Σημαντική αναστάτωση σε μεγάλο μέρος των δανειοληπτών και όχι μόνο, στη χώρα μας, έχει προκαλέσει η υπ’ αριθμ. 1/2023 απόφαση της ολομέλειας του Αρείου Πάγου.
Η εν λόγω απόφαση, το σκεπτικό της οποίας έγινε γνωστό το απόγευμα της Πέμπτης (16/2), αποφαίνεται ότι οι διαχειριστές των funds που εδρεύουν στην Ελλάδα μπορούν να ενεργούν δικαστικές πράξεις (να γίνονται διάδικοι), να προβαίνουν σε πλειστηριασμούς με τη δική τους επωνυμία και όχι ως πληρεξούσιοι των funds (ερμηνεύοντας τον νόμο του 2015) και ταυτόχρονα να έχουν ειδικό φορολογικό καθεστώς με βάση τον νόμο του 2003.
Μιλώντας στο thesspress.gr για την απόφαση αυτή και το πώς μπορεί να επηρεάσει πολλές χιλιάδες δανειολήπτες, ο Γαβριήλ Κερμανίδης, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω, ανέφερε αρχικά ότι «ο νόμος του 2003 επέτρεπε τις τιτλοποιήσεις των δανείων και ουσιαστικά την εκχώρηση αυτών σε funds, με κάποιες ειδικές προϋποθέσεις. Όμως ήταν ταυτόχρονα ένας νόμος που προέβλεπε τεράστιες φοροαπαλλαγές. Ταυτόχρονα, ο νόμος αυτός έλεγε ρητώς ότι απαγορεύεται η διενέργεια πράξεων εκτέλεσης από τους λεγόμενους servicers, δηλαδή τους φορείς διαχείρισης, που είναι επίσης εταιρείες funds ειδικού σκοπού. Το νομοθέτημα του 2015 αντιθέτως, επέτρεψε ρητώς την εκπροσώπηση και τη διενέργεια πράξεων εκτέλεσης από τους servicers σε βάρος των δανειοληπτών, πλην όμως επανέφερε το καθεστώς της φορολόγησης αυτών που αγοράζουν τα δάνεια. Με βάση αυτή την παρουσία δύο διαφορετικών νομοθετημάτων λαμβάνονταν διαφορετικές αποφάσεις και κάποια τμήματα του Αρείου Πάγου έπαιρναν εκ διαμέτρου αντίθετες θέσεις. Δημιουργήθηκε δηλαδή ένα κενό το οποίο επέλυσε η ολομέλεια του Αρείου Πάγου. Γιατί αυτό προβλέπεται όταν τμήματα του Αρείου Πάγου έχουν διαφορετικές, αντίθετες μεταξύ τους απόψεις, κοινώς αποφάσεις. Ερχεται η ολομέλεια του Αρείου Πάγου και το επιλύει».
Σχετικά με την επίδραση που πρόκειται να έχει η απόφαση αυτή στους δανειολήπτες, ο κ. Κερμανίδης υπογράμμισε ότι αυτό το οποίο προκύπτει πλέον, είναι ότι οι δανειολήπτες δεν έχουν πρακτικά τη δυνατότητα να προβάλλουν την ένσταση της μη νομιμοποίησης του servicer που θα βγάλει το ακίνητο τους σε πλειστηριασμό, διότι πλέον όλα τα δικαστήρια είναι υποχρεωμένα να τηρήσουν την απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, γεγονός που ανοίγει το δρόμο ουσιαστικά σε χιλιάδες πλειστηριασμούς.
Αναφορικά με τις δυνατότητες που έχουν οι δανειολήπτες από εδώ και πέρα να «μπλοκάρουν» τέτοιου είδους αποφάσεις, σύμφωνα με τον Γαβριήλ Κερμανίδη σε επίπεδο νομολογιακής εξέλιξης οι άνθρωποι αυτοί έχουν ελάχιστα «όπλα» στα χέρια τους, καθώς μεταξύ άλλων, ο νόμος του 2015 κατήργησε και την υποχρεωτικότητα για τους servicers του να υπάρχει ένα προστάδιο συνεννόησης με τον δανειολήπτη πριν προβούν σε πράξεις εκτέλεσης.
