Η Θεσσαλονίκη αποχαιρετά σήμερα μια εμβληματική μορφή της σύγχρονης ιστορίας της, τον Χάιντς Κούνιο, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 99 ετών. Ο εκλιπών ήταν ο τελευταίος επιζών της πόλης από το κολαστήριο του Άουσβιτς, αφήνοντας πίσω του μια ανεκτίμητη παρακαταθήκη μνήμης και αγώνα ενάντια στη λήθη. Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή η κόρη του, Χέλλα Ματαλόν, σημειώνοντας με συγκίνηση πως ο πατέρας της ξεκίνησε για το «μεγάλο ταξίδι», έχοντας αφιερώσει τη ζωή του με πάθος στη διατήρηση της ιστορικής αλήθειας.
Γεννημένος τον Ιούνιο του 1927, ο Χάιντς Κούνιο έζησε τη βιαιότητα του ναζισμού από την εφηβεία του. Σε ηλικία μόλις 15 ετών, τον Μάρτιο του 1943, εκτοπίστηκε μαζί με την οικογένειά του —τον πατέρα του Σαλβατώρ, τη μητέρα του και την αδελφή του— με την πρώτη αποστολή Εβραίων από τη Θεσσαλονίκη προς το στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπιρκενάου. Οι μνήμες του από την άφιξη εκεί παρέμειναν ανεξίτηλες, περιγράφοντας εικόνες που παρέπεμπαν στην «Κόλαση» του Δάντη: μαύρος καπνός, άγριες φωνές και ένα πυκνό σκοτάδι που προμήνυε το κακό που θα ακολουθούσε.
Η επιβίωση της οικογένειας Κούνιο υπήρξε μια σπάνια εξαίρεση στη φρίκη του Ολοκαυτώματος. Η γνώση της γερμανικής γλώσσας, την οποία τους είχε διδάξει η μητέρα τους, αποδείχθηκε το «κλειδί» που τους κράτησε στη ζωή για 18 μήνες μέσα στο στρατόπεδο. Ο Χάιντς Κούνιο, που έφερε στο χέρι του τον αριθμό 109565, κατάφερε να βγει ζωντανός από τη ναζιστική μηχανή θανάτου, αν και κατά την απελευθέρωσή του ήταν σε κατάσταση απόλυτης εξάντλησης, ζυγίζοντας μόλις 35 κιλά.
Μετά τον πόλεμο, ο Χάιντς Κούνιο επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη και ανέλαβε το οικογενειακό κατάστημα φωτογραφικών ειδών στο κέντρο της πόλης. Ωστόσο, το πραγματικό του έργο ήταν η συγγραφή και η μαρτυρία. Μέσα από το αυτοβιογραφικό του βιβλίο «Έζησα τον θάνατο», κατέγραψε με συγκλονιστικό τρόπο τα όσα βίωσε, ενώ δεν σταμάτησε ποτέ να μιλά σε νέους ανθρώπους και φοιτητές, προτρέποντάς τους να μην φοβούνται να λένε την ιστορία, ώστε να μην επαναληφθούν ποτέ ανάλογα εγκλήματα.
Η κηδεία του Χάιντς Κούνιο θα τελεστεί την Παρασκευή 17 Απριλίου, στις 14:00, στο Εβραϊκό Νεκροταφείο Θεσσαλονίκης. Η πόλη αποχαιρετά έναν άνθρωπο που δεν λύγισε, έναν μάρτυρα της ιστορίας που μετέτρεψε τον προσωπικό του πόνο σε οικουμενικό μάθημα ανθρωπιάς.
