28.3 C
Thessaloniki
Τρίτη, 9 Αυγούστου, 2022
Αρχική ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες ανοίγουν καταστήματα γύρω από τη Ρωμαϊκή Αγορά...

Οι μετανάστες και οι πρόσφυγες ανοίγουν καταστήματα γύρω από τη Ρωμαϊκή Αγορά της Θεσσαλονίκης

Τα τελευταία 5 χρόνια στο κέντρο της πόλης της Θεσσαλονίκης έχουν ανοίξει πολλά καταστήματα που διαχειρίζονται από μετανάστες και πρόσφυγες. Αυτή η εξέλιξη συμβαίνει στη ευρύτερη γειτονιά που περιβάλλει τη Ρωμαϊκή Αγορά της Θεσσαλονίκης, Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, πρόκειται για έναν εντυπωσιακό πεζόδρομο γεμάτο με ρωμαϊκά κατάλοιπα.

Του Adrià Alcoverro

Αυτή η γειτονιά, παρά το γεγονός ότι διαθέτει κάποια τουριστική υποδομή (κυρίως ξενοδοχεία και εστιατόρια), εξακολουθεί να διατηρεί τον εμπορικό χαρακτήρα της στην παροχή υπηρεσιών στους κατοίκους της κοινωνιολογικά ποικιλόμορφης συνοικίας καθώς και στην υπόλοιπη πόλη.

Η γειτονιά, μέρος όπου έχουν αναπτυχθεί βασικά καταστήματα όπως σούπερ μάρκετ, φαρμακεία, αποτελεί ένα σύμπλεγμα καταστημάτων οργανωμένων ανάλογα με τα προϊόντα που πωλούνται (έπιπλα, είδη μπάνιου και ηλεκτρικές συσκευές) θυμίζοντας την παλιά συντεχνιακή οργάνωση. Υπάρχει μια στοά (εσωτερική υπαίθρια αγορά) που εξακολουθεί να έχει τη λειτουργία της αγοράς κατά τη διάρκεια της ημέρας, ενώ τη νύχτα μετατρέπεται σε χώρο συνάθροισης και διασκέδασης στα μικρά εστιατόρια που κατακλύζουν το εσωτερικό του οικοδομικού τετραγώνου της στοάς.

Αυτή η δυναμική γειτονιά βρίσκεται κυριολεκτικά γύρω από την παλιά ρωμαϊκή πόλη. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή κληρονομιά που στοιχεία της αποκαλύπτονται ακόμα και σήμερα λόγω της κατασκευής του Μετρό Θεσσαλονίκης, που συνεχίζεται από το 2004. Αρκετά καταστήματα της περιοχής έκλεισαν (ακόμη και το Δημαρχείο απομακρύνθηκε από την περιοχή) λόγω των επιπτώσεων των έργων του μετρό ειδικά γύρω από την περιοχή του οθωμανικού τζαμιού Hamza Bey, που χρονολογείται από τον 16ο αιώνα. Το τζαμί του Hamza Bey είναι πλέον κλειστό και κυριολεκτικά «πολιορκημένο» από τα έργα κατασκευής του μετρό και την ανελέητη κίνηση της Εγνατίας οδού (η κύρια αρτηρία της Κεντρικής Θεσσαλονίκης από τη Ρωμαϊκή περίοδο).

