Στη χώρα μας εδώ και δεκαπέντε χρόνια, όλα έχουν πάει πίσω εξαιτίας της οικονομικής δυσχέρειας. Πάντα σε περιόδους κρίσης, η τέχνη ανθεί, δημιουργείται μέσα από δύσκολες καταστάσεις. Πιθανότατα, για να βρει ο άνθρωπος αντιστάσεις απέναντι στα δεινά του, καλλιεργεί αυθόρμητα την δημιουργική του πλευρά. Είναι ένας τρόπος επιβίωσης.
Σε μια τέτοια κατάσταση παρακολουθούμε την γέννηση πολλών θεατρικών σχημάτων και ιδιαίτερα ομάδων που προάγουν το μοντέρνο και το μεταμοντέρνο είδος θεατρικής γραφής πάνω στη σκηνή. Ένα είδος γραφής, δηλαδή, που σπάει την ευθύγραμμη λογική πορεία των πραγμάτων, που κινείται έξω από τα παραδοσιακά συμβατικά πλαίσια, όπως κάνει η ομάδας «vatiras».
Μετουσιώνοντας τα αληθινά όνειρα και τα προσωπικά βιώματα των οκτώ ηθοποιών του θιάσου σε φαινομενικά παράταιρες εικόνες που ακροβατούν ανάμεσα στην κωμωδία και την ποίηση, οι «Μάσκες Νυκτός» είναι μια παράσταση αλλιώτικη, που δε βασίζεται σε μια ιστορία με αρχή, μέση και τέλος. Είναι μια πρωτότυπη σκηνική αφήγηση που συνδυάζει μια πληθώρα θεατρικών ειδών (θέατρο της επινόησης, σωματική κωμωδία, θέατρο μάσκας, κλόουν, μπουρλέσκ κ.ά.) και, αξιοποιώντας κοστούμια και σκηνικά αντικείμενα κατασκευασμένα με υλικά καθημερινής χρήσης, δημιουργεί έναν ολόκληρο κόσμο που μας προσκαλεί να τον εξερευνήσουμε· έναν γρίφο που μας προκαλεί να τον ερμηνεύσουμε (ή και όχι)· μια μοναδική εμπειρία που εξάπτει τη φαντασία μας και ανανεώνει την αντίληψή μας για το τι είναι θέατρο.
Πρόσωπα, προσωπεία, διαφορετικές εκδοχές μιας παράδοξης αφήγησης. Τόποι άτοποι. «Χαρακτήρες δρώντες στην αχλή των φώτων και των εφέ. «Ου Τόπος.»
Ο χωροχρόνος μέσα στον οποίο στήνει τον αφηγηματικό της ιστό η ομάδα «vatiras», τοποθετεί τις ιστορίες της εκεί που εξυπηρετεί την κάθε μία.
Όλα περασμένα από την πριονοκορδέλα του χρόνου. Ιστορίες ρετάλια. Ιστορίες που δεν έχουν δόντια κι όμως, μπορούν να «δαγκώνουν» αλλά και να γαργαλάνε. Γι’ αυτό και η παράσταση χαρακτηρίζεται κωμωδία. Εξωφρενική, εφόσον περιλαμβάνει όλα τα είδη που συναντάμε στο θέατρο, συν κάτι παραπάνω. Την επινόηση, που σημαίνει διαλογισμός και διαλεκτική του εκφερόμενου και της απόφανσης.
Ο σκηνοθέτης Αλέξανδρος Μιχαήλ πολλαπλασιάζει τις πηγές «ομιλίας», δημιουργεί νέες προϋποθέσεις «λόγου» στο επινοημένο σκηνικό της Μαρίας Καραδελόγλου, όπως το σωματικό θέατρο, τον αυτοσχεδιασμό, τη μίμηση, τη χειρονομία, τη μάσκα, τον επιτονισμό, όλα στον ίδιο βαθμό με το κείμενο. Έτσι, θέτει όλα τα υποκείμενα του λόγου εν χώρω και αποκαθιστά έναν διάλογο ανάμεσα σ’ όλες τις παραπάνω πηγές ομιλίας.
Θα έλεγα ότι το θέατρο εδώ γίνεται το πεδίο, όπου η ιδεολογία παρουσιάζεται υποδομημένη, αποσπασματική, απούσα και, ταυτόχρονα, πανταχού παρούσα.
Ο σωματικός θεατρικός λόγος, σ’ αυτή την ιδιαίτερη παράσταση, θέτει ένα ερωτηματικό σχετικά με την υπόσταση της ομιλίας: ποιος μιλά σε ποιον; Σε ποιες συνθήκες μπορεί να λέγει; Προφέρεται, περισσότερο από κάθε τέχνη και κάθε λογοτεχνικό σύστημα, στη διάσπαση του εκφερόμενου ( αυτού που λέγεται επί σκηνής) και της απόφανσης ( του τρόπου που λέγεται). Η σκηνοθεσία οδηγεί τα «κειμενικά» – σωματικά εκφερόμενα να λέγουν μια πλειάδα πραγμάτων – καταστάσεων – γεγονότων, τα οποία καλούνται οι θεατές να ερμηνεύσουν κατά το δοκούν. ΄Η μονοσήμαντα ή πολυσήμαντα.
Εδώ, η ψυχή, το πνεύμα, τα συναισθήματα, τα πάθη, οι φόβοι, τα όνειρα, οι έρωτες, οι αγάπες, η ιστορία, το πεπρωμένο συνθέτουν έναν κόσμο απίστευτης πολυμορφίας, πολυπλοκότητας και ασίγαστου ενδιαφέροντος.
