Μια νέα, εξαιρετικά επικίνδυνη μορφή οργανωμένου εγκλήματος εξαπλώνεται στην Ευρώπη.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC εγκληματικές οργανώσεις στρατολογούν εφήβους μέσω εφαρμογών ανταλλαγής μηνυμάτων και μέσων κοινωνικής δικτύωσης, τους αναθέτουν συμβόλαια θανάτου σαν να συμμετέχουν σε ηλεκτρονικό παιχνίδι και τους αντιμετωπίζουν ως αναλώσιμους.
Στο επίκεντρο βρίσκεται το σουηδικό δίκτυο Foxtrot, το οποίο σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αρχές έχει μετατρέψει τις δολοφονίες σε μια υπηρεσία επί πληρωμή, με επιχειρήσεις που εκτείνονται από τη Σκανδιναβία έως τη Βρετανία και συνδέονται ακόμη και με επιχειρήσεις του ιρανικού καθεστώτος.
Η δολοφονία του λάθους ανθρώπου
Τον Φεβρουάριο του 2025, σε προάστιο της Στοκχόλμης, ο 20χρονος φοιτητής Μουράντ Αμπντελκαντέρ επέστρεφε σπίτι του μετά τη βάρδια του σε κατάστημα McDonald’s όταν δέχθηκε καταιγισμό πυρών.
Ο δράστης, ο 18χρονος Ατίλα Αζίμοφ, τον πυροβόλησε επανειλημμένα, δίνοντάς του τη χαριστική βολή ενώ βρισκόταν ήδη στο έδαφος. Το θύμα, όμως, δεν ήταν ο άνθρωπος που είχε λάβει εντολή να σκοτώσει.
Όπως εξηγεί το BBC o Αζίμοφ είχε προσληφθεί από το εγκληματικό δίκτυο Foxtrot έναντι αμοιβής. Δεν πληρώθηκε ποτέ. Συνελήφθη και καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη.
«Δολοφονίες ως υπηρεσία»
Η Europol χαρακτηρίζει το μοντέλο λειτουργίας του Foxtrot ως Violence as a Service (VaaS), δηλαδή «Βία ως Υπηρεσία».
Αντί να χρησιμοποιούν επαγγελματίες εκτελεστές, οι εγκληματικές οργανώσεις στρατολογούν ευάλωτους ανήλικους ή νεαρούς ενήλικες, οι οποίοι αναλαμβάνουν δολοφονίες έναντι μεγάλων χρηματικών ποσών.
Οι περισσότεροι δεν πληρώνονται ποτέ. Συλλαμβάνονται πριν ολοκληρώσουν την αποστολή ή αμέσως μετά, με αποτέλεσμα να λειτουργούν ως πλήρως αναλώσιμοι εκτελεστές, προστατεύοντας τα ανώτερα στελέχη της οργάνωσης.
Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Κέντρου για το Σοβαρό και Οργανωμένο Έγκλημα της Europol, Άντι Κρααγκ, χαρακτηρίζει το φαινόμενο «υπολογισμένη ανάθεση δολοφονιών σε ευάλωρους νέους».
Στρατολόγηση μέσω TikTok, Signal και gaming κουλτούρας
Οι στρατολογήσεις γίνονται σχεδόν αποκλειστικά μέσω διαδικτύου. Οι υποψήφιοι εκτελεστές εντοπίζονται σε πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης και εφαρμογές κρυπτογραφημένων μηνυμάτων, όπου λαμβάνουν προσφορές με μεγάλα χρηματικά ποσά.
Στη συνέχεια οι εντολές δίνονται με τρόπο που θυμίζει ηλεκτρονικό παιχνίδι.
Οι διακινητές χρησιμοποιούν ψευδώνυμα όπως «Agent 47», δανεισμένο από το δημοφιλές παιχνίδι Hitman, ενώ οι αποστολές περιλαμβάνουν χάρτες, βίντεο, οδηγίες για την εύρεση όπλων σε κρυψώνες και συντεταγμένες για σημεία όπου έχουν κρυφτεί χρήματα.