«Η μοναδική περίπτωση που μπορεί όλο αυτό το τοπίο να αλλάξει, είναι να υπάρξει νομοθετική παρέμβαση, η οποία να αυστηροποιήσει το πλαίσιο με το οποίο οι servicers συναλλάσσονται, διαπραγματεύονται και ρυθμίζουν τα καταγγελλόμενα δάνεια, τα λεγόμενα κόκκινα δάνεια. Aν δεν υπάρξει νομοθετική παρέμβαση και μάλιστα κατά την άποψή μου, αν δεν υπάρξει επαναφορά κυρίως για το νόμο περί προστασίας της πρώτης κατοικίας, να υπάρξει η επαναφορά του νόμου Κατσέλη. O νόμος Κατσέλη ήταν το μοναδικό νομοθέτημα που προστάτευε χιλιάδες δανειολήπτες όσον αφορά την πρώτη κατοικία τους. Θεωρώ ότι αυτό πρέπει να επεκταθεί και στις επιχειρήσεις, δηλαδή να υπάρχει ένα αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο ρυθμίσεων από πλευράς των funds, να μεσολαβεί ένα στάδιο υποχρεωτικής διαμεσολάβησης και απόπειρας ρύθμισης και να υπάρξει μία αντίστοιχη πρόβλεψη προστασίας της έδρας των επιχειρήσεων. Δηλαδή όπως προστατεύεται από το νόμο Κατσέλη η πρώτη κατοικία, έτσι να εξαιρείται και των πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης η επιχειρηματική έδρα. Το αντίστοιχο μπορεί να συμβεί και με τους αγρότες. Αν δεν υπάρξει νομοθετική παρέμβαση άμεση, με πράξη νομοθετικού περιεχομένου, δεν υπάρχει καμία άλλη ελπίδα ουσιαστικά στους δανειολήπτες» τονίζει ο κ. Κερμανίδης και συμπληρώνει πως «αν δεν υπάρξει άμεσα μια τέτοιου είδους νομοθετική παρέμβαση, οι δικές μου πληροφορίες λένε ότι για το 2023 είναι προγραμματισμένες πάνω από 55.000 πλειστηριασμοί που είτε αφορούν νοικοκυριά είτε αφορούν επιχειρήσεις. Θεωρώ ότι μετά τη χρηματιστηριακή κρίση του 1999, αυτή θα είναι η μεγαλύτερη αναδιανομή πλούτου που θα έχει γίνει στην Ελλάδα, διότι ένα υψηλότατο ποσοστό κατοικιών και επιχειρήσεων θα περάσει στα χέρια είτε ιδιωτών που έχουν την οικονομική δυνατότητα, είτε funds, είτε για τραπεζών. Aυτό θα δημιουργήσει τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές ανισότητες. Mιλάμε δηλαδή για 150.000 πλειστηριασμούς την επόμενη τριετία και περίπου 700 με 800.000 σπίτια και επιχειρηματικές έδρες. Το νούμερο είναι τεράστιο».
Αναφορικά με τα εξυπηρετούμενα δάνεια που αγοράζονται από τα funds, αυτά είναι υποχρεωμένα να τηρούν τους όρους είτε της αρχικής δανειακής σύμβασης είτε των ρυθμίσεων. Ωστόσο είναι σημαντικό για αυτού του είδους τους δανειολήπτες σύμφωνα με τον κύριο Κερμανίδη, να τηρούν ευλαβικά τους όρους της ρύθμισης τους και ακόμη και αν δεν μπορούν να αποπληρώσουν το σύνολο της προβλεπόμενης ρυθμισμένης δόσης, να δίνουν κάποιο ποσό έναντι αυτής, ώστε ενώ θεωρητικά κινδυνεύουν, να μην μπουν στο στόχαστρο των servicers.
Σχετικά με το ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας των funds στην Ελλάδα, το οποίο παραμένει εξαιρετικά θολό, ο Γαβριήλ Κερμανίδης υπογραμμίζει την ανάγκη νομοθετικής παρέμβασης και στο συγκεκριμένο τομέα. «Το ιδιωτικό χρέος πηγάζει από τη βασική ραχοκοκαλιά της ελληνικής οικονομίας που είναι οι μικρές, οι πολύ μικρές και οι μεσαίες επιχειρήσεις. Αυτοί υπέστησαν τη μεγάλη δυσμενή επίπτωση της δημοσιονομικής κρίσης του 2008 και μετά. Αυτοί δυστυχώς δεν τα κατάφεραν. Επομένως πρέπει να πούμε σήμερα ότι η ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας πρέπει να στηριχθεί σε αυτούς. Άρα αυτό σημαίνει ότι αντιμετωπίζοντας το ιδιωτικό χρέος, που ένα πολύ μεγάλο μέρος του αφορά αυτού του είδους επιχειρήσεις, είναι σαν να εξυπηρετούμε το δημόσιο συμφέρον. Αυτό λοιπόν σημαίνει ότι πρέπει να νομοθετήσουμε παρεμβαίνοντας κανονιστικά στον τρόπο με τον οποίο τα funds θα προτείνουν ρυθμίσεις, προκαταβολές και διάρκεια νέων ρυθμίσεων» σημειώνει ο κ. Κερμανίδης.
