13.420 υποψήφιοι από τα ημερήσια ΕΠΑΛ παρέδωσαν 53.680 γραπτά στις Πανελλαδικές Εξετάσεις του 2026. Δύο εξ αυτών των γραπτών είχαν απαντήσει σε λάθος θέματα. Αντί για τα θέματα της Γλώσσας των ΕΠΑΛ απάντησαν στα θέματα της Γλώσσας του Γενικού Λυκείου.
Τα ερωτήματα που γεννιούνται είναι δύο: Ποιος φταίει και ποια μπορεί να είναι η βέλτιστη λύση. Είναι προφανές ότι φταίει ο καθηγητής που έβαλε τα θέματα στους φακέλους και αυτός που μοίρασε τα θέματα και δεν πρόσεξε ποια θέματα μοίραζε. Θα μπορούσαν να δουν οι δύο μαθητές το λάθος έγκαιρα και να διορθωθεί επί τόπου, αλλά δεν πρόσεξαν ότι επάνω έγραφε Γενικού Λυκείου. Δεν είναι παράλογο αφού τα παιδιά εκείνη την ώρα είναι μέσα στο άγχος να δουν τα θέματα που τους έδωσαν και πρέπει να απαντήσουν.
Κανείς δεν μπορεί να φανταστεί ότι του έδωσαν λάθος θέματα. Προφανώς η ευθύνη βαρύνει αυτούς που φωτοτύπησαν τα θέματα και τα έδωσαν στους υποψηφίους. Αμέλεια για λόγο που δεν γνωρίζουμε. Η αλήθεια είναι ότι η επιτήρηση στις Πανελλαδικές, που είναι υποχρεωτική, είναι από τα πιο βαρετά πράγματα. Πρέπει, όμως, να γίνεται σωστά διότι το ζήτημα της εισαγωγής στα ΑΕΙ είναι πολύ σοβαρό. Γι’ αυτό το λόγο πρέπει να τιμωρηθούν (όχι αυστηρά, απλά να μην περάσει έτσι) οι αμελείς καθηγητές, ώστε να είναι όλοι λίγο πιο προσεκτικοί στο μέλλον.
Καταγγελίες υπήρξαν και για το ελεύθερο σχέδιο όπου το έργο που ζητήθηκε να σχεδιάσουν οι υποψήφιοι περιλάμβανε ένα καπάκι τοποθετημένο ανάποδα σε δύο τμήματα. Και εδώ υπεύθυνοι είναι οι καθηγητές.
Δεν εθίγη το αδιάβλητο, δεν φταίει η υπουργός
Προφανώς δεν φταίει η Υπουργός γι’ αυτά τα δύο λάθη, που προφανώς δεν έθιξαν το αδιάβλητο των εξετάσεων. Κάθε συζήτηση περί παραίτησης είναι χωρίς λόγο. Για άλλα πράγματα έχει την ευθύνη αλλά όχι γι’ αυτό. Επειδή στην Ελλάδα δεν υπάρχει διοίκηση σοβαρή και ανεξάρτητη από τον εκάστοτε Υπουργό, έχουμε την εύκολη πρόταση να παραιτηθεί ο Υπουργός σε οποιοδήποτε πρόβλημα προκύπτει. Θα δούμε παρακάτω ποιες είναι οι ευθύνες της Υπουργού σχετικά με τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.
