Ένα από τα σπανιότερα και εντυπωσιακότερα αστρονομικά φαινόμενα αναμένεται να καθηλώσει την Ευρώπη σήμερα, Τετάρτη, καθώς μια ολική έκλειψη Ηλίου θα σαρώσει τμήμα της ηπείρου, προσελκύοντας εκατοντάδες χιλιάδες επισκέπτες στις περιοχές από τις οποίες το φαινόμενο θα είναι καλύτερα ορατό.
Για λίγα λεπτά, η Σελήνη θα καλύψει πλήρως τον ηλιακό δίσκο, μετατρέποντας τη μέρα σε νύχτα και προκαλώντας αισθητή πτώση της θερμοκρασίας. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται κυρίως η Ισπανία και η Ισλανδία, όπου μικρά χωριά και απομακρυσμένες περιοχές έχουν μετατραπεί σε πολυσύχναστους τουριστικούς προορισμούς.
Η αυξημένη ζήτηση έχει ήδη οδηγήσει τις τιμές στα ύψη. Ορισμένα ξενοδοχεία χρεώνουν έως και 7,5 φορές περισσότερο από τις συνηθισμένες τιμές, ενώ ιδιοκτήτες ακινήτων εκμεταλλεύονται την ευκαιρία νοικιάζοντας για λίγες ώρες από ταράτσες και ιδιωτικούς κήπους μέχρι αγροτικές εκτάσεις. Την ίδια στιγμή, οι εταιρείες τηλεπικοινωνιών ενισχύουν τα δίκτυά τους ενόψει της μαζικής συρροής επισκεπτών.
Τουριστική έκρηξη στην ισπανική ενδοχώρα
Η έκλειψη φέρνει πρωτοφανή πλήθη σε αραιοκατοικημένες περιοχές της ισπανικής ενδοχώρας. Σύμφωνα με την AirDNA, οι πόλεις που βρίσκονται στη διαδρομή της ολικότητας αναμένεται να εμφανίσουν στις 12 Αυγούστου πληρότητα περίπου 15 ποσοστιαίες μονάδες υψηλότερη σε σχέση με άλλες περιοχές της χώρας, παρά το γεγονός ότι πρόκειται ήδη για περίοδο υψηλής τουριστικής ζήτησης.
Οι επισκέπτες εκτιμάται ότι θα δαπανήσουν περίπου 362 εκατ. ευρώ στις αγροτικές περιοχές της Ισπανίας κατά την εβδομάδα γύρω από την έκλειψη, σύμφωνα με μελέτη της Analistas Financieros Internacionales για λογαριασμό της Airbnb.
Στην Ισλανδία, η ζήτηση στις περιοχές με τις καλύτερες συνθήκες παρατήρησης είναι περίπου μία ποσοστιαία μονάδα υψηλότερη από πέρυσι, ενώ στην υπόλοιπη χώρα αναμένεται υποχώρηση σχεδόν οκτώ μονάδων. Η γεωγραφική θέση της χώρας λειτουργεί πάντως ως φυσικός περιορισμός, καθώς ο αριθμός των διαθέσιμων αεροπορικών συνδέσεων είναι συγκεκριμένος.
Η έντονη κινητικότητα εξηγείται από τη σπανιότητα του φαινομένου. Για την Ισπανία πρόκειται για την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου που είναι ορατή από το μεγαλύτερο μέρος της ηπειρωτικής χώρας εδώ και περισσότερα από 120 χρόνια. Στην Ισλανδία, η προηγούμενη ολική έκλειψη είχε σημειωθεί το 1954.
Ένα θέαμα λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου
Στην Ισπανία η έκλειψη θα σημειωθεί λίγο πριν από τη δύση του Ηλίου και, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA), αναμένεται να προσφέρει ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό θέαμα, καθώς ο Ήλιος θα φαίνεται μεγαλύτερος από το συνηθισμένο και θα βρίσκεται χαμηλά στον δυτικό ορίζοντα.
«Αυτό που είναι πραγματικά εκπληκτικό είναι ότι ολόκληρο το τοπίο αλλάζει ταυτόχρονα», εξηγεί ο Ραφαέλ Μπατσιγιέρ, διευθυντής του Εθνικού Αστεροσκοπείου της Ισπανίας.
