Από την 1η Μαΐου 2026, τέθηκε σε ισχύ το νέο καθεστώς για τις λεγόμενες «fast-track εξώσεις», μια εξέλιξη που επιταχύνει σημαντικά τις διαδικασίες απόδοσης μισθίου και προκαλεί έντονες ανησυχίες στους ενοικιαστές. Το νέο πλαίσιο επιτρέπει στους ιδιοκτήτες ακινήτων να εκκινούν διαδικασίες έξωσης με πρωτοφανή ταχύτητα, γεγονός που σύμφωνα με εκπροσώπους των μισθωτών, ανατρέπει τις υφιστάμενες θεσμικές εγγυήσεις και εντείνει την ανασφάλεια στην αγορά κατοικίας.
Πώς διαμορφώνονται οι προθεσμίες για την απόδοση μισθίου
Σύμφωνα με τις νέες διατάξεις, η διαδικασία ξεκινά με την αποστολή εξωδίκου από τον εκμισθωτή. Τρεις μήνες αργότερα, ο ιδιοκτήτης έχει το δικαίωμα να προσφύγει σε δικηγόρο, ο οποίος αναλαμβάνει την έκδοση της απόφασης απόδοσης μισθίου εντός μόλις 20 ημερών. Οι προθεσμίες γίνονται ακόμη πιο ασφυκτικές σε περιπτώσεις οφειλής ενοικίων, όπου ο μισθωτής ενδέχεται να βρεθεί εκτός κατοικίας σε 15 ημέρες, ενώ για λήξη συμβολαίου η προθεσμία ορίζεται στους δύο μήνες.
Ένα από τα πλέον αμφιλεγόμενα σημεία της νέας ρύθμισης είναι η μεταφορά της αρμοδιότητας έκδοσης της διαταγής απόδοσης από τον δικαστή στον δικηγόρο. Η κίνηση αυτή ερμηνεύεται από νομικούς κύκλους και σωματεία ενοικιαστών ως μια μορφή «ιδιωτικοποίησης» της δικαστικής διαδικασίας, η οποία περιορίζει τον ουσιαστικό έλεγχο των λόγων έξωσης και αφαιρεί εγγυήσεις προστασίας για ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Τα θολά σημεία και ο κίνδυνος του οικονομικού αποκλεισμού
Παρά το δικαίωμα κατάθεσης αίτησης ανακοπής εντός 15 ημερών, το πλαίσιο παραμένει ασαφές ως προς το τι συνιστά «βάσιμο λόγο» για την παραμονή στο ακίνητο. Ζητήματα όπως κινητικά προβλήματα, ανάγκες προσαρμογής της κατοικίας ή η ύπαρξη ανήλικων τέκνων που φοιτούν σε σχολεία της γειτονιάς, φαίνεται να επαφίενται στην κρίση της νέας διαδικασίας, χωρίς ξεκάθαρα κριτήρια. Επιπλέον, το κόστος της διαδικασίας, αν και αρχικά βαρύνει τον ιδιοκτήτη, μπορεί τελικά να μετακυλιστεί στον ενοικιαστή σε περίπτωση τελεσίδικης απόφασης εις βάρος του.
Την ίδια στιγμή, ανησυχία προκαλεί η δημιουργία του «Μητρώου Φερεγγυότητας», το οποίο χαρακτηρίζεται ως ένας «Τειρεσίας ενοικιαστών». Μέσω αυτού, οι ιδιοκτήτες θα μπορούν να αξιολογούν υποψήφιους μισθωτές βάσει των οικονομικών τους δεδομένων και τυχόν παλαιότερων οφειλών. Για το ζήτημα αυτό έχει ήδη ενημερωθεί η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, καθώς τίθενται σοβαρά ερωτήματα για την επεξεργασία προσωπικών δεδομένων και τον κίνδυνο κοινωνικού αποκλεισμού από το δικαίωμα στη στέγαση.
