Πριν υπάρξουν τα διαμάντια, υπήρξαν οι στάχτες. Πριν οι βιτρίνες της Via Condotti γεμίσουν με κοσμήματα που θα φορούσαν βασίλισσες, σταρ του Χόλιγουντ και δισεκατομμυριούχοι, μια οικογένεια αργυροχρυσοχόων από την Ήπειρο είχε δει δύο φορές τη ζωή της να καταστρέφεται και δύο φορές αναγκάστηκε να ξεκινήσει από την αρχή.
Όταν ο νεαρός Ηπειρώτης άνοιξε το πρώτο του κατάστημα στη Ρώμη το 1884, δεν κουβαλούσε μαζί του μια μεγάλη περιουσία.
Κουβαλούσε μια τέχνη που είχε επιβιώσει από τον πόλεμο, τον ξεριζωμό και την προσφυγιά. Και χωρίς να το γνωρίζει, έγραφε το πρώτο κεφάλαιο της ιστορίας ενός οίκου που σήμερα γνωρίζουν σε όλο τον κόσμο. Το όνομά του ήταν Σωτήριος Βούλγαρης.
Κανείς δεν μπορούσε να φανταστεί ότι η μικρή επιχείρησηή του θα εξελισσόταν σε έναν από τους μεγαλύτερους οίκους πολυτελείας στον κόσμο, ούτε ότι το όνομα Bulgari (BVLGARI όπως αποτυπώνεται στο εμπορικό σήμα) θα γινόταν συνώνυμο της χλιδής από τη Νέα Υόρκη μέχρι το Τόκιο.
Όμως η ιστορία αυτής της αυτοκρατορίας δεν άρχισε στη Ρώμη. Άρχισε δεκαετίες νωρίτερα, μέσα στις φλόγες ενός μικρού χωριού της Ηπείρου.
Η φωτιά που άλλαξε τη μοίρα μιας οικογένειας
Για να βρει κανείς την πραγματική αρχή της ιστορίας πρέπει να ταξιδέψει στους Καλαρρύτες, ένα ορεινό χωριό σκαρφαλωμένο στα Τζουμέρκα.
Στα τέλη του 18ου και στις αρχές του 19ου αιώνα, οι Καλαρρύτες δεν ήταν ένα απομονωμένο βλαχοχώρι. Ήταν ένα από τα σημαντικότερα κέντρα αργυροχρυσοχοΐας της νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Τα εργαστήριά τους προμήθευαν εμπόρους, εκκλησίες και αριστοκρατικές οικογένειες, ενώ η φήμη των τεχνιτών τους είχε ξεπεράσει προ πολλού τα σύνορα της Ηπείρου. Ανάμεσά τους ήταν και η οικογένεια Βούλγαρη.
Το 1821, όμως, η Επανάσταση έφερε την οθωμανική εκδίκηση. Οι Καλαρρύτες πυρπολήθηκαν και καταστράφηκαν. Οι οικογένειες των τεχνιτών αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια και τα εργαστήριά τους, παίρνοντας μαζί τους ό,τι πολυτιμότερο διέθεταν: τη γνώση της τέχνης τους. Η οικογένεια Βούλγαρη κατέφυγε στην Παραμυθιά, προσπαθώντας να ξαναχτίσει τη ζωή της από το μηδέν.
Ένας δεύτερος ξεριζωμός
Στην Παραμυθιά γεννήθηκε, το 1857, ο Σωτήριος Βούλγαρης.
Μεγάλωσε μέσα σε ένα σπίτι όπου το ασήμι δεν ήταν απλώς επάγγελμα. Ήταν οικογενειακή κληρονομιά. Από παιδί έβλεπε τα χέρια των μεγαλύτερων να μεταμορφώνουν ένα άμορφο κομμάτι μετάλλου σε κόσμημα. Όμως ούτε αυτή η νέα αρχή κράτησε για πολύ.
Οι πολιτικές αναταραχές και οι συγκρούσεις που συγκλόνισαν την Ήπειρο τις επόμενες δεκαετίες έπληξαν ξανά την περιοχή. Η οικογένεια αναγκάστηκε να εγκαταλείψει για δεύτερη φορά ό,τι είχε χτίσει. Αρχικά βρέθηκαν στην Κέρκυρα. Ύστερα, όπως χιλιάδες άλλοι Ηπειρώτες τεχνίτες της εποχής, ο Σωτήριος πήρε τον δρόμο για την Ιταλία.
Δεν είχε περιουσία. Δεν είχε γνωριμίες. Είχε μόνο την τέχνη που είχε επιβιώσει από δύο ξεριζωμούς.
Η ιδιοφυΐα δεν ήταν μόνο στο κόσμημα
Όταν έφτασε στη Ρώμη, ο Σωτήριος κατάλαβε κάτι που οι περισσότεροι ανταγωνιστές του δεν είχαν αντιληφθεί ακόμη.
