Κατά την καλοκαιρινή περίοδο, πολλοί γονείς ανησυχούν αν τα παιδιά τους χάνουν κάποιες από τις δεξιότητες που με τόσο κόπο κατέκτησαν όλη τη σχολική χρονιά. Είναι γεγονός πως τα παιδιά στις διακοπές είναι απαλλαγμένα από τις σχολικές υποχρεώσεις και το μόνο μέλημά τους είναι το παιχνίδι.
Μπορεί όμως αυτό να συμβάλλει στην απώλεια κάποιων δεξιοτήτων τους; Κι αν ναι, τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;
Είναι πολλές οι έρευνες που υποστηρίζουν ότι οι επιδόσεις των μαθητών σε σχολικές δοκιμασίες είναι χαμηλότερες μετά το καλοκαίρι σε σχέση με την έναρξή του. Το φαινόμενο αυτό ονομάζεται «καλοκαιρινή απώλεια μάθησης».
Ερευνητές και ειδικοί αναγνωρίζουν ότι οι καλοκαιρινές διακοπές είναι μία περίοδος κατά την οποία η σχολική ανάπτυξη μειώνεται σε σχέση με τη σχολική περίοδο. Ιδιαίτερα ευάλωτοι στην καλοκαιρινή απώλεια μάθησης είναι τα παιδιά με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, όπως είναι οι μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες, ΔΕΠΥ, κτλ.
Όλα τα παραπάνω βέβαια δε σημαίνουν ότι τα παιδιά κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού θα πρέπει να ασχολούνται αποκλειστικά και με εντατικό τρόπο μόνο με τα σχολικά μαθήματα. Το καλοκαίρι είναι η τέλεια στιγμή για να αντιληφθούν τα παιδιά ότι η μάθηση μπορεί να έρθει και μέσα από τη διασκέδαση.
Στη συνέχεια ακολουθούν ιδέες για καλοκαιρινές δραστηριότητες με τα παιδιά με σκοπό να διασκεδάσετε και να αναπτύξουν τις δεξιότητές τους:
Επίσκεψη σε μουσείο
Αυτή η περίοδος είναι η ιδανική για να επισκεφτείτε ένα μουσείο ή έναν αρχαιολογικό χώρο με το παιδί σας και όλοι μαζί να κάνετε ένα μάθημα ιστορίας και πολιτιστικής αγωγής. Πηγαίνοντας στο μουσείο, μπορείτε να αναπτύξετε το λεξιλόγιο του παιδιού. Συζητήστε μαζί του για την ορολογία που χρησιμοποιούμε σε ένα μουσείο όπως ευρήματα, εκθέματα, εποχή και πολλά άλλα. Επιστρέφοντας στο σπίτι, με φωτογραφίες που έχουν τραβήξει τα παιδιά από τους συγκεκριμένους χώρους, αν αυτό επιτρέπεται, φτιάξτε ένα κολάζ ως αναμνηστικό της επίσκεψής σας.
Διάβασμα
Μια άλλη δραστηριότητα είναι το διάβασμα εξωσχολικών βιβλίων. Τα εξωσχολικά βιβλία έχουν μεγάλη επιρροή στη γνωστική ανάπτυξη των παιδιών. Είναι σημαντικό τα παιδιά να επιλέγουν μόνα τους τα βιβλία, να επιλέγουν εκείνα ποιο είναι το είδος που τους αρέσει να διαβάζουν. Αφιερώστε συγκεκριμένο χρόνο μέσα στην ημέρα για το διάβασμα, έστω κι αν αυτός είναι 10 – 15 λεπτά. Μη μένετε όμως μόνο στην ανάγνωση, βοηθήστε το παιδί να ανακαλύψει όλα εκείνα τα σημεία μέσα στο κείμενο που περιγράφουν χρόνο, χώρο και πρόσωπα ώστε να αναπτυχθεί η αναγνωστική του ικανότητα. Σε κάθε περίπτωση, θα πρέπει να θυμάστε πως αποτελείτε πρότυπο για τα παιδιά σας.
