Στη σημερινή εποχή, η ικανότητα να παραμένουμε συγκεντρωμένοι όταν καταπιανόμαστε με κάτι, θεωρείται ανεκτίμητη. Η πληθώρα ερεθισμάτων με τα οποία ερχόμαστε σε επαφή στην καθημερινότητα μας, κάνουν τη συγκέντρωση και τη διατήρηση της όλο και πιο πολύτιμη.
Είτε πρόκειται για τις υποχρεώσεις της εργασίας μας, είτε για την παρακολούθηση μιας συζήτησης ή το διάβασμα, ο χρόνος που μπορούμε να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι, ολοένα και μειώνεται.
Για κάποιους είναι θέμα ερεθισμάτων, ενώ άλλοι θέτουν ζητήματα πειθαρχίας και προσωπικής θέλησης. Ολοένα και περισσότερα επιστημονικά πεδία μελετούν τις παραμέτρους απόκτησης και διατήρησης της συγκέντρωσης, αλλά και τους τρόπους που αυτή αποσπάται.
Κάποιοι κοινά αποδεκτοί παράγοντες που φαίνεται ότι «υποσκάπτουν» την ικανότητα να παραμείνουμε συγκεντρωμένοι για μεγάλο χρονικό διάστημα, είναι οι παρακάτω:
Πρόχειρο φαγητό
Η βραχυπρόθεσμη ικανοποίηση, οδηγεί μακροχρόνια σε πόνο. Μία αρχή που δυστυχώς ο γρήγορος τρόπος ζωής που έχουμε υιοθετήσει, δε μας επιτρέπει να εφαρμόζουμε συνειδητά. Το junk food περιέχει υψηλότερες ποσότητες ζάχαρης, οι οποίες οδηγούν βραχυπρόθεσμα στην αύξηση των επιπέδων ενέργειας. Ωστόσο στη συνέχεια, τα επίπεδα αυτά πέφτουν απότομα, με αποτέλεσμα να συμπαρασύρουν και την ικανότητα μας να παραμένουμε συγκεντρωμένοι.
Πέντε τροφές που ενισχύουν την ενέργεια χωρίς ακολούθως να προκαλούν την απότομη πτώση της είναι οι εξής: βρώμη, μήλα, σπανάκι, μπανάνες και ξηροί καρποί.
Αναζήτηση του «τέλειου»
Το να αναζητάς τη διαρκή βελτίωση, είναι πιο ρεαλιστικό από το να αναζητάς την τελειότητα. Κάθε εργασία που ξεκινά, θα πρέπει να ολοκληρώνεται, ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα. Το όφελος, ακόμη και από την αποτυχία μιας προσπάθειας, μπορεί να μας δώσει μαθήματα που θα μας φανούν χρήσιμα σε επόμενες δραστηριότητες. Πολλές φορές η αναζήτηση του τέλειου γίνεται μία δικαιολογία που δίνουμε στον εαυτό μας για να μην αναλάβουμε δράση. Αποσπά δηλαδή τη συγκέντρωση μας από τα αρχικά βήματα που πρέπει να γίνουν, για να τεθούν οι βάσεις που θα κρίνουν αν η ανάληψη δράσης από μέρους μας, θα στεφθεί με επιτυχία. Όσο επιμένουμε να μην ξεκινούμε ή να μην συνεχίζουμε πράγματα επειδή θεωρούμε ότι το αποτέλεσμα που θα φέρουμε δεν θα είναι αυτό που θέλουμε, χάνουμε ευκαιρίες για βελτίωση και πολύτιμα μαθήματα.
Υποτίμηση της αξίας ενός καλού ύπνου
Ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται έξι με επτά ώρες ποιοτικού ύπνου καθημερινά ώστε να διατηρεί ένα ικανοποιητικό επίπεδο λειτουργίας κατά τη διάρκεια της εγρήγορσης. Πολλοί υποκείμενοι παράγοντες ωστόσο, ενδέχεται να μεταβάλουν τον ιδανικό χρόνο ύπνου για κάποια άτομα. Η έλλειψη ύπνου συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις και ψυχικές ασθένειες, αλλά έχει βρεθεί ότι επηρεάζει τόσο τη συγκέντρωση, όσο και το λογικό συλλογισμό. Θα μπορούσαμε να πούμε ακόμη και ότι ο καλός ύπνος αποτελεί πρόληψη για την υγεία του μυαλού.
