Η στρατηγική σημασία των αστικών παρεμβάσεων στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας αναδείχθηκε κατά τη διάρκεια της τέταρτης συνεδρίασης του Θεματικού Δικτύου για την Ολοκληρωμένη Εδαφική και Βιώσιμη Αστική Ανάπτυξη. Στις εργασίες του δικτύου συμμετείχε ενεργά η Τεχνική Γραμματεία της Στρατηγικής Βιώσιμης Αστικής Ανάπτυξης (ΒΑΑ) Θεσσαλονίκης του προγράμματος «Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη». Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε στις 2 και 3 Απριλίου 2026 στο Αγρίνιο, υπό τη διοργάνωση της Ειδικής Υπηρεσίας Συντονισμού των Περιφερειακών Προγραμμάτων.
Η παρουσία των εκπροσώπων της Θεσσαλονίκης στο Παπαστράτειο Μέγαρο είχε ως κεντρικό στόχο την ενίσχυση της μεταφοράς τεχνογνωσίας και τη διασύνδεση της τοπικής στρατηγικής με τα εθνικά και ευρωπαϊκά δίκτυα. Μέσα από τη συμμετοχή αυτή, διασφαλίζεται η ποιότητα και η βιωσιμότητα των χωρικών επενδύσεων στην περιοχή, καθώς η Μητροπολιτική Θεσσαλονίκη ευθυγραμμίζεται με τις βέλτιστες διεθνείς πρακτικές για τη διαχείριση του αστικού περιβάλλοντος.
Η καινοτομία και οι αρχές του New European Bauhaus
Στο επίκεντρο των συζητήσεων τέθηκαν οι σύγχρονες τάσεις του αστικού σχεδιασμού και η ενδυνάμωση των χωρικών εργαλείων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ενσωμάτωση των αρχών του New European Bauhaus (NEB) στα δημόσια έργα, μια πρωτοβουλία που συνδυάζει την αισθητική, τη βιωσιμότητα και τη συμπερίληψη. Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης παρουσιάστηκε ένα νέο εργαλείο αυτό-αξιολόγησης από τις συμβουλευτικές υπηρεσίες της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, το οποίο στοχεύει στη διασφάλιση της υψηλής ποιότητας στον σχεδιασμό των πόλεων.
Ως πρότυπο εφαρμογής αυτών των αρχών αναδείχθηκε το «Tavros Project», το οποίο κατέχει τη διάκριση New European Bauhaus Rising Stars 2025. Η παρουσίαση τέτοιων έργων λειτουργεί ως οδηγός για τις μελλοντικές παρεμβάσεις στη Θεσσαλονίκη, αποδεικνύοντας ότι ο αστικός σχεδιασμός μπορεί να προσφέρει λύσεις που είναι ταυτόχρονα όμορφες και φιλικές προς το περιβάλλον.
Κλιματική προσαρμογή και βιώσιμη κινητικότητα στην πόλη
Οι θεματικοί άξονες της συνεδρίασης κάλυψαν κρίσιμα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία της σύγχρονης πόλης και την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Ένα από τα βασικά θέματα ήταν η χρήση λύσεων βασισμένων στη φύση για την αντιμετώπιση των αστικών «παγίδων θερμότητας», ένα φαινόμενο που απασχολεί έντονα τα μεγάλα αστικά κέντρα όπως η Θεσσαλονίκη. Η ενίσχυση του οικοσυστήματος μέσα στον οικιστικό ιστό αποτελεί πλέον προτεραιότητα για τη θωράκιση των πόλεων απέναντι στην κλιματική αλλαγή.
Παράλληλα, εξετάστηκε ο σχεδιασμός παρεμβάσεων για τη βιώσιμη κινητικότητα με έμφαση στη χρήση του ποδηλάτου. Στο πλαίσιο αυτό, συζητήθηκε η αξιοποίηση του νέου Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας ως εργαλείο που μπορεί να διευκολύνει τις μετακινήσεις με εναλλακτικά μέσα. Τέλος, η ενεργειακή μετάβαση αποτέλεσε κορυφαίο ζήτημα, με την παρουσίαση παραδειγμάτων παθητικών κτιρίων σε δημόσιες υποδομές, τα οποία ελαχιστοποιούν το ενεργειακό αποτύπωμα και προσφέρουν ένα πρότυπο για το πώς πρέπει να κατασκευάζονται τα σχολεία και τα δημόσια κτίρια του μέλλοντος.
