Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούμε τις ζωές μας γνωρίζοντας ότι δεν εκμεταλλευόμαστε το πλήρες δυναμικό μας, νιώθοντας έτσι ότι… κάτι λείπει. Οι λόγοι που συμβαίνει αυτό, ποικίλλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο, ωστόσο η πραγματικότητα είναι ότι ο καθένας μπορεί να κάνει πράγματα για να αλλάξει τη ζωή του.
Μέσα από την ιστορία ενός καινοτόμου καθηγητή Λυκείου και ενός μαθητή που μεγαλώνει σε προβληματικό οικογενειακό περιβάλλον, κάπου στη δυτική Θεσσαλονίκη, ο Πασχάλης Λαμπαρδής στο νέο του βιβλίο με τίτλο «Πρόβα Ζωής», μας δίνει το μήνυμα να πάψουμε να καθυστερούμε άλλο και να ανοίξουμε τα μάτια στην ομορφιά της ζωής. Για να συμβεί αυτό ωστόσο, απαιτείται να σηκώσουμε το ανάστημα μας σε κάθε είδους εμπόδια, ειδικά αυτά που έβαλε στο δρόμο μας η παιδική μας ηλικία.
Ο Πασχάλης Λαμπαρδής έχει σπουδάσει ψυχολογία, με μεταπτυχιακές σπουδές στην κλινική και κοινοτική ψυχολογία, ενώ ασχολείται με την ανθρώπινη συμπεριφορά, τόσο ερευνητικά όσο και με τη θεραπεία ψυχικών διαταραχών αλλά και με τη συγγραφή βιβλίων. Με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο, μίλησε στο thesspress.gr για τη σημασία των βιωμάτων της παιδικής ηλικίας στη διάπλαση του χαρακτήρα, το πώς ξεπερνιούνται οι τραυματικές εμπειρίες αυτής της περιόδου και κάποιες κύριες προκλήσεις που βιώνουν οι νέοι άνθρωποι σήμερα.
Τι διαφορά έχει η «Πρόβα ζωής» με την αυθεντική, αληθινή ζωή εκεί έξω;
Ο μύθος δεν απέχει και πολύ από την πραγματικότητα, άλλωστε τα μεγαλύτερα βιβλία τα γράφει η ίδια η ζωή. Με τη διαφορά ότι η τέχνη μεσολαβεί για να ερμηνεύσει τα συμβάντα και να δώσει νόημα στη ζωή. Το ίδιο συμβαίνει και με την «Πρόβα ζωής», που όχι μόνο αγγίζει την πραγματικότητα, αλλά μπορεί να επηρεάσει και τον καθένα, ώστε να βαδίσει στην αυτοπραγμάτωσή του ακολουθώντας τα βήματα των ηρώων του.
Ποιοι είναι οι παράγοντες που από την εμπειρία σας βλέπετε ότι εμποδίζουν τους ανθρώπους σήμερα από το να ζήσουν μία ζωή εκμεταλλευόμενοι το πλήρες δυναμικό τους;
Είναι οι φυλακές της παιδικής ηλικίας που θέτουν όλα εκείνα τα προσκόμματα εμποδίζοντας τους ανθρώπους να ξεδιπλώσουν τις ικανότητές τους. Οι πρώτες αρνητικές καταχωρίσεις έχουν τέτοια ισχύ που μπορούν να οδηγήσουν στη χάραξη μιας πορείας κατώτερης των δυνατοτήτων τους εξαιτίας της κακής εικόνας που μπορεί να έχουν για τον εαυτό τους ή λόγω μειωμένης αυτοπεποίθησης. Οι πρώτες εμπειρίες γίνονται ο δρόμος της ζωής τους και η μόνη λύση βρίσκεται στη διάπλαση του νου, ώστε να λειτουργεί υπέρ τους και όχι εναντίον τους. Γιατί οι άνθρωποι από τη φύση τους διαθέτουν μεγάλη δυναμική, αλλά μπορεί να θάβεται στα αποκαΐδια των πρώτων εμπειριών.