Όπως περιγράφει, το φως αποκτά μια σχεδόν εξωπραγματική όψη, η θερμοκρασία υποχωρεί, ο ορίζοντας μοιάζει να περιβάλλεται από ένα λυκόφως 360 μοιρών και στον ουρανό αρχίζουν να διακρίνονται ορισμένοι από τους φωτεινότερους πλανήτες και αστέρες.
Οι «κυνηγοί εκλείψεων» ταξιδεύουν χιλιάδες χιλιόμετρα
Ανάμεσα στους επισκέπτες βρίσκονται και οι λεγόμενοι «κυνηγοί εκλείψεων», άνθρωποι που ταξιδεύουν σε ολόκληρο τον κόσμο ακολουθώντας τα σπάνια αστρονομικά φαινόμενα.
Ο 29χρονος Ιβάν Ισραέλ Κρους Φλόρες, φωτογράφος και δημιουργός περιεχομένου από το Μεξικό, σχεδιάζει να παρακολουθήσει την έκλειψη από ένα κάστρο του 12ου αιώνα στο Καμπίγιο ντε Ντουένιας, στην επαρχία Γουαδαλαχάρα της Ισπανίας.
Για το ταξίδι και τον εξοπλισμό του έχει δαπανήσει συνολικά περίπου 27.000 δολάρια: 7.000 δολάρια για το ίδιο το ταξίδι και άλλα 20.000 δολάρια για εξειδικευμένο φωτογραφικό εξοπλισμό.
Όπως λέει, όλα ξεκίνησαν δύο χρόνια νωρίτερα, όταν παρακολούθησε την πρώτη ολική έκλειψη Ηλίου της ζωής του στο Μαζατλάν του Μεξικού. Περιγράφει την εμπειρία ως την πιο συγκλονιστική της ζωής του, σημειώνοντας ότι τότε αποφάσισε να κάνει ό,τι μπορεί για να παρακολουθήσει όσο το δυνατόν περισσότερες ολικές εκλείψεις.
Από 120 στα 900 ευρώ η βραδιά σε ξενοδοχείο
Η έκρηξη της ζήτησης αποτυπώνεται με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο στις τιμές των καταλυμάτων. Στο Μεντιναθέλι, ένα μεσαιωνικό χωριό στην κορυφή λόφου στην επαρχία Σόρια με λιγότερους από 700 κατοίκους, το Hotel MedinaSalim χρεώνει 900 ευρώ για τη νύχτα της 12ης Αυγούστου, έναντι περίπου 120 ευρώ υπό κανονικές συνθήκες.
Στην ισπανική πλατφόρμα Wallapop, ιδιοκτήτες διαφημίζουν βεράντες, διαμερίσματα και ιδιωτικούς κήπους ως σημεία παρατήρησης της έκλειψης. Στο Σαλού, μία αγγελία προσφέρει ιδιωτική βεράντα για έως πέντε άτομα έναντι 1.000 ευρώ για τρεις ώρες, με σερβίρισμα κάβα, ενώ στην επαρχία Λεόν διαμερίσματα έχουν προσφερθεί ακόμη και προς 5.000 ευρώ για μία μόνο διανυκτέρευση.
Παράλληλα, επιχειρήσεις δημιουργούν πολυτελείς εμπειρίες γύρω από το φαινόμενο. Ο Μικέλ Μεσεγκέρ, εταίρος της καταλανικής εταιρείας αερόστατων Globus Kon-Tiki, αναφέρει ότι η επιχείρηση πρόσθεσε επιπλέον αερόστατα λόγω της αυξημένης ζήτησης και πλέον όλες οι θέσεις έχουν εξαντληθεί.
Μόνο η πτήση κατά τη διάρκεια της έκλειψης κοστίζει 550 ευρώ ανά άτομο, έναντι περίπου 160 ευρώ για μια συνηθισμένη πτήση, με κάθε αερόστατο να μεταφέρει οκτώ έως δέκα επιβάτες. Sold out είναι επίσης πακέτο που συνδυάζει πρωινές και απογευματινές πτήσεις με διαμονή τύπου glamping.