Οι νεαροί εκτελεστές αντιμετωπίζονται σαν χαρακτήρες βιντεοπαιχνιδιού που ολοκληρώνουν «αποστολές».
Το παράδειγμα του 18χρονου Νορβηγού
Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση του 18χρονου Νορβηγού Γιοχάνες Νάτλαντ.
Γιος δύο δημοσιογράφων, χωρίς οικονομικά προβλήματα, οδηγήθηκε στα ναρκωτικά και σε ψυχιατρικά προβλήματα, πριν γνωρίσει διαδικτυακά μέλη του Foxtrot.
Του προσφέρθηκαν περίπου 270.000 νορβηγικές κορώνες για να εκτελέσει δολοφονία στη Βρετανία.
Οι εγκέφαλοι της οργάνωσης του έκλεισαν εισιτήριο χωρίς επιστροφή για το Μάντσεστερ, του εξασφάλισαν ταξιδιωτικά έγγραφα και τον καθοδηγούσαν βήμα προς βήμα μέσω της εφαρμογής Signal.
Με βίντεο και χάρτες του υπέδειξαν πού ήταν κρυμμένα τα όπλα και τα χρήματα σε δασική περιοχή κοντά στο Χάντερσφιλντ.
Συνελήφθη το επόμενο πρωί, προτού μάθει ακόμη και ποιος θα ήταν ο στόχος της δολοφονίας.
Οι δεσμοί με το Ιράν
Σύμφωνα με τις σουηδικές αρχές και ερευνητές δημοσιογράφους, το Foxtrot δεν δρα μόνο για λογαριασμό του οργανωμένου εγκλήματος.
Μετά τη διαφυγή του αρχηγού της οργάνωσης, Ράουα Ματζίντ, στην Τεχεράνη το 2023, το δίκτυο φέρεται να χρησιμοποιήθηκε και από το ιρανικό καθεστώς για επιθέσεις εναντίον Ισραηλινών στόχων, αντιφρονούντων και επικριτών της Τεχεράνης στην Ευρώπη.
Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας συνδέουν το Foxtrot με σειρά επιθέσεων, μεταξύ των οποίων και ρίψη χειροβομβίδας στην ισραηλινή πρεσβεία στην Κοπεγχάγη.
Η Ευρώπη απαντά
Για την αντιμετώπιση του φαινομένου δημιουργήθηκε η επιχειρησιακή ομάδα GRIMM της Europol, στην οποία συμμετέχουν έντεκα ευρωπαϊκές χώρες.
Μέσα σε μόλις 15 μήνες έχουν πραγματοποιηθεί περισσότερες από 280 συλλήψεις, μεταξύ των οποίων κορυφαία στελέχη του δικτύου.
Ένας από τους σημαντικότερους υπόπτους, ο Αλί Σεχάντ Αχμέντ – που θεωρείται πως χρησιμοποιούσε το ψευδώνυμο «Agent 47» – συνελήφθη στο βόρειο Ιράκ και αναμένεται η έκδοσή του στη Σουηδία.
Ωστόσο, ο αρχηγός του Foxtrot, Ράουα Ματζίντ, εξακολουθεί να βρίσκεται στο Ιράν, γεγονός που δυσχεραίνει σημαντικά την εξάρθρωση του δικτύου.
Η νέα απειλή για την Ευρώπη
Παρότι το Foxtrot έχει δεχθεί σημαντικά πλήγματα, οι ευρωπαϊκές αρχές προειδοποιούν ότι το μοντέλο «δολοφονίες ως υπηρεσία» έχει ήδη αρχίσει να αντιγράφεται από άλλες εγκληματικές οργανώσεις.
Η στρατολόγηση ανηλίκων μέσω των social media, η χρήση κρυπτογραφημένων εφαρμογών και η αντιμετώπιση των εκτελεστών ως αναλώσιμων εργαλείων δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα για το οργανωμένο έγκλημα στην Ευρώπη, με τους ειδικούς να εκτιμούν ότι η απειλή θα συνεχίσει να επεκτείνεται όσο οι εγκέφαλοι αυτών των δικτύων παραμένουν ασύλληπτοι.