Η διαφάνεια στον υπολογισμό της ΕΒΕ
Ένα άλλο θέμα που δεν είναι σοβαρό αλλά πιστεύω ότι αξίζει να αναφερθεί είναι το ζήτημα της διαφάνειας των στοιχείων, βάσει των οποίων υπολογίζεται η ΕΒΕ κάθε Τμήματος. Το Υπουργείο δημοσιεύει ένα αρχείο pdf με τις ΕΒΕ όλων των Τμημάτων και των ειδικών μαθημάτων, αλλά δεν δημοσιεύει τα βαθμολογικά στοιχεία από τα οποία προέκυψαν αυτές οι ΕΒΕ. Συγκεκριμένα οι ΕΒΕ υπολογίζονται από το μέσο όρο των βαθμών κάθε μαθήματος κάθε Επιστημονικού Πεδίου, από το μέσο όρο των βαθμών στα ειδικά μαθήματα των υποψηφίων κάθε πεδίου και από τους συντελεστές που επιλέγει το κάθε Τμήμα. Οι συντελεστές που επιλέγει το κάθε Τμήμα είναι γνωστοί, αλλά δεν είναι γνωστοί οι μέσοι όροι βάσει των οποίων υπολογίζονται οι ΕΒΕ. Αυτοί οι μέσοι όροι πρέπει να δημοσιεύονται ταυτόχρονα με την ανακοίνωση των ΕΒΕ ώστε να μπορεί ο οποιοσδήποτε να επαληθεύσει την ορθότητα των ΕΒΕ και να διαλύονται οι αμφιβολίες που έχουν κάποιοι γονείς. Κάθε χρόνο μου στέλνουν μέιλ γονείς που δεν καταλαβαίνουν πώς προέκυψαν οι ΕΒΕ και εγώ δεν μπορώ να τους απαντήσω διότι δεν υπάρχουν τα στοιχεία διαθέσιμα. Οι ΕΒΕ υπολογίζονται σωστά από το Υπουργείο, δεν υπάρχει καμία αντίρρηση σ’ αυτό, αλλά πρέπει να φαίνεται και πώς έγιναν οι υπολογισμοί, ώστε να αποδεικνύεται η αναμφισβήτητη ορθότητα του υπολογισμού. Διότι η γυναίκα του Καίσαρα δεν αρκεί να είναι τίμια πρέπει να φαίνεται κιόλας. Και μια γενικότερη αρχή: Τα βαθμολογικά στοιχεία των υποψηφίων δεν αποτελούν ιδιοκτησία του Υπουργείου Παιδείας, συνεπώς δεν έχει δικαίωμα να τα κρατά ως επτασφράγιστο μυστικό, αλλά πρέπει να τα δημοσιεύει. Είναι ζήτημα διαφάνειας και αυτό είναι αδιαπραγμάτευτο.
Κάθε χρόνο πιο άδικο το σύστημα εισαγωγής
Είδαμε ότι δεν είναι ευθύνη της Υπουργού η αβλεψία κάποιων επιτηρητών. Ευθύνη της Υπουργού είναι να υπάρχει ένας μηχανισμός που θα εξασφαλίζει το αδιάβλητο των Πανελλαδικών. Αυτός ο μηχανισμός υπάρχει εδώ και δεκαετίες και είναι ο λόγος που γονείς και υποψήφιοι εμπιστεύονται τις Πανελλαδικές Εξετάσεις και δεν συμφωνούν με την κατάργησή τους, όσο άγχος και αν δημιουργούν στους υποψηφίους. Είναι χαρακτηριστικό ότι όσοι επαγγέλλονται την κατάργησή τους και το Εθνικό Απολυτήριο δεν μας λένε πώς ακριβώς θα εισάγονται στην Ιατρική, για παράδειγμα, οι υποψήφιοι.
Οι ευθύνες της Υπουργού είναι ότι κάθε χρόνο το σύστημα εισαγωγής γίνεται και πιο άδικο με την αύξηση των Τμημάτων που δηλώνονται από διαφορετικά Επιστημονικά Πεδία και την εισαγωγή στα ΑΕΙ υποψηφίων που δεν έχουν τις απαραίτητες γνώσεις για να παρακολουθήσουν τις σπουδές τους. Η ένταξη των Τμημάτων Φυσικής και στο 3ο Πεδίο από το 2027 είναι το πιο πρόσφατο και ακραίο παράδειγμα. Θα σπουδάζουν Φυσική φοιτητές που θα αγνοούν στοιχειώδη Μαθηματικά. Ευθύνη της Υπουργού είναι ότι δεν ορίζεται ο αριθμός των εισακτέων με τρόπο που θα αντικατοπτρίζει τις δυνατότητες κάθε Τμήματος να εκπαιδεύσει συγκεκριμένο αριθμό φοιτητών, ευθύνη της Υπουργού είναι το αλαλούμ με τις μετεγγραφές των φοιτητών, που όταν συμπληρώνουν το μηχανογραφικό τους δεν γνωρίζουν αν θα μπορέσουν να υποβάλουν αίτηση μετεγγραφής, διότι η βάση των 2.750 μορίων καθορίζεται μετά τη συμπλήρωση των μηχανογραφικών, με την ανακοίνωση των βάσεων και πολλά άλλα. Οι ευθύνες του κάθε Υπουργού έχουν να κάνουν με το σχεδιασμό και την υλοποίηση μίας διαδικασίας και όχι με το αν ένας καθηγητής έδωσε λάθος θέματα σε δύο υποψηφίους.
*Μαθηματικός – ερευνητής