Ισλανδία: Ένας τουρίστας για κάθε έξι κατοίκους
Ανάλογη είναι η εικόνα στην Ισλανδία. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τουρισμού της χώρας, τα καταλύματα εντός και γύρω από τη ζώνη της ολικής έκλειψης έχουν εξαντληθεί, ενώ εκτιμάται ότι εκείνη την ημέρα θα αντιστοιχεί περίπου ένας τουρίστας για κάθε έξι Ισλανδούς.
Η αναλογία αυτή είναι κατά 3%-5% υψηλότερη από τα συνηθισμένα επίπεδα της εποχής, παρότι πρόκειται για περίοδο αιχμής, όταν τα ξενοδοχεία λειτουργούν ήδη με πληρότητα περίπου 90%.
Η Cruise Iceland υπολογίζει ότι περίπου 30 κρουαζιερόπλοια με συνολικά 50.000 επιβάτες θα βρίσκονται ανοικτά της Ισλανδίας την Τετάρτη της έκλειψης – αριθμός τριπλάσιος σε σχέση με την ίδια ημέρα προηγούμενων ετών.
Στα απομακρυσμένα Δυτικά Φιόρδ, όπου η ολική έκλειψη θα διαρκέσει περισσότερο, λίγο πάνω από δύο λεπτά, η Μπίρνα Μιολ Ατλαντότιρ διαχειρίζεται μαζί με τον σύζυγό της ένα ξενοδοχείο 40 δωματίων. Όλα τα δωμάτια του Hotel Breidavik έχουν εξαντληθεί.
Το εντυπωσιακό είναι ότι το πρώτο αίτημα κράτησης για τη συγκεκριμένη ημερομηνία έφτασε από τις ΗΠΑ πριν από 14 χρόνια. Η Ατλαντότιρ έχει ήδη προετοιμάσει ψαρόσουπα και γκούλας αρνιού για 800 άτομα, καθώς έχουν γεμίσει και οι χώροι κάμπινγκ της μονάδας και δεν υπάρχουν άλλες υποδομές στην περιοχή.
Η ίδια ανακάλυψε μάλιστα ότι είχε δημιουργηθεί ψεύτικος ιστότοπος, πανομοιότυπος με εκείνον του ξενοδοχείου της, ο οποίος δεχόταν κρατήσεις στο όνομα της επιχείρησης. Η υπόθεση έχει καταγγελθεί στην αστυνομία και ερευνάται.
Κρουαζιερόπλοια και πακέτα 14.990 ευρώ στη Γροιλανδία
Ο «πυρετός» της έκλειψης φτάνει και στη Γροιλανδία. Έως και 15 κρουαζιερόπλοια αναμένονται στο Σκόρσμπι Σουντ, το μεγαλύτερο σύστημα φιόρδ στον κόσμο, ενώ έχει ήδη εκδοθεί προειδοποίηση για αυξημένη κίνηση σε μια περιοχή που υπό κανονικές συνθήκες είναι σχεδόν ακατοίκητη.
Καθώς η έκλειψη θα πραγματοποιηθεί με τον Ήλιο χαμηλά στον ορίζοντα, τουριστικά πακέτα που πωλούνται προς 14.990 ευρώ ανά άτομο υπόσχονται στους ταξιδιώτες τη δυνατότητα να φωτογραφίσουν το φαινόμενο με φόντο τα γαλάζια και λευκά παγόβουνα των φιόρδ.
Ενισχύονται δίκτυα, ασφάλεια και υποδομές
Η μαζική άφιξη επισκεπτών αναγκάζει επιχειρήσεις και δημόσιες αρχές να επενδύσουν σε πρόσθετες υποδομές, παρότι η έκλειψη από την αρχή έως το τέλος της θα διαρκέσει λιγότερο από δύο ώρες και η πλήρης συσκότιση μόλις λίγα λεπτά.
