Με την ακρίβεια να πιέζει τα νοικοκυριά, η κυβέρνηση βάζει φρένο –τουλάχιστον για τώρα– σε μια γενικευμένη μείωση του ΦΠΑ και επιλέγει ένα διαφορετικό μοντέλο στήριξης, βασισμένο σε στοχευμένες ενισχύσεις και πακέτα μέτρων. Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, ο λόγος είναι απλός: οι οριζόντιες μειώσεις φόρων δεν περνούν στην κατανάλωση, με αποτέλεσμα μεγάλο μέρος του οφέλους να χάνεται στην αγορά και να μην φτάνει τελικά στον πολίτη.
Η γραμμή αυτή αποτυπώνει τη συνολική φιλοσοφία της οικονομικής πολιτικής, όπως παρουσιάστηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη στο 11ο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών. Εκεί εξήγησε ότι η επιλογή των στοχευμένων μέτρων δεν είναι συγκυριακή, αλλά συνειδητή στρατηγική, με στόχο το όφελος να φτάνει απευθείας στον πολίτη.
Στο ίδιο πλαίσιο, υποστήριξε ότι η κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε εκτεταμένες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών τα τελευταία χρόνια, από τον ΕΝΦΙΑ και τον εταιρικό φόρο μέχρι τα μερίσματα και τις εισφορές για εργαζομένους και επιχειρήσεις. Όπως ανέφερε, η αρχική δέσμευση για μείωση της φορολογίας υλοποιήθηκε, αλλά με διαφορετικό μείγμα παρεμβάσεων και όχι μέσω μιας οριζόντιας μείωσης του ΦΠΑ.
Το βασικό επιχείρημα για την απόρριψη μιας τέτοιας κίνησης είναι η αποτελεσματικότητα. Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλέστηκε, μόνο ένα μικρό μέρος της μείωσης του ΦΠΑ περνά τελικά στον καταναλωτή, ενώ το μεγαλύτερο απορροφάται στην αγορά. Αντίθετα, οι επιδοτήσεις και οι άμεσες ενισχύσεις έχουν μετρήσιμο αποτέλεσμα, καθώς καταλήγουν κατευθείαν στον δικαιούχο.
Η επιλογή αυτή συνδέεται άμεσα με τη δημοσιονομική πολιτική. Η κυβέρνηση δίνει έμφαση στη διατήρηση πλεονασμάτων και στη συνολική σταθερότητα της οικονομίας, υποστηρίζοντας ότι μόνο έτσι μπορεί να δημιουργείται ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος για παρεμβάσεις στήριξης. Με απλά λόγια, πρώτα εξασφαλίζονται τα έσοδα και στη συνέχεια διανέμονται στοχευμένα.
Σημαντικό ρόλο σε αυτό το μοντέλο παίζει και η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Όπως τονίστηκε, η μείωση του κενού ΦΠΑ τα τελευταία χρόνια έχει ενισχύσει τα δημόσια έσοδα, δίνοντας τη δυνατότητα για πρόσθετες παροχές χωρίς αύξηση φόρων. Η πολιτική αυτή παρουσιάζεται ως εργαλείο κοινωνικής δικαιοσύνης, με στόχο να πληρώνουν όσοι πρέπει και να στηρίζονται όσοι έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Απαντώντας στην κριτική περί επιδοματικής πολιτικής, η κυβέρνηση επιμένει ότι τα μέτρα στήριξης δεν είναι αποσπασματικά, αλλά εντάσσονται σε μια συνολική στρατηγική που περιλαμβάνει και διαρθρωτικές παρεμβάσεις, όπως η αύξηση της απασχόλησης και του κατώτατου μισθού, καθώς και η ενίσχυση των δαπανών για την υγεία.
Την ίδια ώρα, απορρίπτονται οι αιτιάσεις ότι τα πακέτα στήριξης έχουν προεκλογικό χαρακτήρα. Η γραμμή είναι ότι κάθε φορά που προκύπτει δημοσιονομικός χώρος, αυτός επιστρέφει στην κοινωνία, με τη μορφή είτε φοροελαφρύνσεων είτε στοχευμένων ενισχύσεων. Στο ίδιο πλαίσιο, αφήνεται ανοιχτό το ενδεχόμενο νέων παρεμβάσεων τους επόμενους μήνες, ανάλογα με την πορεία της οικονομίας και τις διεθνείς εξελίξεις.
Παράλληλα, ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στο επιχείρημα της απασχόλησης. Όπως σημειώθηκε, η μείωση της ανεργίας από τα επίπεδα του 18% περίπου στο 8% θεωρείται βασικός δείκτης βελτίωσης της οικονομίας και χρησιμοποιείται ως απάντηση στην κριτική για υποχώρηση των εισοδημάτων.
Την ίδια ώρα, στο τραπέζι μπαίνει και η συζήτηση για το ποιοι δείκτες αποτυπώνουν καλύτερα την πραγματική εικόνα της οικονομίας. Σύμφωνα με την προσέγγιση που παρουσιάστηκε, η κατά κεφαλήν κατανάλωση θεωρείται πιο αξιόπιστο μέτρο σε σχέση με άλλους δείκτες εισοδήματος, με στόχο να αντικρουστεί η εικόνα σύγκλισης με χαμηλότερες οικονομίες της Ευρώπης.
Στο επίπεδο της καθημερινής πολιτικής, το μοντέλο που εφαρμόζεται φαίνεται ότι θα συνεχιστεί και τους επόμενους μήνες. Όπως προκύπτει, κάθε φορά που δημιουργείται πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος από την πορεία των εσόδων, ενεργοποιούνται νέες παρεμβάσεις στήριξης, είτε με τη μορφή επιδοτήσεων είτε με φοροελαφρύνσεις.
newmoney.gr