Το δικό μου παραμύθι
Μία ωραία ιδέα για να αγαπήσει το παιδί περισσότερο το διάβασμα και την ανάγνωση είναι να το βοηθήσετε να φτιάξει το δικό του παραμύθι. Η συγγραφή του παραμυθιού μπορεί να μετατραπεί σε οικογενειακή υπόθεση. Καθίστε όλοι μαζί σε ένα τραπέζι και ο καθένας να προσθέτει μία ή δύο προτάσεις ως συνέχεια του παραμυθιού. Έτσι κανένας δε θα μπορεί να προβλέψει την εξέλιξη αλλά ούτε και το τέλος του.
Μαγειρική
Η μαγειρική είναι επίσης μια πολύ καλή ευκαιρία για να αναπτύξουν τα παιδιά τις δεξιότητές τους. Ζητήστε από το παιδί να σας βοηθήσει στην εκτέλεση και στην προετοιμασία μιας συνταγής. Μπορεί το παιδί να διαβάζει τη συνταγή κι εσείς να την εκτελείτε. Με αυτό τον τρόπο κρατά την επαφή του με την ανάγνωση, αλλά αναπτύσσει και δεξιότητες συνεισφοράς και συνεργασίας.
Επιτραπέζια παιχνίδια
Μια καλή επιλογή είναι πάντα και τα επιτραπέζια παιχνίδια. Υπάρχουν πολλά τα οποία αναπτύσσουν τη λογική, τη σκέψη, τη μνήμη, το λεξιλόγιο ακόμα και την ανάγνωση των παιδιών. Τέτοιου είδους παιχνίδια είναι η κρεμάλα, το «ονόματα-ζώα-φυτά», τα puzzles και πολλά ακόμη.
Ημερολόγιο
Για να μη χάσουν την επαφή τους με τον γραπτό λόγο, μπορείτε να τα βοηθήσετε αυτή την περίοδο να κρατούν προσωπικό ημερολόγιο. Μπορούν στο τέλος της ημέρας ή ακόμα και της εβδομάδας να κρατούν εντυπώσεις, συναισθήματα και πως πέρασαν αυτή την εβδομάδα.
Μαθηματικά
Καθώς κάνετε τον προϋπολογισμό με τους λογαριασμούς και τις υποχρεώσεις του σπιτιού, ζητήστε από το παιδί να σας βοηθήσει στις πράξεις. Οι αριθμοί και οι πράξεις θα πρέπει να είναι στο επίπεδο του παιδιού. Μπορείτε ακόμη να του ζητήσετε τη βοήθειά του στην οργάνωση του ταξιδιού. Δημιουργήστε έτσι προβλήματα που αφορούν αποστάσεις, ώρα αλλά και το κόστος του ταξιδιού.
Όλες αυτές οι δραστηριότητες αποτελούν ένα μικρό δείγμα για τα όσα μπορείτε να κάνετε με το παιδί σας κατά τη διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου. Φυσικά μπορείτε να ανακαλύψετε και να δημιουργήσετε πολλές περισσότερες, όπως να μελετήσετε τα άστρα, να φυτέψετε σπόρους, να γράψετε ή να κάνετε πράξεις στην άμμο και πολλές ακόμη. Μπορείτε να βρείτε πλήθος τέτοιων δραστηριοτήτων και στο κανάλι μας «Ειδικός Παιδαγωγός» στο Youtube. Σκοπός όλων αυτών των δραστηριοτήτων είναι να απασχοληθεί δημιουργικά το παιδί και να μην πέσετε στην εύκολη παγίδα που είναι οι οθόνες και το διαδίκτυο.
Φώτης Παπαναστασίου
Ειδικός Παιδαγωγός – Συγγραφέας / MSc Σχολική Ψυχολογία
Επιστημονικός Σύμβουλος του τομέα Ειδικής Αγωγής του Μητροπολιτικού Κολλεγίου
Επιστημονικός Δ/ντης του Πρότυπου Κέντρου Ειδικών Θεραπειών «Παιδίων Πλεύση»