Οι πλούσιοι Ευρωπαίοι που επισκέπτονταν την Αιώνια Πόλη δεν αναζητούσαν ακόμη ένα όμορφο κόσμημα. Αναζητούσαν ένα αντικείμενο που να κουβαλά ιστορία. Έτσι, αντί να μιμηθεί τους Ιταλούς τεχνίτες, δημιούργησε ένα δικό του ύφος.
Στα σχέδιά του συνυπήρχαν η βυζαντινή παράδοση, η αρχαιοελληνική αισθητική και η ρωμαϊκή μεγαλοπρέπεια. Δεν πούλησε απλώς χρυσό και ασήμι. Πούλησε πολιτισμό.
Και οι πελάτες άρχισαν να πληρώνουν αδρά γι’ αυτό.
Πρόγραμμα Αναπαραγωγής Βίντεο
00:00
00:05
Βίντεο από την ιστοσελίδα του οίκου, bulgari.com
Η κίνηση που δημιούργησε το brand
Το 1905 ο Σωτήριος και οι γιοι του πήραν ίσως τη σημαντικότερη επιχειρηματική απόφαση της ιστορίας τους.
Μετέφεραν το κατάστημα στη Via Condotti, τον πιο αριστοκρατικό εμπορικό δρόμο της Ρώμης. Το βάφτισαν Old Curiosity Shop, δανειζόμενοι τον τίτλο του μυθιστορήματος του Κάρολου Ντίκενς.
Δεν ήταν μια τυχαία επιλογή. Ήταν ένας ευφυής τρόπος να προσελκύσουν τους εύπορους Βρετανούς και Αμερικανούς ταξιδιώτες που κατέκλυζαν τότε την Ιταλία στο περίφημο Grand Tour. Στη γλώσσα του σημερινού marketing, ο Σωτήριος Βούλγαρης είχε μόλις δημιουργήσει ένα διεθνές brand.
Όταν το Χόλιγουντ έκανε την καλύτερη διαφήμιση
Η μεγάλη απογείωση ήρθε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Η Ρώμη μετετράπη στο κινηματογραφικό κέντρο της Ευρώπης και τα μεγαλύτερα ονόματα του Χόλιγουντ περνούσαν εβδομάδες ή και μήνες στην πόλη. Η Ελίζαμπεθ Τέιλορ ερωτεύτηκε τα κοσμήματα του οίκου. Η Σοφία Λόρεν, η Όντρεϊ Χέπμπορν και δεκάδες ακόμη σταρ ακολούθησαν.
Ο Ρίτσαρντ Μπάρτον συνόψισε το φαινόμενο με μία μόνο φράση: «Η μοναδική ιταλική λέξη που ξέρει η Ελίζαμπεθ είναι η Bulgari». Η ατάκα πέρασε στην ιστορία και μαζί της και ο οίκος.
Το deal των δισεκατομμυρίων
Το 2011 γράφτηκε ακόμη ένα κεφάλαιο. Η οικογένεια Βούλγαρη συμφώνησε να ενταχθεί στον γαλλικό κολοσσό LVMH του Μπερνάρ Αρνό, σε μια συμφωνία που αποτίμησε τον οίκο περίπου στα 5,2 δισεκατομμύρια δολάρια.
Για πολλούς ήταν το τέλος μιας οικογενειακής επιχείρησης. Στην πραγματικότητα ήταν η αρχή μιας νέας εποχής.
Υπό την ομπρέλα του μεγαλύτερου ομίλου πολυτελείας στον κόσμο, η Bulgari επεκτάθηκε στα ξενοδοχεία, στα αρώματα, στα αξεσουάρ και στις ταχύτερα αναπτυσσόμενες αγορές του πλανήτη, χωρίς ποτέ να αποκοπεί από τις ελληνικές ρίζες της.
Πρόγραμμα Αναπαραγωγής Βίντεο
00:00
00:05
Βίντεο απο την ιστοσελίδα του οίκου, bulgari.com
Η πιο ακριβή κληρονομιά δεν ήταν τα διαμάντια
Σήμερα, οι βιτρίνες της Bulgari φιλοξενούν μερικά από τα ακριβότερα κοσμήματα του κόσμου. Κι όμως, η μεγαλύτερη αξία που κληρονόμησε ο οίκος δεν μετριέται σε καράτια.
Μετριέται σε μια τέχνη που διασώθηκε όταν οι Καλαρρύτες παραδόθηκαν στις φλόγες. Σε μια οικογένεια που αναγκάστηκε να ξεκινήσει από την αρχή περισσότερες από μία φορές. Και σε έναν νεαρό Ηπειρώτη που κατάλαβε ότι η πολυτέλεια δεν γεννιέται μόνο από τα πολύτιμα υλικά, αλλά από τις ιστορίες που επιβιώνουν στον χρόνο.
Ίσως γι’ αυτό, περισσότερο από 140 χρόνια μετά το άνοιγμα εκείνου του μικρού καταστήματος στη Via Sistina, το όνομα Bulgari εξακολουθεί να συμβολίζει κάτι πολύ μεγαλύτερο από την πολυτέλεια: τη δύναμη μιας ιδέας που αρνήθηκε να σβήσει, ακόμη κι όταν όλα γύρω της είχαν γίνει στάχτη.
