Η αποφυγή της μειωμένης σύνταξης, απόρροια των λίγων χρόνων ασφάλισης, είναι προφανώς μια σωστή συμβουλή για τους ασφαλισμένους που προσδοκούν υψηλότερα ποσά σύνταξης όταν ολοκληρώσουν τον εργασιακό τους βίο. Τα 40 χρόνια ασφάλισης θεωρούνται πλέον μονόδρομος για όποιον θέλει να αξιοποιήσει τα βελτιωμένα ποσοστά αναπλήρωσης που προβλέπει ο νόμος Βρούτση, έχοντας διανύσει πάνω από 30 έτη εργασίας. Ωστόσο η επιλογή της μειωμένης σύνταξης μπορεί σε αρκετές περιπτώσεις να αποδειχθεί εξαιρετικά συμφέρουσα και ορθολογική κίνηση, ανάλογα με τα προσωπικά, επαγγελματικά και οικονομικά δεδομένα κάθε ασφαλισμένου. Τα «κλειδιά» για την τελική επιλογή είναι το ύψος του μισθού, αλλά και οι «χαμένες» συντάξεις επί 5 χρόνια προκειμένου ο εν λόγω ασφαλισμένος να φτάσει την ηλικία των 67 ετών για να συνταξιοδοτηθεί.
Σύμφωνα με την επεξεργασία του δικηγόρου-εργατολόγου Γιώργου Κουτσούκου, οι κυριότεροι λόγοι για τους οποίους η μειωμένη σύνταξη δεν είναι πάντοτε κακή επιλογή είναι οι ακόλουθοι:
■ Αποφυγή της παρατεταμένης ανεργίας ή της εξάντλησης: Εάν κάποιος είναι άνεργος κοντά στην ηλικία συνταξιοδότησης ή εργάζεται σε καθεστώς μερικής απασχόλησης με πολύ χαμηλό εισόδημα, η αναμονή για πλήρη σύνταξη μπορεί να σημαίνει πολλά χρόνια οικονομικής δυσχέρειας. Η μειωμένη σύνταξη εξασφαλίζει ένα σταθερό μηνιαίο εισόδημα άμεσα.
■ Ποιότητα ζωής και υγεία: Η συνταξιοδότηση σε νεότερη ηλικία (π.χ. στα 62 αντί για τα 67 έτη) επιτρέπει σε ένα άτομο να απολαύσει τα πιο υγιή και δραστήρια χρόνια της ζωής του.
■ Μικρότερη «ποινή» απ’ ό,τι νομίζουμε: Στο ελληνικό σύστημα (e-ΕΦΚΑ), η μείωση (ποινή) του ποσού της σύνταξης εφαρμόζεται αποκλειστικά στο ποσό της Εθνικής Σύνταξης. Το ποσό της ανταποδοτικής σύνταξης παραμένει ανέπαφο.
■ Εργασία παράλληλα με τη σύνταξη: Για όσους το επιθυμούν υπάρχει πάντοτε η νόμιμη δυνατότητα να εργαστούν παράλληλα είτε ως συνταξιούχοι στον ιδιωτικό τομέα είτε να ασκήσουν ελεύθερο επάγγελμα. Σε αυτή την περίπτωση το εισόδημα ενισχύεται σημαντικά.
Τα παράδειγματα
Ας δούμε χαρακτηριστικά παραδείγματα υπολογισμού της μειωμένης σύνταξης με βάση τα ισχύοντα ποσά του e-ΕΦΚΑ (πλήρης Εθνική Σύνταξη= €446,87)
1/ Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και μέσο συντάξιμο μισθό 1.500 ευρώ
Εστω ότι ο ασφαλισμένος επιλέγει να βγει στη σύνταξη στα 62 έτη (με μειωμένη) αντί να περιμένει μέχρι τα 67 (για πλήρη).
■ Ανταποδοτική σύνταξη (ίδια και στα δύο σενάρια): €1.500×37,31% (ποσοστό αναπλήρωσης για 35 έτη) = €559,65
Σενάριο α’:
πλήρης σύνταξη στα 67 έτη
■ Εθνική Σύνταξη: €446,87
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €559,65
■ Σύνολο πλήρους σύνταξης: €1.006,52
Σενάριο β’:
μειωμένη σύνταξη στα 62
■ Εθνική Σύνταξη (με τη μέγιστη μείωση 30%): €446,87-30%= €312,81
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €559,65 (ανέπαφη)
■ Σύνολο μειωμένης σύνταξης: €872,46
Αποτέλεσμα: Η πραγματική μείωση στη συνολική του σύνταξη δεν είναι 30%, αλλά μόλις 13,3% (διαφορά €134,06). Επιπλέον, εισπράττοντας €872,46 κάθε μήνα γι’ αυτά τα 5 χρόνια που «κέρδισε» (από τα 62 έως τα 67), ο ασφαλισμένος θα βάλει στην τσέπη του συνολικά €52.347 προτού καν ο συνομήλικός του αρχίσει να παίρνει την πλήρη σύνταξη.
