Έχοντας πίσω του μία πλούσια καριέρα με διακρίσεις και όντας πάντοτε στην αιχμή της καινοτομίας σε ότι αφορά την επιστήμη του, ο Ουρολόγος-Νευροουρολόγος Ισαάκ Ευάγγελος Ιωαννίδης έβαζε και βάζει στο επίκεντρο της επιστημονικής και ακαδημαϊκής του δράσης την ορθή ενημέρωση των ασθενών και την προστασία τους από περιττά χειρουργεία και αντιβιώσεις που δεν προσφέρουν μακροημέρευση και δεν βελτιώνουν την ποιότητα ζωής.
Ο Ιωαννίδης Ισαάκ Ευάγγελος σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο του Μιλάνου και ολοκλήρωσε την ειδικότητα της Ουρολογίας στην Κλινική Ουροποιητικών Οργάνων του Α.Π.Θ. Το 1985 εκπόνησε διδακτορική διατριβή στο Α.Π.Θ. και το 1986 εξελέγη Λέκτορας του Α.Π.Θ.
Το 2006 εξελέγη Καθηγητής Ουρολογίας (ο νεότερος καθηγητής Ουρολογίας) – και ήταν και ο πρώτος καθηγητής στην Ελλάδα με εξειδίκευση στη νευροουρολογία. Μετεκπαιδεύτηκε σε διάφορα κέντρα της Ιταλίας στην Ουροδυναμική και Νευρο-Ουρολογία, καθώς και στο Πανεπιστήμιο Stanford και το Spinal Cord Injury Center στο Palo Alto, στο Πανεπιστήμιο UCLA στην ενδοσκοπική Ουρολογική Χειρουργική, και στο Guy’s Hospital του Λονδίνου στην παιδιατρική και επανορθωτική Ουρολογία. Έχει οργανώσει και διευθύνει το Εργαστήριο Ουροδυναμικής και Νευρο-Ουρολογίας της Κλινικής Ουροποιητικών Οργάνων Α.Π.Θ. για περισσότερα από 20 έτη.
Από το 2008 μέχρι και τον Αύγουστο του 2019 ήταν Διευθυντής στο Γενικό Νοσοκομείο Γ’ Παπαγεωργίου στη Β’ Ουρολογική Κλινική του Α.Π.Θ. Έχει συγγράψει 3 συγγράμματα σχετικά με τη Νευρο-Ουρολογία, τη Γυναικολογική Ουρολογία και τη Φαρμακολογία του Ουροποιητικού, και έχει πλούσιο συγγραφικό έργο με πληθώρα δημοσιεύσεων στην ελληνική και διεθνή βιβλιογραφία.
Επίσης, έχει διατελέσει πρόεδρος της τριμελούς εξεταστικής επιτροπής για τη χορήγηση της ιατρικής ειδικότητας της Ουρολογίας με έδρα τη Θεσσαλονίκη για 12 έτη.
Μιλώντας στο thesspress.gr ο κ. Ιωαννίδης αναφέρθηκε στις κυριότερες ουρολογικές παθήσεις που παρατηρούνται σήμερα σε άνδρες και γυναίκες, και εφιστά την προσοχή στους ασθενείς στο να προσέχουν το marketing, τη διαφήμιση και την τεχνολογία που έχει αναπτυχθεί γύρω από την Υγεία, προσπερνώντας την επιστημονική θέση και την επιλεκτική αντιμετώπιση του κάθε ασθενούς και αρκετές φορές τους οδηγεί σε αχρείαστα χειρουργεία ή θεραπείες που μπορεί να τους δημιουργήσουν περαιτέρω επιπλοκές.
Πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC) σε έκθεσή του αναφέρει πως η Ελλάδα κατέχει για ακόμη μία χρονιά θλιβερή πρωτιά στην κατάχρηση αντιβιοτικών και στα ποσοστά αντοχής των μικροβίων στα αντιβιοτικά. Πώς σχολιάζετε το γεγονός αυτό;
Η αντιβίωση κάνει ένα κακό. Όταν την παίρνεις χωρίς να χρειάζεται, εξασθενείς την τοπική άμυνα του οργανισμού και όταν τη χρειάζεσαι πραγματικά, δεν μπορείς να πάρεις το βέλτιστο αποτέλεσμα. Δυστυχώς μεγάλα ονόματα της ιατρικής, χωρίς να εξετάζουν τους ασθενείς και χωρίς να παίρνουν ολοκληρωμένο ιστορικό δίνουν πολύ εύκολα αντιβιώσεις.
Για παράδειγμα στις ουρολοιμώξεις (κυστίτιδα, προστατίτιδα), μπορεί να χρειάζεται (υπό προϋποθέσεις) η χορήγηση αντιβίωσης, όμως όταν κάποιος άνθρωπος είναι ασυμπτωματικός και δεν φαίνονται επηρεασμένα τα πυοσφαίρια στη γενική ούρων και τα αιματολογικά, δεν έχει λόγο να πάρει αντιβίωση γιατί μάλλον δεν έχει ουρολοίμωξη. Υπάρχουν άλλες παθήσεις σαν την ουρολοίμωξη, όπως η ασταθής κύστη, η διάμεση κύστη, η κυστίτιδα, η ουρυθρική συνδρομή, tumor in situ, γήρανση κύστης κ.α. που δεν χρειάζονται αντιβίωση.
