Γιώργος Κούρος • gkouros@naftemporiki.gr
Δεύτερη ευκαιρία σε εκατοντάδες χιλιάδες οφειλέτες του Δημοσίου δίνει η ΑΑΔΕ, η οποία ανοίγει την «πόρτα» για άμεση άρση των κατασχέσεων που έχουν επιβληθεί στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.
Αναγκαία, ωστόσο, προϋπόθεση για να ξεμπλοκάρουν τους λογαριασμούς τους οι οφειλέτες, σύμφωνα με το νέο καθεστώς, είναι προηγουμένως να έχουν εξοφλήσει το 25% της οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η κατάσχεση.
Θα πρέπει να υπογραμμιστεί ότι για να γίνει δεκτό το εν λόγω αίτημα, θα πρέπει να συντρέχουν ταυτόχρονα τα εξής:
να έχει πληρωθεί το 25% της οφειλής της κατάσχεσης (μαζί με τους τόκους και τις προσαυξήσεις),
το υπόλοιπο των οφειλών της κατάσχεσης να έχει ρυθμιστεί σε δόσεις ή να τελεί υπό αναστολή πληρωμής (με βάση νόμο, δικαστική απόφαση ή προσωρινή διαταγή),
όλες οι υπόλοιπες ληξιπρόθεσμες οφειλές του φορολογούμενου (ατομικές ή από αλληλέγγυα ευθύνη) να είναι τακτοποιημένες ή εξοφλημένες μέχρι την υποβολή της αίτησης.
Επισημαίνεται ότι η απόφαση για την άρση της κατάσχεσης εκδίδεται μία φορά (άπαξ) ανά οφειλέτη και η αποδέσμευση του λογαριασμού γίνεται άμεσα και ψηφιακά.
Νέο πλαίσιο
Αξίζει να σημειωθεί ότι το νέο νομοθετικό πλαίσιο (άρθρο 18 του ν. 5313/2026) εξειδικεύεται και τίθεται σε ισχύ με απόφαση (υπ’ αριθμ. Α.1145/2026) του διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων Γ. Πιτσιλή, ενώ επιδιώκει να εξισορροπήσει τη διασφάλιση των δημοσίων εσόδων με την άμεση ανακούφιση των πολιτών και των επιχειρήσεων, βοηθώντας τους να επιστρέψουν ομαλά στην οικονομική δραστηριότητα.
Αύξηση ακατάσχετου
Είναι αξιοσημείωτο ότι η κυβέρνηση με την εν λόγω κίνηση ενισχύει ακόμη περισσότερο το «δίχτυ ασφαλείας» για τους οφειλέτες, μετά και την αύξηση από τα τέλη Ιουνίου του ακατάσχετου ορίου του δηλωμένου τραπεζικού λογαριασμού από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ.
Η αύξηση κατά 350 ευρώ μεταφράζεται ήδη σε μεγαλύτερη οικονομική ανάσα για χιλιάδες πολίτες, που, παρά τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους, πρέπει να καλύψουν βασικές ανάγκες διαβίωσης, όπως ενοίκιο, λογαριασμούς κοινής ωφέλειας, τρόφιμα και φάρμακα. Παράλληλα, περιορίζει τον κίνδυνο να δεσμεύονται ποσά που είναι αναγκαία για την καθημερινή λειτουργία ενός νοικοκυριού ή μιας μικρής επαγγελματικής δραστηριότητας.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η αύξηση του ακατάσχετου ορίου, που θεσπίστηκε με τον Ν. 5313/2026, αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές στο πλαίσιο των αναγκαστικών μέτρων είσπραξης, καθώς ενισχύει την προστασία των φυσικών προσώπων απέναντι στις κατασχέσεις για οφειλές προς το Δημόσιο. Η ρύθμιση αφορά τον μοναδικό τραπεζικό λογαριασμό που έχει δηλωθεί ως ακατάσχετος στην ΑΑΔΕ και εφαρμόζεται σε μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες και κάθε φορολογούμενο που πληροί τις προϋποθέσεις.
Σε κάθε περίπτωση η προστασία δεν ενεργοποιείται αυτόματα, καθώς ο φορολογούμενος θα πρέπει να έχει δηλώσει ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ έναν και μόνο τραπεζικό λογαριασμό ως ακατάσχετο. Το νέο όριο των 1.600 ευρώ αφορά το συνολικό πιστωτικό υπόλοιπο του συγκεκριμένου λογαριασμού και ισχύει αποκλειστικά για κατασχέσεις που επιβάλλονται από το Δημόσιο.
Επισημαίνεται ότι η αύξηση του ακατάσχετου δεν συνεπάγεται διαγραφή ή αναστολή των οφειλών, αφού το Δημόσιο εξακολουθεί να διατηρεί όλα τα υπόλοιπα μέσα αναγκαστικής είσπραξης, ενώ ποσά που υπερβαίνουν το νέο όριο μπορούν να κατασχεθούν σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία. Επιπλέον, η προστασία αφορά μόνο τον δηλωμένο ακατάσχετο λογαριασμό και όχι οποιονδήποτε άλλο τραπεζικό λογαριασμό διατηρεί ο οφειλέτης.
Στον… ουρανό τα ληξιπρόθεσμα
Η αύξηση του ακατάσχετου επιχειρεί ουσιαστικά να εξισορροπήσει δύο αντικρουόμενους στόχους: αφενός τη διασφάλιση της αποτελεσματικής είσπραξης των δημοσίων εσόδων και αφετέρου την προστασία ενός ελάχιστου ποσού που επιτρέπει στον οφειλέτη να ανταποκρίνεται στις βασικές οικονομικές του υποχρεώσεις.
Τόσο η άρση των κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών, όσο και η αναπροσαρμογή του ακατάσχετου ορίου έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ληξιπρόθεσμες οφειλές προς το Δημόσιο παραμένουν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα, καθώς «πετάνε» πάνω από τα 114 δισ. ευρώ, και σχεδόν οι μισοί φορολογούμενοι βρίσκονται με την «πλάτη στον τοίχο», ενώ το αυξημένο κόστος ζωής εξακολουθεί να πιέζει τα εισοδήματα των νοικοκυριών.