Υιοθετώντας το αλλόκοτο, το γκροτέσκο, το μπουρλέσκ, ίσως και το νουάρ, αλλά και την ποίηση, ο θεατής αφήνεται να συνθέσει την πλοκή της διήγησης με όσα στοιχεία του αποκαλύπτονται, ξεδιπλώνοντας μια καλπάζουσα φαντασία να πρωταγωνιστήσει.
Το αφαιρετικό αλλά εικαστικό σκηνικό της Μαρίας Καραδελόγλου, τα καθημερινά κοστούμια, οι ιδιόμορφες μάσκες και τα περίεργα διαδήματα από υλικά παρατεταμένα, οι ατμοσφαιρικοί φωτισμοί (Σωτήρης Ρουμελιώτης), η μουσική (υπεύθυνος ο πολυπράγμων σκηνοθέτης) και, βεβαίως, οι γεμάτες ενέργεια και ορμή ερμηνείες των οκτώ ταλαντούχων ηθοποιών: Κωνσταντίνος Δράκος Μυσιρλόπουλος, Γιώργος Νέστωρας, Εύα Τσακίρη, Mαρία Φαμιλίτου, Αναστάσης Φιλοξενίδης, Μαρία Κυριακή Φωτιάδου, Μαρία Χασεκίδου, Μέλινα Ψαροπούλου, στήνουν ένα ευφάνταστο παιχνίδι ταύτισης των θεατών με τις ιστορίες τους, αλλά και ανταλλαγής. Ό,τι, δηλαδή, προσφέρει το σωματικό θέατρο και ο αυτοσχεδιασμός.
Η μεταθεατρικότητα δε, είναι θεμελιακή ιδιότητα κάθε θεατρικής επικοινωνίας. Το εγχείρημα «μετά» του θεάτρου συνίσταται στο να εκληφθούν η σκηνή και ό,τι την αποτελεί ( υποκριτές- σκηνικό -φωτισμός -ήχοι- κείμενο) ω αντικείμενα ( εννοώ σημασία αντικειμένου) εγκαλυπτόμενα από ένα καταδεκτικό σημείο. Κατά τον ίδιο τρόπο, που ο ποιητικός λόγος ορίζεται ως καλλιτεχνική μέθοδος, το θέατρο ορίζεται ως ένας κόσμος κυριευμένος ήδη από την ψευδαίσθηση και τη θεατρικότητα.
Επομένως , ο σκηνοθέτης δεν αρκείται στην αφήγηση μιας ιστορίας με ιδιάζοντα τρόπο, στοχάζεται πάνω στο θέατρο και προτείνει τον συλλογισμό του για το θέατρο, ενσωματώνοντάς τον, περισσότερο ή λιγότερο οργανικά, στην παράσταση.
Στις «Μάσκες Νυκτός» δεν είναι, όπως στην μπρεχτική αποστασιοποίηση, μόνο ο ηθοποιός που μιλά, αλλά το σύνολο της θεατρικής ομάδας που σκηνοθετείται. Έτσι έχουμε εδώ μια θεατρική εργασία, που γίνεται αυτοστοχαστική και κωμικά παιγνιώδης δραστηριότητα, ενώ αναμιγνύει γοργά το εκφερόμενο ( το κείμενο, το θέαμα) με την απόφανση( τον στοχασμό πάνω στην πράξη του λέγειν). Όλο αυτό μας επιτρέπει να μιλάμε για μια σύγχρονη, μετα- μοντέρνα παράσταση.
Δείτε την! Είναι ξεχωριστή εμπειρία.
Λίγα λόγια για τον φορέα «vatiras»
Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, η Αστική Μη Κερδοσκοπική Εταιρεία «vatiras» είναι φορέας τέχνης, εκπαίδευσης και πολιτισμού. Μέσα από την οργάνωση και παραγωγή καλλιτεχνικών εκδηλώσεων και την υλοποίηση εκπαιδευτικών δράσεων, αποσκοπεί να συνεισφέρει στον διάλογο μεταξύ των τεχνών και της κοινωνίας του σήμερα. Ο «vatiras» συμμετείχε στο Φεστιβάλ του Δήμου Θεσσαλονίκης «Ανοιχτή Θεατρική Σκηνή της Πόλης 2023», με την πολυσυζητημένη long duration performance «24 ώρες στην πόλη | Σαν Σκιά | Θεσσαλονίκη».
ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ ΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ
Σύλληψη – Σκηνοθεσία – Δραματουργική επιμέλεια: Αλέξανδρος Μιχαήλ
Σκηνικό – Κοστούμια: Μαρία Καραδελόγλου
Σχεδιασμός φωτισμών: Σωτήρης Ρουμελιώτης
Επιμέλεια μουσικής – Διασκευές – Πλήκτρα: Αλέξανδρος Μιχαήλ
Sound editing: Μάριος Β. Αποστολακούλης
Κατασκευή σκηνικού: Γιώργος Μαυρόπουλος
Επικοινωνία: Λία Κεσοπούλου
Οπτική επικοινωνία (φωτογραφίες, video, αφίσα): Χρήστος Κυριαζίδης
Οργάνωση παραγωγής: vatiras
ΠΑΙΖΟΥΝ:
Κωνσταντίνος Δράκος Μυσιρλόπουλος, Γιώργος Νέστωρας, Εύα Τσακίρη, Mαρία Φαμιλίτου, Αναστάσης Φιλοξενίδης, Μαρία Κυριακή Φωτιάδου, Μαρία Χασεκίδου, Μέλινα Ψαροπούλου
Στο Θέατρο Τ από 27 Μαΐου έως 18 Ιουνίου.
ΠΑΥΛΟΣ ΛΕΜΟΝΤΖΗΣ
