Το «κουβάρι» της ιστορίας ενός σχολείου – πρόσφυγα, του Ανατόλια, ξετύλιξαν οι συμμετέχοντες στην εκδήλωση, με θέμα «Ανατόλια – Η φωτεινή μνήμη του Πόντου», που πραγματοποιήθηκε χθες, στο Βασιλικό Θέατρο, με πρωτοβουλία της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ποντιακών Σωματείων (ΠΟΠΣ), σε συνεργασία με τον Σύλλογο Αποφοίτων του αμερικανικού Κολλεγίου.
«Εκατό χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή και τη Συνθήκη της Λωζάνης, έχουμε χρέος να αναδείξουμε την ιστορία του Ανατόλια, που είναι ατομική αλλά και συλλογική ταυτότητα μας», δήλωσε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Χριστίνα Σαχινίδου, πρόεδρος της ΠΟΠΣ. Εξήγησε δε, ότι η εκδήλωση εντάσσεται στο πλαίσιο υλοποίησης της δράσης της ΠΟΠΣ: «ΧΟΡΕΙΑ – ΗΧΟΙ ΑΙΩΝΩΝ ΤΗΣ ΚΑΘ’ ΗΜΑΣ ΑΝΑΤΟΛΗΣ – ΜΙΑ ΡΙΖΑ, ΤΡΕΙΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΙ (ΠΟΝΤΟΣ, ΜΙΚΡΑ ΑΣΙΑ, ΘΡΑΚΗ)», η οποία τελεί υπό την αιγίδα του Υπουργείου Πολιτισμού.
Η χθεσινοβραδινή εκδήλωση, όπως ανέφερε η κ. Σαχινίδου, ήταν αφιερωμένη στη Μαρία Εγούτ, θύμα του σιδηροδρομικού δυστυχήματος στα Τέμπη, αλλά και σε όλους όσοι έχασαν μ’ αυτόν τον τραγικό τρόπο τη ζωή τους. «Η Μαρία Εγούτ ήταν χορεύτρια ποντιακών χορών και μουσικός, που με τους χτύπους του νταουλιού της, μας οδηγούσε στα βήματα της παράδοσης και στην Πατρίδα», ανέφερε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της ΠΟΠΣ.
«Το αμερικανικό κολλέγιο είναι ένα “σχολείο – πρόσφυγας”, όπως το λέμε. Ιδρύθηκε στον Πόντο το 1886 και ακολούθησε τους πρόσφυγες στην Ελλάδα. Ήταν ένα σχολείο – φάρος της εκπαίδευσης στον Πόντο, στο οποίο φοιτούσαν Έλληνες, Αρμένιοι, Τούρκοι, Ρώσοι», επισήμανε, μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο Γιώργος Λυσσαρίδης, τ. αντιπρόεδρος εκπαίδευσης Αμερικανικού Κολλεγίου Ανατόλια, εκ των ομιλητών στην εκδήλωση.
Το Κολλέγιο Ανατόλια ιδρύθηκε το 1886 στη Μερζιφούντα του Πόντου και έγραψε το δικό του κεφάλαιο κατά τη διάρκεια της Γενοκτονίας των Ποντίων. Πρόσφυγας το ίδιο, εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη για να φροντίσει ξανά πρόσφυγες που είχαν ανάγκη για εκπαίδευση και φροντίδα. Στην περιοχή Χαριλάου στην αρχή και κατόπιν στην Πυλαία, όπου βρίσκεται μέχρι σήμερα. Όπως, μάλιστα, αναφέρθηκε στην εκδήλωση, το Ανατόλια, την περίοδο 1913-1914, αριθμούσε 425 μαθητές (200 Έλληνες, 160 Αρμένιους, 40 Ρώσους, 25 Τούρκους) και 33 καθηγητές, μεταξύ των οποίων 10 Αμερικάνοι, 11 Αρμένιοι, 9 Έλληνες και 2 Ρώσοι.
Το Κολλέγιο εγκαταστάθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1924 για λόγους γεωπολιτικούς, σημείωσε ο κ. Λυσσαρίδης, επισημαίνοντας ότι την ερχόμενη χρονιά συμπληρώνει έναν αιώνα λειτουργίες, «με προσφορά στην παιδεία και την κοινωνία, καθώς και με προσήλωση στα ιδεώδη της ελληνικής παιδείας».
Ο Σύλλογος «Πόντος»
Από σπουδαστές του Κολλεγίου Ανατόλια, το 1903 ιδρύθηκε ο Σύλλογος «Πόντος». Ήταν μια λέσχη με πάνω από 180 μέλη, που ενδιαφερόταν για τα ελληνικά Γράμματα, ενώ οι δράσεις του ήταν πολυσχιδείς. Δημιούργησε βιβλιοθήκη, ανέβαζε θεατρικές παραστάσεις και συγκρότησε ομάδα ποδοσφαίρου.
