Την τελευταία στιγμή, απετράπη η πλήρης έκρηξη. Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία για εκεχειρία δύο εβδομάδων, ανοίγοντας ένα στενό παράθυρο διαπραγματεύσεων.
Όμως πίσω από την προσωρινή αποκλιμάκωση, η ένταση παραμένει, οι όροι είναι θολοί και η επόμενη φάση προμηνύεται εξαιρετικά δύσκολη, προειδοποιεί σε ανάλυσή του το BBC.
Στο «παρά πέντε» πριν την κλιμάκωση
Στις 18:32 ώρα Ουάσιγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος δηλώνει ότι ΗΠΑ και Ιράν βρίσκονται «πολύ κοντά» σε μια «οριστική» ειρηνευτική συμφωνία και αποδέχεται εκεχειρία δύο εβδομάδων για να συνεχιστούν οι διαπραγματεύσεις.
Η ανακοίνωση έρχεται περίπου 1,5 ώρα πριν από το τελεσίγραφο που είχε θέσει για τις 20:00 (τοπική ώρα), απειλώντας με μαζικά πλήγματα σε ενεργειακές και μεταφορικές υποδομές του Ιράν. Δεν ήταν ακριβώς την τελευταία στιγμή — αλλά έφτασε επικίνδυνα κοντά.
Η συμφωνία τελεί υπό προϋποθέσεις: το Ιράν καλείται να αναστείλει τις εχθροπραξίες και να ανοίξει πλήρως τα Στενά του Ορμούζ, διατηρώντας ωστόσο —όπως τονίζει— τον έλεγχό τους.
Μια προσωρινή διέξοδος για τον Τραμπ
Το BBC σχολιάζει πως η εκεχειρία προσφέρει στον Τραμπ μια πολιτική «έξοδο» από ένα επικίνδυνο δίλημμα: είτε να υλοποιήσει την απειλή για καταστροφικά πλήγματα είτε να υποχωρήσει, ρισκάροντας την αξιοπιστία του.
Ωστόσο, η λύση αυτή μοιάζει περισσότερο με προσωρινή αναβολή παρά με οριστική διευθέτηση.
Οι δύο πλευρές εισέρχονται τώρα σε έναν κύκλο εντατικών διαπραγματεύσεων, με ορίζοντα δύο εβδομάδων. Οι αγορές αντιδρούν άμεσα: η τιμή του πετρελαίου υποχωρεί κάτω από τα 100 δολάρια το βαρέλι για πρώτη φορά εδώ και ημέρες, ενώ τα αμερικανικά χρηματιστηριακά futures καταγράφουν ισχυρή άνοδο.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι επενδυτές ποντάρουν —τουλάχιστον προς το παρόν— στο σενάριο αποκλιμάκωσης.
Οι δηλώσεις που ταρακούνησαν το διεθνές σκηνικό
Η συμφωνία ήρθε μόλις ώρες μετά από μια πρωτοφανή ρητορική κλιμάκωση. Ο Τραμπ είχε απειλήσει ότι «ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει», μια δήλωση που προκάλεσε σοκ και έντονες αντιδράσεις, ακόμη και εντός των ΗΠΑ.
Δημοκρατικοί καταδίκασαν τις δηλώσεις, με τον γερουσιαστή Τσακ Σούμερ να προειδοποιεί ότι οι Ρεπουμπλικάνοι που δεν αντιδρούν «θα φέρουν την ευθύνη για τις συνέπειες».
Αλλά και από το ίδιο το Ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο εκφράστηκαν σοβαρές ενστάσεις. Ο βουλευτής Όστιν Σκοτ χαρακτήρισε τις δηλώσεις «αντιπαραγωγικές», ενώ ο γερουσιαστής Ρον Τζόνσον προειδοποίησε για «τεράστιο λάθος» σε περίπτωση κλιμάκωσης.
Θολό το τοπίο των όρων
Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση, τα βασικά ζητήματα παραμένουν ανοιχτά.
Η τύχη του εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν —κεντρικό ζήτημα για το πυρηνικό του πρόγραμμα— δεν έχει αποσαφηνιστεί, ενώ η επιρροή της Τεχεράνης σε περιφερειακούς συμμάχους, όπως οι Χούθι στην Υεμένη, παραμένει ισχυρή.
Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί δηλώνει ότι η χώρα θα αναστείλει τις «αμυντικές επιχειρήσεις» και θα εγγυηθεί την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ, σε συντονισμό με τις ένοπλες δυνάμεις.
Παράλληλα, υποστηρίζει ότι οι ΗΠΑ αποδέχθηκαν το γενικό πλαίσιο ενός 10-σημείων σχεδίου, που περιλαμβάνει μεταξύ άλλων άρση κυρώσεων, αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων και αποζημιώσεις — όροι που δύσκολα θεωρούνται αποδεκτοί από την Ουάσιγκτον.
Ανάσα ή απλώς μια παύση;
Προς το παρόν, ο Τραμπ μπορεί να εμφανίσει την εξέλιξη ως πολιτική επιτυχία: μια σκληρή απειλή που οδήγησε σε αποτέλεσμα.
Ωστόσο, η εκεχειρία δεν είναι ειρήνη — είναι μια εύθραυστη ανάπαυλα.
Το κατά πόσο θα οδηγήσει σε μια μόνιμη συμφωνία ή σε νέο κύκλο έντασης θα εξαρτηθεί από τις επόμενες δύο εβδομάδες. Το βέβαιο είναι ότι η σύγκρουση —και κυρίως η ρητορική που τη συνοδεύει— έχει ήδη αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο ο κόσμος βλέπει τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Και αυτό το κόστος ίσως αποδειχθεί πιο διαρκές από την ίδια την κρίση.
Naftemporiki.gr