Αυτό το τζαμί είναι ευρέως γνωστό ως Αλκαζάρ, που πήρε το όνομά του από τον κινηματογράφο που λειτουργούσε εκεί για δεκαετίες, όταν το τζαμί αποϊεροποιήθηκε το 1923. Η λέξη “alcazar” δεν είναι ελληνική, ούτε τουρκική αλλά ισπανική λέξη αραβικής προέλευσης (al-qaṣr) που αναφέρεται σε τύπο φρουρίου, κάστρου ή παλατιού μαυριτανικής προέλευσης που μπορεί κανείς να δει σε πολλές πόλεις της Ιβηρικής χερσονήσου. Αυτή η λέξη πιθανότατα προήλθε από τους Λαντίνο ή αλλιώς Λαδίνο, (Ισπανοεβραϊκή γλώσσα) που ομιλείται από τους Σεφαραδίτες Εβραίους (Εβραίοι με καταγωγή από την Ιβηρική Χερσόνησο που εκδιώχθηκαν από την Ισπανία το 1492), που πιθανά έδωσαν το όνομα στο τζαμί που τους έμοιαζε με τους Αλκαζάρ από την Ισπανία[1]. Ως εκ τούτου, αυτή είναι μια περιοχή στην οποία στρώματα της ιστορίας αλληλοκαλύπτονται και στοιχειώνονται από τη σκιά των τραγωδιών του 20ου αιώνα[2] που άλλαξαν βίαια τη γειτονιά για πάντα και σήμερα παραμένουν κρυμμένα, παρά την παρουσία της στη λαϊκή ονοματολογία των δρόμων. Η Θεσσαλονίκη στην ουσία της.

Το τελευταίο ορατό στρώμα της ιστορίας της γειτονιάς είναι αυτό που έχει απομείνει από τη μεταποιητική συνοικία των μεσαίων και μικρών κλωστοϋφαντουργικών επιχειρήσεων που άκμασαν τις δεκαετίες του 1970 και του 1980 και ξεκίνησαν τη μακρά παρακμή τους τη δεκαετία του 1990, θύματα της κοινής παγκοσμιοποιημένης αγοράς της ΕΕ. Λίγοι από αυτούς αγωνίζονται σήμερα να επιβιώσουν ακόμη και μετά την οικονομική κρίση του 2008. Κατά συνέπεια, πολλά από τα κτίρια σήμερα είναι ένα άδειο κουφάρι, λείψανα ενός παρελθόντος που δεν θα επιστρέψει. Αυτά τα κτίρια, έχουν καταληφθεί σιγά σιγά από ΜΚΟ όπως η ΑΝΤΙΓΟΝΗ, ξενοδοχεία, εστιατόρια, μπαρ, χώροι τέχνης και θεάτρου μεταξύ άλλων μαγαζιών. Πολλά από αυτά τα κτίρια είναι ακόμα κενά, οι ντόπιοι εξακολουθούν να περιμένουν να χρησιμοποιηθούν μόλις μερικές εκατοντάδες μέτρα από το κέντρο της πόλης.

Αυτή η ταχέως μεταβαλλόμενη περιοχή γεμάτη ιστορία γίνεται μάρτυρας μιας νέας συνθήκης όπου μετανάστες και πρόσφυγες ανοίγουν καταστήματα – στα προηγούμενα εγκαταλελειμμένα ισόγεια μαγαζιά, τις περισσότερες φορές όχι εμπνευσμένοι από επιχειρηματική βούληση, αλλά βάση του ενστίκτου επιβίωσης. Πολλοί από τους ερωτηθέντες σχολίασαν ότι όταν τους έγινε σαφές ότι δεν μπορούσαν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς την κεντρική και τη Βόρεια Ευρώπη[3], θεώρησαν ως καλύτερο τρόπο για να ζήσουν μια αξιοπρεπή ζωή στην Ελλάδα να ανοίξουν ένα κατάστημα χρησιμοποιώντας το κεφάλαιο που πολλοί κουβαλούσαν κυριολεκτικά μαζί τους σε μετρητά. Ουσιαστικά, όπως ανέφεραν και οι ίδιοι, ήταν πιο εύκολο να ξεκινήσει κάποιο άτομο μια επιχείρηση και να ασχοληθεί παρά την επίπονη γραφειοκρατία από το να βρει δουλειά[4].

