι αυτή με τη μεγαλύτερη αξία στην Ευρώπη, έχει μόλις το 1% των εσόδων της από την περιοχή. «Βρισκόμαστε εδώ στην Ευρώπη. Δεν μπορώ να σταματήσω να τονίζω ότι το 1% της EMEA (Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Αφρικής) αποτελεί σοβαρό προειδοποιητικό σήμα για τον κλάδο», δήλωσε στους μετόχους.
Ένα άλλο παράδειγμα ήταν ο χειρισμός από τη φον ντερ Λάιεν το περασμένο καλοκαίρι, του μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού της ΕΕ, ένα αμφιλεγόμενο θέμα που προκαλεί έντονες συζητήσεις σχετικά με τις προτεραιότητες των δαπανών και το ποιος θα πληρώσει το λογαριασμό. Και πάλι, το σχέδιο δεν κοινοποιήθηκε στους επιτρόπους παρά μόνο την τελευταία στιγμή.
Οι χώρες της ΕΕ ήταν επίσης δυσαρεστημένες με την έλλειψη διαβούλευσης, παρόλο που η φον ντερ Λάιεν πρότεινε ένα σχέδιο δαπανών-ρεκόρ ύψους σχεδόν 2 τρισ. ευρώ.
Λίγες ώρες μετά την ανακοίνωση, το Βερολίνο απέρριψε δημοσίως το σχέδιο. Ο καγκελάριος Μερτς ήταν ιδιαίτερα δυσαρεστημένος με την κίνηση για την επιβολή εταιρικών φόρων, η οποία έρχονταν σε αντίθεση με μια πρόσφατη υπόσχεση που είχε δώσει στις γερμανικές εταιρείες για μείωση των φόρων τους.
Με πληροφορίες από Bloomberg