Καταπόνηση του οργανισμού
Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει πεπερασμένες δυνατότητες. Μπορεί να παραμείνει εστιασμένος για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Μελέτες έχουν δείξει πως για καλύτερη αποδοτικότητα στην εργασία, ο χρόνος συγκέντρωσης και ενασχόλησης με μία συγκεκριμένη υποχρέωση είναι 60 με 90 λεπτά ενώ ιδανικά, θα πρέπει να ακολουθεί διάλειμμα 20 λεπτών για αποφόρτιση. Σε αυτό το διάλειμμα, φυσικά είναι προτιμότερη μία βόλτα από το χωρίς νόημα σκρολάρισμα στα social media. Η καταπόνηση του οργανισμού κάνει πιο δύσκολη την ξεκούραση, γεγονός που αργά ή γρήγορα συνδέεται με την ποιότητα του ύπνου που αναφέρεται πιο πάνω.
Έλλειψη πλάνου
Συμβαίνει πολλές φορές, τελειώνοντας μία εργασία, να σπαταλάμε χρόνο στο να σκεφτόμαστε ποιο πρέπει να είναι το επόμενο βήμα. Η διαδικασία αυτή έχει κόστος στα επίπεδα συγκέντρωσης μας, ενώ ο έγκαιρος προγραμματισμός, προστατεύει από μία άσκοπη σπατάλη αυτού του σημαντικού πόρου. Οι πολλές υποχρεώσεις, θέλουν σχέδιο και προτεραιότητες κατά την εκτέλεση.
Multitasking
Η εναλλαγή μεταξύ διαφόρων εργασιών σκοτώνει τη συγκέντρωση. Το να εστιάσει κανείς σε μία εργασία τη φορά, βοηθά το νου να παραμείνει συγκεντρωμένος, αυξάνει την ποιότητα της εργασίας και κατ’ επέκταση μειώνει τα επίπεδα του άγχους. Είναι πολύ πιο αποδοτικό να αφιερώνουμε το 100% της συγκέντρωσης μας για την ολοκλήρωση μίας εργασίας, παρά να τη διασπείρουμε σε διαφορετικές ώρες, διαφορετικών ημερών.
«Παγίδες» διάσπασης της προσοχής
Ζούμε σε έναν υπερ-συνδεδεμένο κόσμο. Το να αποφύγει κανείς τους περισπασμούς είναι σισύφειο έργο. Η διατήρηση της καθαριότητας στο χώρο εργασίας είναι ένα πρώτο μικρό, αλλά σημαντικό βήμα σε αυτή την προσπάθεια. Πολύ βοηθητική επίσης είναι και η απενεργοποίηση των ειδοποιήσεων από τις εφαρμογές που χρησιμοποιούμε σε όλες τις κινητές συσκευές. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που έχουν παρατηρήσει ότι τα ακουστικά με τεχνολογία noise cancelling, επίσης βοηθούν. Μερικοί ακόμη πιο σκληροπυρηνικοί, αφήνουν το τηλέφωνο τους σε ξεχωριστό δωμάτιο από εκείνο στο οποίο δουλεύουν.
Μία πολύ ενδιαφέρουσα ταινία για το θέμα της διατήρησης της προσοχής, με προεκτάσεις και στο πώς έχει στηθεί το οικονομικό μοντέλο που βασίζεται σε αυτήν, είναι το ‘’ The Social Dilemma’’, ενώ στο βιβλίο ‘’Atomic Habits’’ του James Clear, μπορεί μεταξύ άλλων κανείς να βρει τρόπους για να αυξήσει τη διατήρηση της συγκέντρωσης σε επίπεδο καθημερινότητας.