Οι νέοι ιδιοκτήτες των καταστημάτων προέρχονται από διάφορες χώρες όπως: Συρία, Ιράκ, Αφγανιστάν, Κουρδιστάν, Μπαγκλαντές, Νιγηρία, Σενεγάλη, Παλαιστίνη κ.λ.π., οι πλειοψηφία αυτών άνοιξαν τα τελευταία 5 χρόνια. Τα καταστήματα αυτά είναι κυρίως μίνι μάρκετ, που πωλούν διάφορα προϊόντα από τις χώρες καταγωγής τους και εστιατόρια, κυρίως μεσοανατολικής κουζίνας (Κουρδιστάν, Ιράκ, Συρία). Λόγω της μακράς διάρκειας των γραφειοκρατικών διαδικασιών (κυρίως όσον αφορά στην κτήση του καθεστώτος του πρόσφυγα ή άλλου είδους άδειας διαμονής μακράς διάρκειας), πολλοί από τους ιδιοκτήτες χρειάστηκαν τη βοήθεια και υποστήριξη μελών της οικογένειας ή φίλων τους που έχουν ήδη άδειες παραμονής ή είναι κάτοχοι της ελληνικής υπηκοότητας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας της ΕΕ, ώστε να ανοίξουν νόμιμα την εταιρεία με τα ονόματά τους.

Δεδομένου ότι οι περισσότερες επιχειρήσεις είναι προσανατολισμένες στις υπηρεσίες και ανοίγουν όλη την ημέρα, είναι αναγκαίο να έχουν προσωπικό, να προσλάβουν εργαζομένους. Πολλοί από αυτούς είναι μετανάστες, πρόσφυγες ή αιτούντες άσυλο που συχνά προέρχονται από παρόμοια πολιτιστικά υπόβαθρα.

Λαμβάνοντας υπόψη τις δυσκολίες για κάθε μετανάστη και πρόσφυγα να βρει δουλειά στην Ελλάδα, αυτές οι θέσεις εργασίας είναι κρίσιμης σημασίας. Μέχρι το τέλος του 2020, λιγότερο από το 33% του ενήλικου προσφυγικού πληθυσμού που κατοικεί στην Ελλάδα (περίπου 16.099 από τους 28.356) είχε καταφέρει να λάβει Αριθμό Φορολογικού Μητρώου (ΑΦΜ)[5], και ακόμη λιγότεροι από τους κατοίκους άνω των 15 ετών είχαν καταφέρει να αποκτήσουν κάρτα ανεργίας από τον ΟΑΕΔ (10,57%) στην Ελλάδα (Ελληνικό Συμβούλιο Προσφύγων 2020, 182)[6]. Δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι το εργασιακό καθεστώς αυτών των ανθρώπων ποικίλλει. Κάποιοι από τους εργαζόμενους έχουν σύμβαση εργασίας, ενώ άλλοι εργάζονται χωρίς σύμβαση εργασίας.

Όπως είναι λογικό, αυτό δεν επιβεβαιώθηκε ποτέ από τους συνεντευξιαζόμενους λόγω φόβου προς τις κυβερνητικές αρχές. Για άλλη μια φορά, βλέπουμε πόσο κρίσιμο είναι να αναγνωρίζονται γρήγορα τα βασικά δικαιώματα, όπως το δικαίωμα στην εργασία, απλά και μόνο για να έχουμε τη δυνατότητα μιας προοπτικής ορίζοντα για μια αξιοπρεπή ζωή στην Ελλάδα.

Οι σχέσεις με τους γείτονες παρουσιάστηκαν γενικά ως ειρηνικές, παρά κάποια ρατσιστικά περιστατικά που αναφέρθηκαν από ορισμένους από τους συνεντευξιαζόμενους. Ένα από τα άτομα που ρωτήθηκαν, που κυκλοφορεί για πάνω από μια δεκαετία στη γειτονιά, χρειάστηκε να αντιμετωπίσει πρόσφατα έναν γείτονα που καλούσε συνεχώς την αστυνομία για να καταγγείλει ψευδώς το κατάστημα ότι ήταν ανοιχτό εκτός του νόμιμα καθορισμένου ωραρίου.

Σε ότι αφορά το βαθμό συμμετοχής των πολιτών στη γειτονιά, αυτός ποικίλλει: υπάρχουν ιδιοκτήτες καταστημάτων που είναι μερικά χρόνια στη γειτονιά και έχουν έρθει σε επαφή με άλλους τοπικούς οργανισμούς και δημοτικές αρχές, άλλοι φοβούνται τις αρχές και θεωρούν ασφαλέστερο να μην χρησιμοποιούν τα ατομικά και πολιτικά τους δικαιώματα κάτι που υπονομεύει την ικανότητά τους να δημιουργήσουν σχέσεις με τους ντόπιους.

