Η Ταινιοθήκη της Ελλάδος φιλοξενεί το Σαββατοκύριακο 2 και 3 Μαΐου 2026 το ντοκιμαντέρ «Λευκά Όρη», μια κινηματογραφική καταγραφή που φέρνει στο φως αθέατες πτυχές της κρητικής ψυχής και της Αντίστασης. Μέσα από τον φακό του σκηνοθέτη Αλέξανδρου Παπαθανασίου, το κοινό θα έχει την ευκαιρία να γνωρίσει την πολυτάραχη ζωή του Λευτέρη Ηλιάκη, ενός λαϊκού αγωνιστή που βίωσε την Κατοχή, τον Εμφύλιο και τη μακρόχρονη φυλάκιση, αποτελώντας έναν από τους τελευταίους επιζήσαντες πρωταγωνιστές εκείνης της εποχής.
Η ταινία, η οποία θα προβληθεί παρουσία του σκηνοθέτη, αποτελεί καρπό μιας επίπονης προσπάθειας που διήρκεσε μια δεκαετία. Ο Παπαθανασίου ταξίδευε επί σειρά ετών από το Λονδίνο στην Κρήτη, επιδιώκοντας να προλάβει την πολύτιμη μαρτυρία του Ηλιάκη πριν τον θάνατό του το 2017. Το αποτέλεσμα είναι ένα βιωματικό πορτραίτο που δεν περιορίζεται στην προσωπική διαδρομή του ήρωα, αλλά αναδεικνύει το ευρύτερο κοινωνικοπολιτικό πλαίσιο μιας περιόδου που σφράγισε τη σύγχρονη ελληνική ιστορία.
Από τον προμαχώνα της Αντίστασης στον Εμφύλιο Πόλεμο
Το ντοκιμαντέρ εστιάζει στα Λευκά Όρη, τα οποία κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου υπήρξαν το οχυρό των ανταρτών του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ ενάντια στις ναζιστικές δυνάμεις. Ωστόσο, η αφήγηση προχωρά βαθύτερα στην αιματηρή περίοδο του 1946, όταν οι ίδιοι άνθρωποι βρέθηκαν στη δίνη μιας νέας, ταξικής και κοινωνικής αναμέτρησης. Ο Λευτέρης Ηλιάκης μοιράζεται στην κάμερα τις αναμνήσεις του από τους «αλύγιστους» συντρόφους του, όπως ο Βιγλοθοδωρής και ο Γιώργης Τζομπανάκης, αποτίοντας φόρο τιμής σε όσους δεν κατάφεραν να επιβιώσουν.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις μαρτυρίες για τις φυλακές Ιτζεδίν, όπου ο Ηλιάκης πέρασε συνολικά σχεδόν είκοσι χρόνια της ζωής του. Μέσα από τις περιγραφές του ίδιου αλλά και του συγκρατουμένου του, Γιώργου Μωραΐτη, αναβιώνει η σκληρή πραγματικότητα της περιόδου, η αντικομμουνιστική προπαγάνδα της δεκαετίας του ’50 και η εφευρετικότητα των πολιτικών κρατουμένων που προσπαθούσαν να κρατήσουν την επαφή τους με τον έξω κόσμο.
Διεθνής αναγνώριση και ιστορική τεκμηρίωση
Με πλούσιο αρχειακό υλικό και τη συμβολή του ιστορικού Γιώργου Μαργαρίτη, τα «Λευκά Όρη» προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της εποχής όπου οι αγωνιστές αναγκάστηκαν να γίνουν «κάτοικοι σπηλαίων». Η ταινία έχει ήδη διαγράψει μια επιτυχημένη πορεία σε φεστιβάλ της Ελλάδας και του εξωτερικού, αποσπώντας μεταξύ άλλων το βραβείο κοινού στο Workers Unite Film Festival των ΗΠΑ και διακρίσεις στα Φεστιβάλ Χανίων και Ιεράπετρας.
Η προβολή αυτή συμπίπτει χρονικά με τη συμπλήρωση 80 ετών από την ίδρυση του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας, προσδίδοντας έναν πρόσθετο επετειακό χαρακτήρα στο γεγονός. Είναι μια σπάνια ευκαιρία για το κοινό της Αθήνας να δει μια ταινία που αιχμαλωτίζει το αδούλωτο πνεύμα των Κρητικών, υπενθυμίζοντας πως η αντίσταση είναι χρέος ακόμα και όταν η έκβασή της φαίνεται αβέβαιη.
. Μια συγκλονιστική μαρτυρία για την Αντίσταση στην Κρήτη.){kind=link}