Γίνεται να ανεβαίνουν οι τιμές όταν μειώνεται η ζήτηση; Ναι γίνεται στη φοιτητική κατοικία. Η καθιέρωση της ΕΒΕ το 2021 έφερε σημαντική μείωση στον αριθμό των εισαγομένων στα ΑΕΙ.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα υπάρχει στα Τμήματα της περιφέρειας, μερικά από τα οποία άδειασαν από φοιτητές. Με την 6η χρονιά εφαρμογής του μέτρου αρκετές πόλεις έμειναν με λίγους φοιτητές σε όλα τα έτη σπουδών. Αντίστοιχη είναι και η μείωση στη ζήτηση για τη φοιτητική κατοικία. Περίπου 10.000 κενές θέσεις μένουν κάθε χρόνο κενές, που μας δίνουν συνολικά 60.000 κενές θέσεις. Φυσικά δεν θα φοιτούσαν όλοι όσοι εισάγονται διότι αρκετοί ξαναδίνουν εξετάσεις ή κάνουν κάτι άλλο. Το γεγονός όμως είναι σαφές: μείωση της ζήτησης για φοιτητική κατοικία.
Τα δύο «φ»
Πέρα από την έλλειψη φοιτητών αρκετές πόλεις αντιμετωπίζουν και έλλειψη στρατιωτών και αξιωματικών του στρατού, καθώς αρκετά στρατόπεδα κλείνουν και δεν υπάρχουν αξιωματικοί να ενοικιάσουν σπίτια και στρατιώτες να ξοδέψουν χρήματα στα τοπικά καταστήματα. Δεκαετίες τώρα η εισροή χρημάτων στις πόλεις της περιφέρειας στηρίχθηκε στα δύο Φ: φοιτητές και φαντάροι. Υπήρχαν πόλεις που ζούσαν και ζουν ακόμη από τις στρατιωτικές μονάδες που φιλοξενούν και από τα Πανεπιστημιακά Τμήματα που είναι διάσπαρτα σε διαφορετικές πόλεις ακριβώς γι’ αυτό το λόγο.
Πόλεις δύο ταχυτήτων
Η μείωση των φοιτητών δεν είναι ίδια σε όλες τις πόλεις, ούτε έχει τις ίδιες επιπτώσεις σε όλες τις πόλεις. Στις πόλεις με αυξημένο τουρισμό τα σπίτια που νοίκιαζαν οι φοιτητές έγιναν άμεσα βραχυχρόνιας μίσθωσης για τουρίστες. Η Κρήτη και η Ρόδος νομίζω ότι δεν επηρεάστηκαν από τη μείωση των φοιτητών. Άλλες πόλεις όπως η Αθήνα και η Θεσσαλονίκη εκτός από τη βραχυχρόνια μίσθωση έχουν τόσο μεγάλο πληθυσμό που δεν επηρεάζεται από τη μείωση των φοιτητών. Στον πίνακα βλέπουμε πόσοι φοιτητές λείπουν σε μερικές πόλεις από το 2023 έως το 2026.Στην Αττική έμειναν κενές 6.188 θέσεις φοιτητών την τελευταία τετραετία, γεγονός που νομίζω ότι δεν επηρέασε καθόλου την αγορά ακινήτων. Στην Κομοτηνή και στη Χίο φέτος δεν υπήρξε καμία κενή θέση εισακτέων· καλύφθηκαν όλες.
Σε άλλες πόλεις όμως, όπως τα Ιωάννινα, η Κοζάνη και η Μυτιλήνη η διαφορά πρέπει να φαίνεται, διότι οι φοιτητές που λείπουν είναι πολλοί και τα σπίτια που δεν ζήτησαν οι φοιτητές αρκετά. Ίσως οι ιδιοκτήτες τους βρήκαν τρόπους να καλύψουν την έλλειψη φοιτητών, δεν είμαι μεσίτης ούτε ασχολούμαι με την αγορά ακινήτων για να γνωρίζω. Μου κάνει, όμως, εντύπωση η εκτόξευση των ενοικίων στις πόλεις που δεν βρίσκονται στην πρώτη γραμμή του τουρισμού.
Χωρίς εναλλακτική
Οι γονείς δεν έχουν εναλλακτική λύση. Η αλήθεια είναι ότι επίτηδες ιδρύθηκαν σχολές σε όλες σχεδόν τις πόλεις και επίτηδες δεν δημιουργήθηκαν εστίες για να γίνεται μεταφορά πόρων από το κέντρο προς την περιφέρεια και μέσω των ενοικίων, αλλά και με τα συνολικά έξοδα των φοιτητών στις πόλεις που σπουδάζουν. Αυτοί και οι στρατιωτικοί συντηρούν χρόνια τώρα τις ακριτικές πόλεις που δοκιμάζονται οικονομικά. Η συζήτηση για ανακαίνιση των φοιτητικών εστιών (απαραίτητη μετά από δεκαετίες απόλυτης εγκατάλειψης), αλλά και η οικοδόμηση νέων δεν μπορεί να αλλάξει σύντομα την πραγματικότητα που είναι ότι δεν μπορούν να καλύψουν πάνω από το 3% της ζήτησης για φοιτητική στέγη.
Επιστροφή στη συγκατοίκηση
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς που ζορίζονται; Κατ’ αρχάς να θυμηθούμε τι έκαναν οι φοιτητές που σπούδαζαν σε άλλη πόλη τη δεκαετία του 70 και του 80, τότε που η Ελλάδα ήταν μία φτωχή χώρα. Το πρώτο που έκαναν ήταν η συγκατοίκηση ακόμη και με έναν άγνωστο μερικές φορές. Η μείωση του κόστους ήταν παραπάνω από επιτακτική ανάγκη αν ήθελαν να σπουδάσουν. Αν δεν έβρισκαν γνωστό τους συγκάτοικο έμεναν με κάποιο άγνωστο. Οι αγγελίες αναζήτησης συγκατοίκου ήταν πάρα πολλές. Μου έκανε εντύπωση που άκουσα στην τηλεόραση μεσίτη να λέει ότι δεν μπορεί το παιδί σου να μείνει με έναν άγνωστο. Σκέφτηκα ότι τα έχουμε κακομάθει τα παιδιά.
Θα επιστρέψουμε ξανά στη συγκατοίκηση, πρακτική πολύ διαδομένη στο παρελθόν, που ευδοκιμεί και σε χώρες του εξωτερικού με ακριβά ενοίκια, όχι μόνο σε φοιτητές αλλά κυρίως σε εργαζόμενους που δεν τους φτάνει ο μισθός για να νοικιάσουν σπίτι μόνοι τους και αναγκαστικά μοιράζονται το σπίτι τους με έναν ή περισσότερους συγκατοίκους.
Οι φοιτητές που δεν μπορούν να τα βγάλουν πέρα ούτε με τη συγκατοίκηση εργάζονται. Η εστίαση και το delivery είναι εργασίες στις οποίες μπορούν να εργαστούν οι φοιτητές, όπως έκαναν και παλιά, ακόμη και τότε που δεν υπήρχε delivery.
Η ελληνική οικογένεια πάντα στηρίζει τα παιδιά της, όσο μπορεί, στις σπουδές τους διότι αποτελούν αξία για την οικογένεια οι σπουδές των παιδιών της, που θα τους εξασφαλίσουν καλύτερες προοπτικές εργασίας. Αν λοιπόν τα χρήματα της οικογένειας δεν αρκούν υπάρχουν παλιές δοκιμασμένες λύσεις, όπως η συγκατοίκηση και η εργασία, που επιτρέπουν μαζί με τη βοήθεια της οικογένειας να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους.