Παρά τα εμπόδια αυτά, η λογική της κοινωνικής ενσωμάτωσης των μεταναστών και των προσφύγων ξεφεύγει από την προβληματική δυναμική της γκετοποίησης που βλέπουμε σε πολλές μεγάλες πόλεις της Δυτικής Ευρώπης – οι μετανάστες και οι πρόσφυγες δεν είναι αόρατοι στα μάτια των ντόπιων, δεν ζουν στις παρυφές των πόλεων ή σε περιφερειακές γειτονιές, αλλά ζουν σε μια σχεδόν κανονικοποιημένη συμβίωση στο κέντρο μαζί με άλλους ντόπιους ιδιοκτήτες καταστημάτων. Αυτή η κανονικότητα είναι ίσως το καλύτερο αντίδοτο κατά των ρατσιστικών διακρίσεων μακροπρόθεσμα, παρά τις συγκρούσεις που μπορεί να εμφανίζονται στο παρόν. Οι σχέσεις μεταξύ ντόπιων και νεοεισερχόμενων και οι συγκρούσεις δεν είναι απαραίτητα προϊόν μίσους και προκατάληψης, αλλά της πρωταρχικής ανάγκης για επικοινωνία, όταν άνθρωποι από διαφορετικά πολιτισμικά υπόβαθρα αρχίζουν να μοιράζονται τον ίδιο χώρο και χρειάζονται να διευθετήσουν τις διαφορές τους. Οποιαδήποτε σύγκρουση δεν θα ήταν ποτέ δημόσια αν οι νεοεισερχόμενοι ζούσαν χωρισμένοι στις περιφέρειες. Το ίδιο θα συνέβαινε και για τον κοινωνικό τους αποκλεισμό, ο οποίος εύκολα θα γινόταν αόρατος στα μάτια της πλειοψηφίας της τοπικής κοινωνίας που δεν θα μοιραζόταν κανένα χώρο με τους μετανάστες και θα ζούσε, όπως βλέπουμε σε πολλές μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις, κάτω από μια απατηλή ψευδαίσθηση μιας ανοχής που περιβάλλεται από το διαχωρισμό.

Επομένως, μια σύγκρουση μπορεί να σημαίνει την αναγνώριση ενός ατόμου από την άλλη πλευρά και αυτό είναι ένα πρώτο βήμα για τη δημιουργία σχέσεων ισότητας που μπορούν να διαρκέσουν στο χρόνο. Προς το παρόν, είναι νωρίς για να εκτιμηθεί η ισχύς των δεσμών που δημιουργούνται μεταξύ νεοεισερχόμενων και ντόπιων, αλλά όπως σχολιάστηκε σε μια συνέντευξη «η σύγκρουση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε κατανόηση και αργότερα σε φιλία».


[1] Η Συναγωγή Μοναστηριωτών, η μόνη συναγωγή που χρησιμοποιείται ακόμα και σήμερα η οποία επέζησε του Ολοκαυτώματος, βρίσκεται σε αυτή τη γειτονιά.

[2] Ο κατάλογος των καταστροφών που άλλαξαν για πάντα τη γειτονιά ξεκινά με την καταστροφική μεγάλη πυρκαγιά του 1917, τις ανταλλαγές πληθυσμών μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδας το 1923 που σηματοδότησαν την εκδίωξη των μουσουλμάνων, και τέλος το Ολοκαύτωμα που έβαλε απότομο τέλος σε μια από τις σημαντικότερες εβραϊκές κοινότητες στον κόσμο, που ζούσε στην περιοχή για περισσότερους από 4 αιώνες.

