Οι ηγέτες της ΕΕ συναντώνται στην παραθαλάσσια πόλη Τίβατ του Μαυροβουνίου για «μια φιλική συνάντηση» με τους ηγέτες των Βαλκανίων.
Στο τραπέζι τίθεται το θέμα της διεύρυνσης της Ένωσης με έξι χώρες: Αλβανία, Μαυροβούνιο, Σερβία, Βοσνία-Ερζεγοβίνη, Κοσσυφοπέδιο και Βόρεια Μακεδονία.
Η πρώτη που θα ενταχθεί, ίσως ήδη από το 2028, θα πρέπει να είναι το Μαυροβούνιο, το οποίο φιλοξενεί τη σύνοδο κορυφής, και στη συνέχεια η Αλβανία, για την οποία γίνεται λόγος για το 2030.
Η ένταξη στην ΕΕ είναι μια διαδικασία που διαρκεί δεκαετίες και τα υποψήφια κράτη ζητούν να επιταχυνθεί η διαδικασία, εν μέσω εμπορικών πιέσεων αλλά και υπό το άγρυπνοβλέμμα της Ρωσίας. Αλλά η Γαλλία, η Γερμανία και άλλες χώρες ανησυχούν ότι η πολύ πρόωρη υποβολή αιτήσεων θα μπορούσε να προκαλέσει τα δικά της προβλήματα.
Είναι αξιοσημείωτο πως το Μαυροβούνιο υπέβαλε αίτηση ένταξης για πρώτη φορά το 2008, αλλά τον περασμένο μήνα ξεκίνησε τις τελικές συνομιλίες για τη συνθήκη προσχώρησης με τις Βρυξέλλες. Η Αλβανία προχωρά με ταχείς ρυθμούς στις διαπραγματεύσεις.
Την Πέμπτη, η Γαλλία και η Γερμανία παρουσίασαν μια κοινή πρωτοβουλία για να δοθεί καθεστώς «παρατηρητή» στις χώρες αυτές (βλ. αντίστοιχη πρόταση για την Ουκρανία) και να τους δώσουν τουλάχιστον κάποια πρόσβαση στην ενιαία αγορά, ώστε να παραμείνουν σε καλό δρόμο και να αποφευχθεί μια επανάληψη της Σερβίας, όπου η πρόοδος έχει οπισθοδρομήσει.
Φον ντερ Λάιεν, Μακρόν, Μελόνι
Στη σύνοδο κορυφής μετέχουν οι περισσότεροι Ευρωπαίοι ηγέτες: από την Τζόρτζια Μελόνι μέχρι τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν, από τον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς μέχρι τον Ισπανό πρωθυπουργό Πέδρο Σάντσεθ, ενώ παρών είναι και ο Νίκος Χριστοδουλίδης.
Δεν θα μπορούσε φυσικά να λείψει σύσσωμη η ευρωπαϊκή ηγεσία: ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, η πρόεδρος της Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η πρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, βρίσκονται στο Μαυροβούνιο.
Η ΕΕ δίνει πολύ μεγάλο βάρος στο θέμα των Δυτικών Βαλκανίων, όπως λένε και στη «Ν» Ευρωπαίοι αξιωματούχοι. Ο χρόνος για την ένταξη του Μαυροβουνίου στην ευρωπαϊκή οικογένεια φαίνεται να πλησιάζει: «Σχεδόν τα μισά από τα κεφάλαια ένταξης έχουν ήδη ολοκληρωθεί και δύο ακόμη θα πρέπει να ολοκληρωθούν μέχρι το τέλος του καλοκαιριού», σημείωσε η κ. Μέτσολα και προσέθεσε: «φτάνουμε στο τέλος, έχουμε ήδη ξεκινήσει να εργαζόμαστε για τη σύνταξη της συνθήκης ένταξης».
Εντάσεις Σερβίας – Μαυροβουνίου
Δεν έχουν λείψει πάντως και οι εντάσεις από τη Σύνοδο. Οι υπηρεσίες πληροφοριών του Βελιγραδίου συμβούλευσαν επίσημα τον πρόεδρο της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, να μην πάει στο Τίβατ λόγω φερόμενων απειλών κατά της ζωής του.
Μεταξύ των λόγων της έντασης που αναφέρονται είναι επίσης η απόφαση των αρχών του Μαυροβουνίου να επαναπατρίσουν 87 Σέρβους πολίτες που προσγειώθηκαν χθες στο Τίβατ με πτήση τσάρτερ: η ομάδα κατηγορείται ότι ήταν μεταξύ των φιλοκυβερνητικών ακτιβιστών που επιτέθηκαν σε διαδηλωτές στο Βελιγράδι κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων κατά του Βούτσιτς που διήρκεσαν περισσότερο από ένα χρόνο.
Ο ίδιος ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, ο οποίος πραγματοποίησε επίσημες επισκέψεις σε καθεμία από τις έξι βαλκανικές χώρες υποψήφιες για ένταξη στην ΕΕ τις ημέρες πριν από τη σύνοδο κορυφής, υπενθύμισε σε κάθε μία ότι υπάρχουν ακόμη βήματα που πρέπει να γίνουν πριν γίνουν πλήρη μέλη.
