Ο κ. Δαμιανός Δουίτσης είναι δημιουργός της «ΟΑΣΙΣ». Ενός Κέντρου Υποστήριξης Εξαρτημένων, με έδρα τη Θεσσαλονίκη. Έχοντας απαλλαχθεί εδώ και 29 χρόνια από τα δεσμά του εθισμού, τώρα παλεύει πλάι σε άλλους, ώστε να κερδίσουν πίσω την ζωή τους.
Κείμενο: Έλλη Δήμου
Ο ίδιος μαζί με άλλους τρεις ανθρώπους μοιράστηκαν μαζί μας τα βιώματά τους από τον εθισμό στο αλκοολ, τα ναρκωτικά, τον τζόγο και το διαδίκτυο.
«Η εξάρτηση είναι μια κατάσταση αιχμαλωσίας ανθρώπου και δεν έχει σημασία σε τι εθίζεται κανείς»
Η άρνηση του προβλήματος είναι το πρώτο κάστρο που πρέπει να πέσει. Να κατανοήσει το ίδιο το άτομο, πως το πρόβλημα είναι υπαρκτό και πως έχει ξεφύγει από τον έλεγχο του. Γιατί αυτό είναι και ένα από τα επιχειρήματα ενός εθισμένου: «Το ελέγχω!».
Πολλές φορές ακόμη και οι ίδιες οι οικογένειες αρνούνται να παραδεχτούν τη συνθήκη. Εθελοτυφλούν. Και αυτό γιατί ακόμη θεωρείται- η εξάρτηση- θέμα ταμπού, δήλωσε ο ίδιος.
«Πάντα το παιδί τους είναι το αθώο και οι άλλοι το μπλέκουν»
Αν παραδείγματος χάριν, πάει μια καθηγήτρια να πεις στους γονείς, πως το παιδί του έχει παράξενη συμπεριφορά, το αρνούνται. Είτε γιατί το κακόμαθαν, είτε γιατί το θεωρούν μια ήττα, σημειώνει.
«Σχεδόν πάντα όμως, στο τέλος ο περίγυρος είναι αυτός που αντιδράει και παρακινεί τον εθισμένο να αλλάξει»
Την δεκαετία του 1980 τα πράγματα ήταν διαφορετικά. Αυτό που ζούμε τώρα, η πλήρης αποδοχή και ωραιοποίηση της κατάστασης δηλαδή υπογραμμίζει, είναι η πλήρης παρακμή.
«Το να λυπάσαι έναν άνθρωπο και να του δίνεις ελεημοσύνη, δεν γιατρεύει το πρόβλημα»
Ο πρώτος από τους 3 ανθρώπους που μας μίλησε, για την μάχη που δίνει με τον εθισμό του, είναι η 40χρονη Κατερίνα. Η Κατερίνα ξεκίνησε να πίνει από τα 17 της και χρησιμοποίησε το αλκοόλ- για 23 χρόνια- ως μέσο επίλυσης των προβλημάτων της.
«Άρχισα να πίνω από τα 17 και σήμερα είμαι 40. Ήταν ο τρόπος μου να λύνω τα προβλήματά μου. Ήταν το δεκανίκι μου, το αποκούμπι μου. Ήταν το συναίσθημά μου»
Σύμφωνα με την ίδια, ήταν αρκετά δύσκολο. Δεν είχε καταλάβει πως είχε εξαρτηθεί. Δεν ήτανε άλλωστε καθημερινό φαινόμενο.
«Έπρεπε να γίνει κάτι πολύ σοβαρό για να πω πως ξέφυγα. Άργησα να ζητήσω βοήθεια, σχεδόν 22 χρόνια»
Η Κατερίνα έφτασε σε σημείο να ψάξει μόνη της για βοήθεια.
«Τέλη Νοεμβρίου έγιναν 3 απανωτά σκηνικά, που ξέφυγα μέσα σε 10 μέρες. Τότε κατάλαβα πως έχω πρόβλημα, πως μου συμβαίνει κάτι»
Τις πρώτες μέρες της προσπάθειας της, η ίδια τις έκανε εύκολες, γιατί πειθάρχησε τονίζει.
« Όταν «κοιτούσα πίσω», έβλεπα πως ήμουν κάτι που το είχα σιχαθεί»
Η οικογένειά της, την άφηνε να ζει με αυτό τον τρόπο. Οι σχέσεις τους είχανε ψυχραθεί. Με την μητέρα της μόνο, μιλούσε για το πρόβλημα της. Δεν γινότανε καμιά κίνηση για να βοηθηθεί, ούτε από την οικογένεια ούτε από τους φίλους της, αναφέρει.