[3] Το κλείσιμο της βαλκανικής οδού, που αρχικά προωθήθηκε από την Αυστρία και κάποια βαλκανικά κράτη και στη συνέχεια υποστηρίχθηκε από την ΕΕ και επισημοποιήθηκε με τη συνθήκη ΕΕ-Τουρκίας τον Μάρτιο του 2016. Αυτή η συνθήκη σήμαινε ότι οι μετανάστες και οι πρόσφυγες στην Ελλάδα δεν μπορούσαν να συνεχίσουν τη διαδρομή τους προς την Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη έως ότου ολοκληρωθεί η γραφειοκρατική διαδικασία για τον καθορισμό του καθεστώτος τους στην Ελλάδα.

[4] Ο εργασιακός ορίζοντας των μεταναστών και των προσφύγων στην Ελλάδα είναι περιορισμένος. Στο πλαίσιο της διερεύνησης ορισμένα άτομα σχολίασαν ότι οι μεταφραστές είναι μία από τις λίγες δουλειές που το νέο κύμα μεταναστών και προσφύγων αναλαμβάνει τακτικά, αλλά όχι δεν υπάρχουν πολλές περισσότερες θέσεις εργασίας πέρα από αυτό.

[5] Το ΑΦΜ είναι ο Αριθμός Φορολογικού Μητρώου στην Ελλάδα και είναι υποχρεωτικό να το έχει ένα άτομο προκειμένου να μπορεί να υπογράψει οποιασδήποτε σύμβασης εργασίας.

[6] Οι αιτούντες άσυλο έχουν πρόσβαση στην αγορά εργασίας ως μισθωτοί ή στην παροχή υπηρεσιών ή εργασίας, εφόσον έχουν υποβάλει επίσημα την αίτησή τους για διεθνή προστασία και έχουν λάβει το δελτίο του αιτούντος άσυλο (άρθρο 71 Ν. 4375/2016). Ωστόσο, στην πράξη υπάρχουν προβλήματα λόγω της κατάστασής τους ως νεοεισερχόμενοι: έγκυρη βεβαίωση εγγραφής σε επαγγελματικές ενώσεις ή για την παρακολούθηση επαγγελματικών προγραμμάτων κατάρτισης, επικύρωση δεξιοτήτων και ευέλικτη διαδικασία πιστοποίησης, γλωσσικές δεξιότητες, έλλειψη μαθημάτων ελληνικής γλώσσας που χρηματοδοτούνται από το κράτος και κοινωνικού προσανατολισμού / ένταξης και η δύσκολη κατάσταση που έχει δημιουργηθεί στην αγορά εργασίας λόγω της οικονομικής κρίσης.

ΑΦΗΣΤΕ ΜΙΑ ΑΠΑΝΤΗΣΗ

εισάγετε το σχόλιό σας!
παρακαλώ εισάγετε το όνομά σας εδώ

- Advertisment -
- Advertisment -

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Γερμανία: Μισοάδεια ταξιδεύουν τα φορτηγά πλοία στον Ρήνο λόγω της χαμηλής στάθμης των νερών – Ζέστη και ξηρασία

Τα ρηχά νερά δημιουργούν προβλήματα για τη ναυσιπλοΐα σε όλο το μήκος του ποταμού στην Γερμανία. Η πτώση της...

Η κλιματική αλλαγή επιδεινώνει πάνω από τις μισές μεταδοτικές ασθένειες στη Γη

Οι διάφοροι περιβαλλοντικοί κίνδυνοι λόγω της κλιματικής αλλαγής έχουν χειροτερεύσει πάνω από τις μισές (ποσοστό 58%) των ανθρώπινων μεταδιδόμενων ασθενειών, εκτιμά...

Η Αντζέλικα Ρος θα είναι η πρώτη τρανς πρωταγωνίστρια στο «Chicago»

Η Αμερικανίδα ηθοποιός και τρανς ακτιβίστρια, Αντζέλικα Ρος (Angelica Ross), θα κάνει το ντεμπούτο της στο Μπρόντγουεϊ για το μιούζικαλ «Chicago»...

Ο Πούτιν συζήτησε με τον Πασινιάν την κατάσταση στο Ναγκόρνο-Καραμπάχ

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν και ο πρωθυπουργός της Αρμενίας Νικόλ Πασινιάν κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής συνομιλίας που είχαν σήμερα, συζήτησαν...