Στο βιβλίο σας είναι ξεκάθαρη η σημασία που δίνετε στην παιδική ηλικία και στον τρόπο που αυτή μπορεί να επηρεάσει την μετέπειτα εξέλιξη ενός ανθρώπου. Είναι δυνατό για έναν άνθρωπο να ξεπεράσει τελείως τραυματικές εμπειρίες της παιδικής του ηλικίας και αν ναι, υπάρχει κάποια ηλικία μέχρι την οποία θα ήταν καλό να έχει ξεκινήσει αυτή τη διαδικασία;
Τα ψυχικά τραύματα είναι ανοιχτές πληγές που αιμορραγούν μέσα μας και τείνουν να μας στιγματίζουν για πάντα. Ωστόσο, για να επουλωθούν θα χρειαστεί να τα αποδεχτούμε και να πενθήσουμε μια και καλή γι’ αυτά παρά να πονάμε για μια ολόκληρη ζωή. Έπειτα, να προσπαθήσουμε να κερδίσουμε τη ζωή μας πίσω, μια ζωή πέρα από τις πληγές μας. Δεν είναι εύκολο, αλλά αξίζει τον κόπο. Από την εμπειρία μου, ως θεραπευτής, βλέπω καθημερινά να γίνονται θαύματα σε πολλούς ανθρώπους και τα θαύματα δεν έχουν ηλικία. Γίνονται όποτε ο καθένας νιώσει έτοιμος γι’ αυτό το ταξίδι.
Παρατηρούμε ολοένα και αυξανόμενα περιστατικά βίας από άτομα νεαρής ηλικίας. Ποιοι είναι κατά τη γνώμη σας οι βασικοί παράγοντες για τα φαινόμενα αυτά;
Είναι σκληρός ο κόσμος των παιδιών και στη σύγχρονη εποχή δεν είναι και τόσο αγγελικά πλασμένος, εφόσον συναντούν τη βία από νωρίς. Είτε στο οικογενειακό περιβάλλον, στο διαδικτυακό, στο κοινωνικό, είτε στη βία που ασκείται στο όνομα της αγάπης. Επομένως, είναι εύλογο να τη μιμηθούν και να γίνουν με τη σειρά τους θύτες. Το βιβλίο μου έρχεται για να προβάλει αυτές τις μορφές βίας, όχι για να τις εξάρει, αλλά για να τις εξαλείψει απατώντας σ’ αυτές.
Το τελευταίο διάστημα επίσης έρχονται στη δημοσιότητα ολοένα και περισσότερα περιστατικά παιδικής κακοποίησης. Στο βιβλίο σας συμπεριλαμβάνετε αναφορές στο εν λόγω θέμα. Που πιστεύετε οφείλεται η αύξηση αυτών των φαινομένων και ποια τα κατάλληλα βήματα πρόληψης στο σημερινό κοινωνικό πλαίσιο;
Οφείλεται στην αυξανόμενη χρεοκοπία της σκέψης και του ήθους, καθώς και στα λαθεμένα προβεβλημένα πρότυπα. Συχνά ο άνθρωπος της εποχής μας αντί να ανυψώνεται, ρέπει προς τον κατώτερο εαυτό του και σε μερικές περιπτώσεις ζωοποιείται. Αχαλίνωτα πάθη, προερχόμενα από το μαύρο του κομμάτι, κατακυριεύουν τον νου του με συνέπεια να εξανεμίζουν κάθε ίχνος σεβασμού απέναντι στο μικρό και ανυπεράσπιστο παιδί. Σαφώς υπάρχουν κι άλλες παθογένειες, όπως η κακή διαχείριση τέτοιων περιστατικών και η απουσία σωστής πρόληψης από τις αρχές και τις κοινωνικές δομές. Ωστόσο, το αντίδοτο απέναντι σ’ αυτά τα ακραία φαινόμενα είναι η ΠΑΙΔΕΙΑ, η μόνη ουσιαστική καλλιέργεια του νου και της ψυχής.