Υπήρχαν πολλές προσωπικότητες που πάλεψαν και θυσιάστηκαν για το Ανατόλια, μεταξύ αυτών και ο Συμεών Ανανιάδης, που ήταν ταμίας του Αθλητικού Μορφωτικού Συλλόγου «Πόντος», ο οποίος το 1921 απαγχονίστηκε μαζί με άλλες προσωπικότητες του ποντιακού ελληνισμού, μετά από δικαστήριο, στην Αμάσεια. Ο ανιψιός του, Αντώνης Ανανιάδης, διδάκτωρ Νομικής του Πανεπιστημίου Βερολίνου, ήταν ομιλητής στην εκδήλωση. «Η μνήμη πάντα υπερέχει. Για να συγχωρείς πρέπει να θυμάσαι, αν λησμονείς δεν μπορείς να συγχωρείς», είπε στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο Αντ. Ανανιάδης και συνέχισε: «Η ιστορία του θείου μου Συμεών και του παππού μου Αντώνιου Ανανιάδη, που απαγχονίστηκαν και οι δύο, θυσιάζοντας τις ζωές τους για τον Πόντο, διδάσκει εμένα, αλλά και όλους μας, πόσο μεγάλο σφάλμα είναι η προκατάληψη και η μισαλλοδοξία. Είναι κακό που στον βωμό της μισαλλοδοξίας έπεσαν τόσοι άνθρωποι που μεγαλουργούσαν στο ποντιακό στοιχείο στη μικρασιατική περιοχή, το οποίο υπέστη τόσες διώξεις, τόσες καταστροφές, αλλά επέζησε, άνθησε και βασίλεψε στη σημερινή Ελλάδα».
Ο ίδιος είναι απόφοιτος του Κολλέγιου Ανατόλια και μίλησε για τα μαθήματα παιδείας και ζωής που πήρε από το σχολείο ως μεγάλη κληρονομιά για όλη τη ζωή του. «Το Ανατόλια δεν παρέχει μόνο μάθηση, αλλά και παιδεία, που οδήγησε στην ολοκλήρωση της προσωπικότητάς μας μέσα από πολλές δραστηριότητες: μουσική, θέατρο, αθλητισμό και μέσα σε όλα αυτά, ερχόμαστε και κοντά ως άνθρωποι, μας μάθαιναν για την πραγματική έννοια της φιλίας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από τη Μερζιφούντα του Πόντου στη Θεσσαλονίκη
Το 2024, το Κολλέγιο Ανατολία θα κλείσει έναν αιώνα ζωής και προσφοράς στην Παιδεία. Το 1921, οι τουρκικές αρχές ανάγκασαν το σχολείο να κλείσει οριστικά, αλλά μετά από πρόσκληση του Ελευθερίου Βενιζέλου, προς τον τότε πρόεδρο του σχολείου George E. White, το Ανατόλια ξανάνοιξε το 1924, με μόλις 115 μαθητές, στη Θεσσαλονίκη.
«Στην αρχή ήταν να εγκατασταθεί το Σχολείο Ανατόλια στην Αθήνα, αλλά ο κύριος αρνητής ήταν ο Βενιζέλος, που επέμεινε να έρθει στη Θεσσαλονίκη, όπου μαζεύτηκαν εκατοντάδες πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία και τον Πόντο. “Τα παιδιά των προσφύγων πρέπει να έχουν ευκαιρία να λάβουν καλή εκπαίδευση”, έλεγε. Μετά από έναν αιώνα, μέχρι σήμερα, είμαστε ένα σχολείο προσβάσιμο για ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, με προγράμματα για όλη την Ελλάδα, με πάνω από το 28% των μαθητών να παίρνουν υποτροφία, ενώ υπάρχει οικοτροφείο για παιδιά από άλλες περιοχές της Ελλάδας. Τα τελευταία τρία χρόνια, το Ανατόλια έχει προσφέρει πάνω από δυόμισι χιλιάδες καθηγητές και εκπαιδευτές στα δημόσια σχολεία», σημείωσε, από την πλευρά του, ο Δρ Πάνος Βλάχος, πρόεδρος του Κολλεγίου Ανατόλια.
Αψηφώντας την κακοκαιρία
Αν και με έντονη βροχόπτωση, ο ποντιακής καταγωγής δρομέας μεγάλων αποστάσεων Γιώργος Ζαχαριάδης έφερε εις πέρας -στη μνήμη του Σ. Ανανιάδη- μια συμβολική διαδρομή, από το Κολλέγιο Ανατόλια έως τα Απολυμαντήρια Καλαμαριάς και από εκεί στον Λευκό Πύργο, και παρέδωσε την ποντιακή σημαία στην ομάδα μπάσκετ του Κολλεγίου Ανατόλια.
«Θεώρησα χρέος μου να συμμετάσχω στην εκδήλωση μνήμης του Κολλεγίου Ανατόλια, την οποία διοργάνωσε η ΠΟΠΣ. Αψηφώντας την κακοκαιρία που επικρατούσε (υπερβολική βροχή και αέρας), γιατί οι μαθητές του Κολλεγίου Μερζιφούντας, Ανατόλια, αψήφησαν τον θάνατο. Ευχαριστώ τους αθλητές μπάσκετ του Κολλεγίου Ανατόλια καθώς και όλους όσοι αγκάλιασαν την προσπάθεια», είπε ο κ. Ζαχαριάδης.