«Δεν ήξεραν τον τρόπο να με βοηθήσουν. Δεν ρίχνω ευθύνες, γιατί δεν ήξεραν τον τρόπο»
Για εκείνη δεν νοούταν να βγει με άτομο που έπινε χυμό δίπλα της ή σόδα.
«Οι φίλοι που διάλεγα, ήταν φίλοι που έπιναν μαζί μου»
Ακολούθησε η Αγγελική, η οποία ξεκίνησε να πίνει από τα 15 της. Η μοναξιά και τα προβλήματα της, την οδήγησαν στο να βρει «καταφύγιο» στο ποτό. Τα τελευταία όμως 3 χρόνια, λίγο οι δυσκολίες στη δουλειά της και λίγο μια ερωτική απογοήτευση, οδήγησαν τα πράγματα στα άκρα.
«Ξεκίνησα να πίνω στα 15, από ένα πάρτι που κάναμε στο σχολείο. Έπινα για να διασκεδάσω, ώσπου σταμάτησα την δουλειά και έπαψα να έχω ενδιαφέρον για κάτι. Βούλιαξα πολύ στη μοναξιά μου»
Οι γονείς της το ήξεραν. Την πρώτη μέρα που μέθυσε, ο πατέρας της πήγε και την πήρε.
«Στην πόλη μου (σ.σ. Γρεβενά) αυτό φαίνεται απολύτως φυσιολογικό»
Παρ΄ όλα αυτά, δεν ήτανε μόνο γνώριμο φαινόμενο λόγω πόλης. Στην οικογένειά της το ποτό ήταν μέσα στο σπίτι τους. Ενώ έπιναν με μέτρο, ο πατέρας της κάποια στιγμή είχε ξεφύγει. Όταν έπεσε έξω οικονομικά.
«Είναι άσχημο να συμβαίνει κάτι τέτοιο στην οικογένειά σου. Αρχικά είπαμε στη μαμά μας χώρισέ τον, αλλά επειδή ήμασταν όλοι δεμένοι το ξεπεράσαμε όλοι μαζί»
Η ζωή της Αγγελικής είχε πάρει μια διαφορετική τροπή, που ωστόσο δε φαινόταν να την προβληματίζει. Αυτό συνέχιζε με τον ίδιο ρυθμό, όταν έκανε μια απόπειρα αυτοκτονίας.
«Θορυβήθηκα αλλά δεν έκανα κάτι δραστικό για να αλλάξει ζωή μου»
Η ίδια σημειώνει, πως προσπάθησε να κάνει κάποια πράγματα για να ξεφύγει, όπως παραδείγματος χάριν να επισκέπτεται σπίτια συγγενών, αλλά όταν γυρνούσε τα πράγματα ήταν ακόμη χειρότερα.
«Η οικογένεια μου είχε σκοπό να με κλείσει σε κάποιο ίδρυμα, όμως ο μπαμπάς μου ήταν εκείνος που το απέτρεψε»
Ήρθε στην «ΟΑΣΙΣ», γιατί την έστειλε κάποιος ψυχίατρος. Όταν μίλησε με τον κ. Δαμιανό (σ.σ. ιδρυτή της «ΟΑΣΙΣ») σκέφτηκε πως θα έρθει και θα κάνει το χατίρι της οικογένειας της. Για έναν μήνα και μετά θα έκανε ό,τι ήθελε.
«Είχα ξεκινήσει και παλιά να το κόψω για 6 μήνες»
Η αλλαγή της Αγγελικής ξεκίνησε, όταν είδε ότι άνθρωποι που δεν την γνωρίζουν, προσπάθησαν να την βοηθήσουν.
«Είπα στον εαυτό μου: Δεν γίνεται να σε βοηθάνε άτομα που δε σε ξέρουν καν και εσύ να μην θες να βοηθήσεις τον εαυτό σου»
Για το αύριο, δηλώνει, ότι δε ξέρει τι μπορεί να γίνει. Δεν είναι σε θέση ακόμη, να πει με αυτοπεποίθηση, πως δεν θα ξανά πιεί ποτέ της.
