Το θέμα ξεκίνησε από μία παλαιότερη δήλωση της υπουργού Συνοχής και Οικογένειας, Δόμνας Μιχαηλίδου, αλλά πήρε διαστάσεις την εβδομάδα που πέρασε όταν ο Αντώνης Σαμαράς παρενέβη ασκώντας κριτική στην κυβέρνηση για την πολιτική της για την οικογένεια.
Είχε πει τον περασμένο Μάιο η Δόμνα Μιχαηλίδου σε συνέδριο του Fortune Greece: «Δεν υπάρχει ελληνική οικογένεια του μέλλοντος και γι’ αυτό ακριβώς είμαστε εδώ σήμερα για να μιλήσουμε για inclusion (συμπερίληψη) και διαφορετικότητα. Δεν μπορείς να πεις ότι η τυπική οικογένεια του μέλλοντος είναι μια οικογένεια με δύο γονείς και τρία παιδιά». Είναι μία άποψη που διατρέχει τις δυτικές κοινωνίες και κυρίως τα μεσαία και ανώτερα στρώματα. Στο πολιτικό επίπεδο είναι θέση στην οποία συγκλίνει η νεοφιλελεύθερη δεξιά και νεοφιλελεύθερη αριστερά.
Ο Αντώνης Σαμαράς εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία αναφέρει: «Οι πρόσφατες δηλώσεις της κ. Δόμνας Μιχαηλίδου αποτελούν την επιτομή της woke ατζέντας και της αποδόμησης του θεσμού της Οικογένειας. Η μεταλλαγμένη Νέα Δημοκρατία του Κυριάκου Μητσοτάκη αντί να ενισχύει την παραδοσιακή ελληνική οικογένεια, και μάλιστα σε εποχή οξύτατου δημογραφικού προβλήματος, την υπονομεύει συνειδητά».
Η θέση της ηγεσίας της ΝΔ για την οικογένεια εκφράστηκε με τον εμβληματικό νόμο που ψήφισε για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών και την τεκνοθεσία. Η πρακτική σημασία του νόμου είναι περιορισμένη. Η συμβολική του σημασία όμως είναι τεράστια και ανατρέχει στο αξιακό υπόβαθρο του κόμματος. Ένα κόμμα που ομνύει στις παραδοσιακές αξίες του έθνους, της ορθοδοξίας, της ελληνικής οικογένειας και συνολικά της “ελληνικότητας” πολύ απλά δεν μπορεί να ψηφίζει έναν νόμο που σε στοιχειακό επίπεδο αναιρεί τις αξίες που εξακολουθεί να έχει στην προμετωπίδα του.
Οι εικόνες του Άκη Σκέρτσου, ενός υπουργού που προέρχεται από το εκσυγχρονιστικό ΠΑΣΟΚ να γιορτάζει μαζί με την τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαρόπουλου, την ψήφιση που στοίχισε στη ΝΔ την απώλεια 53 βουλευτών ήταν σοκ για την δεξιά βάση της ΝΔ. Ο λογαριασμός ήλθε λίγους μήνες αργότερα όταν στις ευρωεκλογές η ΝΔ έπεσε στο 28,3% χάνοντας πάνω από ένα εκατομμύριο ψηφοφόρους. Ο νόμος προκάλεσε ρήγμα ανάμεσα στην ηγεσία της ΝΔ και την πλειοψηφίας των στελεχών που συντάχθηκαν μαζί της με την Εκκλησία, το χριστεπώνυμο πλήρωμα και την ευρεία βάση του κόμματος. Η ΝΔ δεν συνήλθε ποτέ από αυτό.
Για να κλείσει το ρήγμα με την Ιεραρχία της Εκκλησίας ακολούθησε την πάγια αντίληψη του ότι όλα ανάγονται σε οικονομικές σχέσεις. Επισκέφθηκε το Άγιο Όρος, υποσχόμενος κονδύλια για τις Μονές, έδωσε αύξηση στους Μητροπολίτες και προβάλλει την σχέση του με τον Αρχιεπίσκοπο που συνδέεται με συζητήσεις για αξιοποίηση της εκκλησιαστικής περιουσίας. Όσο για το ευρύτερο θέμα του γάμου και τις συνδυλώσεις του, απλώς φροντίζει να μην απασχολεί την επικαιρότητα ενώ τα φιλικά μέσα ενημέρωσης το υποβαθμίζουν. Και παράλληλα κάνει επιλεκτικές παροχές σε συγκεκριμένες εκλογικές πελατείες για να το ξεχάσουν. Εκμαυλισμός.
Η ίδια αντίληψη του πρωθυπουργού διατρέχει και την διαχείριση του μεταναστευτικού. Από την μία προβάλλει την φύλαξη των συνόρων και από την άλλη έχει τριπλασιάσει τις άδειες παραμονής μεταναστών σε σχέση με την περίοδο ΣΥΡΙΖΑ – όπως πάλι έχει αναδείξει ο Αντώνης Σαμαράς. Για την ηγεσία της ΝΔ το μεταναστευτικό συνδυάζεται με το δημογραφικό – υπό την έννοια ότι μπορεί να είναι απάντηση στην υπογεννητικότητα- και άρα και με την οικογένεια.
Συνολικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιορίστηκε να ιδρύσει υπουργείο Οικογένειας – για τις εντυπώσεις- και να κάνει επιδοματική πολιτική δίχως ευρύτερη και ενιαία σύλληψη της αντιμετώπισης της υπογεννητικότητας και της ενίσχυσης του θεσμού της οικογένειας. Φυσικά το δημογραφικό είναι το πιο σύνθετο ζήτημα. Δεν εξαντλείται στα οικονομικά και στο κοινωνικό κράτος (αναγκαία αλλά όχι και ικανή συνθήκη), είναι βαθύτερο θέμα προσωπικής κουλτούρας και κοινωνικού πολιτισμού των δυτικών κοινωνιών. Ωστόσο η φθίνουσα πορεία των γεννήσεων στην επταετία Μητσοτάκη, εποχή οικονομικής ανάπτυξης, δείχνει ότι δεν έκανε ούτε τα ελάχιστα.
Σπύρος Γκουτζάνης • sgkoutzanis@naftemporiki.gr
