Έπειτα από εβδομάδες έντονων διαπραγματεύσεων και διαφωνιών, οι πρέσβεις των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατέληξαν σε συμφωνία για το 21ο πακέτο κυρώσεων κατά της Ρωσίας, αποφεύγοντας την τελευταία στιγμή ένα αδιέξοδο που θα έπληττε την ενότητα της Ένωσης απέναντι στη Μόσχα.
Συμβιβαστική λύση είχαμε στη μεταφορά ρωσικού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) προς πελάτες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τι πέτυχε η Ελλάδα για το LNG
Η Αθήνα πέτυχε ειδική εξαίρεση που επιτρέπει τη συνέχιση της μεταφοράς ρωσικού LNG προς τρίτες χώρες, υπό συγκεκριμένες βεβαίως προϋποθέσεις.
Η εξαίρεση αφορά συμβάσεις που είχαν συναφθεί πριν από την έναρξη της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022, και θα επανεξετάζεται σε ετήσια βάση.
Η ελληνική κυβέρνηση υποστήριξε ότι η πλήρης απαγόρευση θα έπληττε σοβαρά την ευρωπαϊκή ναυτιλία, θα οδηγούσε σε απώλεια θέσεων εργασίας και θα ενίσχυε ανταγωνιστές εκτός Ευρώπης, χωρίς ουσιαστικό αντίκτυπο στα έσοδα της Ρωσίας.
Με βάση τον μηχανισμό που είχε συμφωνηθεί πριν από την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή, το πλαφόν επρόκειτο να αυξηθεί από τα 44 στα 58 δολάρια ανά βαρέλι.
Οι Βρυξέλλες έκριναν ότι μια τέτοια εξέλιξη θα πρόσφερε σημαντική οικονομική ανάσα στο Κρεμλίνο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου έχουν εκτοξευθεί λόγω της νέας σύγκρουσης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.
Έτσι, αποφασίστηκε να παραμείνει το πλαφόν στα 44 δολάρια για ακόμη έναν χρόνο.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η απόφαση αποσκοπεί στο να αποτραπεί το ενδεχόμενο η ρωσική πολεμική μηχανή να επωφεληθεί από τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Νέες κυρώσεις σε τράπεζες, πλοία και εταιρείες
Το νέο πακέτο επεκτείνει επίσης τις κυρώσεις σε περισσότερα από 250 φυσικά πρόσωπα και επιχειρήσεις που κατηγορούνται ότι στηρίζουν τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ή βοηθούν στην παράκαμψη των ευρωπαϊκών περιορισμών.
Παράλληλα:
επεκτείνεται η λίστα των δεξαμενόπλοιων του λεγόμενου «σκιώδους στόλου» που χρησιμοποιεί η Ρωσία για να παρακάμπτει τις κυρώσεις στις εξαγωγές πετρελαίου,
επιβάλλονται νέοι περιορισμοί σε ρωσικές τράπεζες,
στοχοποιούνται πλατφόρμες συναλλαγών πετρελαίου και κρυπτονομισμάτων,
προστίθενται νέοι περιορισμοί σε μέταλλα και άλλα υλικά που χρησιμοποιούνται από τη ρωσική πολεμική βιομηχανία.
Περισσότερα από 600 πλοία του σκιώδους στόλου έχουν πλέον αποκλειστεί από ευρωπαϊκά λιμάνια και υπηρεσίες.
Οι υποχωρήσεις για να επιτευχθεί συμφωνία
Οι διαπραγματεύσεις σημαδεύτηκαν από σειρά συμβιβασμών.
Η πρόταση για περιορισμό των εισαγωγών ρωσικών αλιευμάτων εγκαταλείφθηκε μετά τις αντιδράσεις της Πορτογαλίας και της Γερμανίας.
Η Βουλγαρία πέτυχε να αφαιρεθούν από τη λίστα κυρώσεων ο Πατριάρχης Μόσχας Κύριλλος και ο ιδρυτής της Lukoil, Βαγκίτ Αλεκπέροφ.
Παράλληλα, η αρχική πρόταση για απαγόρευση εισόδου Ρώσων στρατιωτών στον χώρο Σένγκεν περιορίστηκε σε πολιτική δέσμευση για περαιτέρω επεξεργασία του μέτρου, μετά τις επιφυλάξεις που εξέφρασαν η Γαλλία και η Ιταλία.
Και η Αυστρία πέτυχε παραχωρήσεις
Κέρδη αποκόμισε και η Αυστρία, καθώς οι εταίροι συμφώνησαν να εξετάσουν εκ νέου το αίτημά της για άρση των κυρώσεων στην επενδυτική εταιρεία Rasperia.
Η Βιέννη υποστηρίζει ότι η υπόθεση συνδέεται με ζημία ύψους 2,1 δισ. ευρώ που υπέστη η Raiffeisen Bank International από τις δραστηριότητές της στη Ρωσία.
Σε αντίθεση με την περσινή στάση των Βρυξελλών, το αίτημα αυτή τη φορά δεν απορρίφθηκε, αλλά παραπέμφθηκε για περαιτέρω διαπραγμάτευση.
Η συμφωνία αναδεικνύει για ακόμη μία φορά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ευρωπαϊκή Ένωση στην προσπάθεια να διατηρήσει κοινή γραμμή απέναντι στη Ρωσία, καθώς τα εθνικά οικονομικά συμφέροντα εξακολουθούν να επηρεάζουν καθοριστικά τις αποφάσεις για το καθεστώς των κυρώσεων.