Η Telefónica έχει θέσει σε εφαρμογή ειδικό επιχειρησιακό σχέδιο, το οποίο περιλαμβάνει περισσότερα από 200 σημεία βελτιστοποίησης του δικτύου κατά μήκος της ζώνης της ολικότητας, προσαρμογές στα δίκτυα των επηρεαζόμενων περιοχών και πρόσθετες κινητές υποδομές, αντίστοιχες με εκείνες που χρησιμοποιούνται σε μεγάλες καλοκαιρινές διοργανώσεις.
Στα Δυτικά Φιόρδ της Ισλανδίας, ο Σόλβι Ρούναρ Γκούντμουντσον, επικεφαλής της τοπικής τουριστικής οργάνωσης, προετοιμάζεται εδώ και τρία χρόνια. Στο Λάτραμπιαργκ, όπου βρίσκονται οι εντυπωσιακοί γκρεμοί στο δυτικότερο άκρο της χώρας, έχουν εγκατασταθεί προστατευτικά κιγκλιδώματα, πρόσθετοι σταθμοί κινητής τηλεφωνίας και τουαλέτες, ενώ έχει αυξηθεί και ο αριθμός των διασωστών.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει επίσης εγκρίνει ειδικό σχέδιο ασφάλειας και πολιτικής προστασίας. Οι αρχές συμβουλεύουν μάλιστα τους επισκέπτες να έχουν μαζί τους μετρητά, καθώς υπάρχει ο κίνδυνος η υπερφόρτωση των δικτύων κινητής τηλεφωνίας να προκαλέσει προβλήματα στις ηλεκτρονικές πληρωμές.
Δύο εκατομμύρια ειδικά γυαλιά στην Ισπανία
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ασφαλή παρατήρηση του φαινομένου. Στην Ισπανία έχουν διανεμηθεί δωρεάν περίπου δύο εκατομμύρια πιστοποιημένα γυαλιά έκλειψης, ενώ στην Ισλανδία οι πολίτες μπορούν να τα προμηθεύονται από βιβλιοθήκες.
Καταστήματα και οπτικά στην Ισπανία καταγράφουν μεγάλη αύξηση της ζήτησης, καθώς τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου δεν προσφέρουν την απαιτούμενη προστασία.
Η ισπανική ένωση καταναλωτών OCU έχει προειδοποιήσει το κοινό να αγοράζει αποκλειστικά προϊόντα με σήμανση CE από αξιόπιστους πωλητές, καθώς στην αγορά έχουν ήδη εμφανιστεί πλαστά γυαλιά.
Η Ισπανία ποντάρει στον αστροτουρισμό
Για την Ισλανδία, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι θα χρειαστούν περίπου 170 χρόνια μέχρι η σκιά της Σελήνης να καλύψει ξανά πλήρως τον Ήλιο πάνω από τη χώρα. Η Ισπανία, αντίθετα, θα έχει την ευκαιρία να δει ακόμη μία ολική έκλειψη το επόμενο έτος, ενώ το 2028 θα ακολουθήσει μια δακτυλιοειδής έκλειψη, κατά την οποία η Σελήνη θα περάσει μπροστά από τον Ήλιο χωρίς να τον καλύψει πλήρως. Στις ΗΠΑ, η επόμενη ολική έκλειψη αναμένεται το 2044.
Οι ισπανικές τουριστικές αρχές φιλοδοξούν η σπάνια ακολουθία των τριών εκλείψεων να καθιερώσει τη χώρα ως έναν από τους σημαντικότερους ευρωπαϊκούς προορισμούς αστροτουρισμού.
«Το φαινόμενο αυτό μετατρέπει την Ισπανία σε ένα μοναδικό εργαστήριο αστρονομικής παρατήρησης», σημειώνει η Σάντρα Μπενίτεθ, υπεύθυνη επιστημονικής επικοινωνίας και εκπαίδευσης στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος.
Για τον Ραφαέλ Μπατσιγιέρ, η εξήγηση για τους ανθρώπους που διανύουν χιλιάδες χιλιόμετρα προκειμένου να παρακολουθήσουν ξανά μια έκλειψη είναι κυρίως συναισθηματική: τα ελάχιστα λεπτά της ολικότητας, όπως λέει, δεν μοιάζουν με καμία άλλη εμπειρία παρατήρησης του ουρανού.