«Μπορεί να ξυπνήσω ένα πρωί και να πιάσω ένα ποτήρι στο χέρι»
Και ύστερα ήρθε ο μικρός της παρέας μας, ο 21χρονος Μάνος. Ο Μάνος από μικρή ηλικία, ένιωθε πιο άνετα με τα ψηφιακά παιχνίδια του, παρά με τους φίλους του. Στράφηκε σε εκείνα, ώσπου στα φοιτητικά του χρόνια το πρόβλημα κορυφώθηκε. Αφιέρωνε ως και 15 ώρες στον υπολογιστή του.
«Πήγα να σπουδάσω εκεί που πέρασα και ξεκίνησα να κάνω γνωριμίες με τα παιδιά. Δεν ένοιωθα όμως άνετα. Από πό μικρή ηλικία ασχολούμουν με παιχνίδια, έγινε πιο αισθητό στο γυμνάσιο και στο λύκειο. Στο πανεπιστήμιο έφτασε το πικ του»
Κάποια στιγμή τα παράτησε όλα και καθόταν 15 ώρες το 24ωρο παίζοντας στον υπολογιστή, υπογραμμίζει. Καθόταν και δεν τον ένοιαζε τίποτα άλλο πέρα από το παιχνίδι.
«Με παραμελούσα. Από την υγιεινή, μέχρι επαφές με τους γονείς μου και τα κορίτσια»
Αυτό συνέχισε για πολλά χρόνια, ακόμη και όταν πια γύρισε σπίτι. Βέβαια εκεί υπήρξαν αρκετές εντάσεις, όπως δηλώνει, γιατί ήταν όλοι εκεί.
Ύστερα από αυτά, αποφάσισε να επισκεφθεί τον κ.Δαμιανό.
«Τους πρώτους μήνες έκανα συμμορφωμένα τα όσα μου λέγανε»
Λίγο καιρό μετά άλλαξε γνώμη, όμως από τον Φεβρουάριο το πήρε απόφαση οριστικά.
«Κάνω όσα δεν έκανα. Θέλω να μάθω τις αξίες και περισσότερο την αλήθεια, την πίστη και πλέον έχω ανοίξει τους πνευματικούς μου ορίζοντες. Εννοιες που πρωτύτερα δεν με ένοιαζαν»
Ο κ. Δουΐτσης τόνισε ότι δεν είναι σπάνιο αυτό το φαινόμενο του εθισμού στο διαδίκτυο.
«Είναι φτιαγμένα τα λογισμικά (dark designers) για να σε κρατάνε. Να επηρεάζουν τους εγκεφαλικούς υποδοχείς για να σε αιχμαλωτίζει. Όταν το κλείσεις το μηχάνημα, όλα σου φαίνονται ανούσια. Γιατί όταν στο παιχνίδι είσαι ένας ήρωας και έξω είσαι ένας φυσιολογικός άνθρωπος, τότε θεωρείς τον εαυτό σου ένα τίποτα»
Υπογράμμισε επίσης, πως το «παρκάρισμα» των παιδιών στον υπολογιστή, είναι από τα μεγαλύτερα λάθη. Όταν συνεχώς βρίσκουν την ευκαιρία, να προσκολλούν στην οθόνη με τις ώρες, δεν θα μάθουν να επικοινωνούν, να σκέφτονται.
Έχοντας μιλήσει με τους 4 αυτούς ανθρώπους, κλείνουμε αυτή την όμορφη συζήτηση με τα συμπέρασμα πως:
- Ο εθισμός είναι μια μορφή αιχμαλωσίας. Το αντικείμενο της εξάρτησης δεν είναι το μείζον ζήτημα, αλλά η εξάρτηση αυτή καθ΄ αυτή.
- Η ελεημοσύνη οποιασδήποτε μορφής όπως: «Θα του δώσω 2 ευρώ να πάρει τη δόση του, δες τον σε τι κατάσταση είναι», «Ας πιει ένα ποτήρι ακόμα, αφού δεν αντέχει με αυτό το πρόβλημα που του έτυχε», «Ας παίξει λίγο ακόμα με τον υπολογιστή και από αύριο τέλος. Παιδί είναι σιγά!», δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα. Απλώς παρατείνουν το πρόβλημα.
- Η αποδοχή του προβλήματος είναι η αρχή.
Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Δαμιανό Δουίτση, την Αγγελική, την Κατερίνα και τον Μάνο, για το χρόνο αλλά και την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που μας προσέφεραν. Τους ευχόμαστε καλή δύναμη στον αγώνα που δίνουν μαζί, αλλά και ο κάθε ένας τους ξεχωριστά!