2/ Ασφαλισμένος με 25 έτη ασφάλισης και μέσο συντάξιμο μισθό €1.100
Εστω ότι ο ασφαλισμένος επιλέγει να αποχωρήσει στα 62 του έτη με μειωμένη αντί στα 67.
■ Ανταποδοτική σύνταξη (ίδια και στα δύο σενάρια): €1.100×20,68% (ποσοστό αναπλήρωσης για 25 έτη)= €227,48
Σενάριο α’:
πλήρης σύνταξη στα 67
■ Εθνική Σύνταξη: €446,87
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €227,48
■ Σύνολο πλήρους σύνταξης: €674,35
Σενάριο β’:
μειωμένη σύνταξη στα 62
■ Εθνική Σύνταξη (με τη μέγιστη μείωση 30%): €446,87-30%= €312,81
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €227,48
■ Σύνολο μειωμένης σύνταξης: €540,29
Αποτέλεσμα: Εδώ η πραγματική μείωση στο τελικό ποσό είναι 19,8% (διαφορά €134,06). Σε αυτά τα 5 χρόνια αναμονής ο ασφαλισμένος κερδίζει σε ρευστότητα €32.417 (€540,29×60 μήνες). Για να κάνει απόσβεση αυτών των χρημάτων περιμένοντας την πλήρη σύνταξη στα 67 θα πρέπει να ζήσει και να πληρώνεται την πλήρη σύνταξη για περισσότερα από 20 χρόνια μετά τα 67 (δηλαδή να ξεπεράσει τα 87 έτη ηλικίας).
3/ Υψηλόμισθος με 38 έτη ασφάλισης και μέσο συντάξιμο μισθό €2.500
Εστω ότι ο ασφαλισμένος επιλέγει να συνταξιοδοτηθεί στα 62 του έτη αντί να περιμένει μέχρι τα 67 για να συμπληρώσει 40 έτη ή για να πάρει την πλήρη στα 67.
■ Ανταποδοτική σύνταξη (ίδια και στα δύο σενάρια): €2.500×44,91% (ποσοστό αναπλήρωσης για 38 έτη)= €1.122,75
Σενάριο α’:
πλήρης σύνταξη στα 67
■ Εθνική Σύνταξη: €446,87
■Ανταποδοτική σύνταξη: €1.122,75
■ Σύνολο πλήρους σύνταξης: €1.569,62
Σενάριο β’:
μειωμένη σύνταξη στα 62
■ Εθνική Σύνταξη (με μείωση 30%): €312,81
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €1.122,75 (ανέπαφη)
■ Σύνολο μειωμένης σύνταξης: €1.435,56
Αποτέλεσμα: Πραγματική μείωση μόλις 8,5% επί του τελικού ποσού.
■ Αμεσο κέρδος 5ετίας (62-67): Ο συνταξιούχος εισπράττει συνολικά €86.133,60 μέσα σε αυτά τα 5 χρόνια.
■ Χρόνος απόσβεσης: Για να καλύψει αυτά τα €86.133 περιμένοντας την πλήρη σύνταξη των €1.569 θα έπρεπε να ζήσει και να πληρώνεται την πλήρη σύνταξη για περισσότερα από 53 χρόνια μετά τα 67 (δηλαδή να φτάσει 120 ετών).
+1/ Μέσο εισόδημα με 30 έτη ασφάλισης και μέσο συντάξιμο μισθό €1.400
Εστω ότι ο ασφαλισμένος αποφασίζει να αποχωρήσει στα 62 του έτη με μειωμένη σύνταξη.
■ Ανταποδοτική σύνταξη (ίδια και στα δύο σενάρια): €1.400×26,37% (ποσοστό αναπλήρωσης για 30 έτη)= €369,18
Σενάριο α’:
πλήρης σύνταξη στα 67
■ Εθνική Σύνταξη: €446,87
■ Ανταποδοτική Σύνταξη: €369,18
■ Σύνολο πλήρους σύνταξης: €816,05
Σενάριο β’:
Μειωμένη σύνταξη στα 62
■ Εθνική Σύνταξη (με μείωση 30%): €312,81
■ Ανταποδοτική σύνταξη: €369,18
■ Σύνολο μειωμένης σύνταξης: €681,99
Αποτέλεσμα: Πραγματική μείωση μόνο 16,4% επί του τελικού ποσού.
■ Αμεσο κέρδος 5ετίας (62-67): Ο συνταξιούχος εισπράττει συνολικά €40.919,40 προτού ο συνομήλικός του πάρει το πρώτο ευρώ πλήρους σύνταξης.
■ Χρόνος απόσβεσης: Χρειάζονται 25,4 χρόνια μετά τα 67 (δηλαδή να φτάσει 92,4 ετών) για να αρχίσει να βγαίνει οικονομικά κερδισμένος κάποιος που επέλεξε να περιμένει την πλήρη σύνταξη στα 67.