Τι θα πρέπει να προσέχουμε για τις ουρολοιμώξεις;
Αν ένας ασθενής έχει συμπτωματολογία και βλέπω ότι είναι επηρεασμένοι και άλλοι ιατρικοί παράγοντες και υπάρχει ένδειξη για πιθανή ουρολοίμωξη, τότε προτείνω στον ασθενή να κάνει καλλιέργεια ούρων, γενική ούρων με πυοσφαίρια και αναλόγως θα αποφασίσω αν θα δώσω αντιβίωση ή θα προτείνω κάποια διαφορετική αγωγή.
Ωστόσο, η καλλιέργεια ούρων μόνη της δεν μπορεί να μας οδηγήσει στο να δώσουμε αντιβίωση. Αν για παράδειγμα σε μια καλλιέργεια μικροβίων στο δέρμα τα αποτελέσματα είναι θετικά, δε σημαίνει ότι ο ασθενής έχει δερματίτιδα. Εάν στα κόπρανα υπάρχουν μικρόβια δε σημαίνει ότι κάποιος έχει γαστρεντερίτιδα. Αντίστοιχα εάν στον κόλπο μια γυναίκα έχει μικρόβια δε σημαίνει ότι έχει κολπίτιδα. Το ίδιο ισχύει και στο ουροποιητικό σύστημα.
Υπάρχουν και άλλες παθήσεις που δημιουργούν συμπτώματα σαν την ουρολοίμωξη. Για παράδειγμα μία ασταθής κύστη ή μία γηραιά κύστη. Εκεί κάποιος μπορεί να έχει συχνοουρία χωρίς να έχει ουρολοίμωξη. Στις γυναίκες υπάρχει η λεγόμενη ουρηθρική συνδρομή, υπάρχει η διάμεση κυστίτιδα, η οποία συναντάται σε δεκαπλάσιο βαθμό σε σχέση με τους άνδρες. Για αυτές τις παθήσεις υπάρχουν ανάλογες θεραπείες. Θα μπορούσε να είναι ένα drill κύστης, μία αναδιαπαιδαγώγηση κύστης, κάποιο αντιφλεγμονώδες φάρμακο όταν υπάρχει κάποια φλεγμονή χωρίς να είναι ενεργή, ή κάποια θυμο ρυθμιστικά φάρμακα τα οποία σε απαλλάσσουν σε μεγάλο βαθμό από την άσκοπη θεραπεία με αντιβίωση.
Και επειδή βλέπω πάρα πολλά περιστατικά τα οποία παίρνουν χρόνια αντιβίωση χωρίς να υπάρχει αποδεδειγμένη ουρολοίμωξη, εκεί δημιουργείται πρόβλημα. Στόχος της ιατρικής είναι γενικά η μακροημέρευση και η ποιότητα ζωής. Τι να την κάνω τη μακροημέρευση όταν δεν υπάρχει ποιότητα.
Τι έχετε να μας πείτε για τον καρκίνο του προστάτη που ταλαιπωρεί πολλούς άνδρες τα τελευταία χρόνια;
Ο καρκίνος του προστάτη είναι από το τίποτα, μέχρι το θάνατο. Θα σας εξηγήσω τί εννοώ. Αν έχεις Gleason 6, το οποίο είναι μία αρχόμενη μορφή καρκίνου του προστάτη, σε χώρες όπως η Φινλανδία ή η Σουηδία, σου λένε έλα μετά από ένα χρόνο για να δούμε αν έχει εξελιχθεί. Αυτό λέγεται active surveillance (επιθετική παρακολούθηση) κυρίως για τις μεγαλύτερες ηλικίες. Ανάλογα με την εξέλιξη, προτείνουν θεραπευτικά σχήματα, ένα από τα οποία είναι και το χειρουργείο. Το αν θα είναι ανοιχτό χειρουργείο ή με ρομποτική είναι κάτι άλλο, όμως εδώ η διαφήμιση λέει ”κάντε ρομπότ”. Δεν λέω ότι είναι κακό το ρομπότ. Είναι πολύ καλό, εκεί όμως που υπάρχει ένδειξη. Η active surveillance προσέγγιση αυτά λέει. Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να αναφέρω ότι μετά τα 80 σχεδόν όλοι οι άνδρες έχουν καρκίνο στον προστάτη αλλά κανείς δεν πεθαίνει από αυτό.
Δηλαδή δεν είναι απαραίτητο να οδηγούνται κατευθείαν οι ασθενείς στο χειρουργείο;
Όχι, για όνομα του Θεού δεν πρέπει να οδηγούνται οι ασθενείς απευθείας στο χειρουργείο προτού ενημερωθούν και για άλλες εναλλακτικές θεραπείες ή για τις πιθανές επιπλοκές των χειρουργείων. Εκεί είναι η ουσία. Γιατί το χειρουργείο δεν είναι κάτι αφελές, κάτι το οποίο το κάναμε και τελειώσαμε. Αν μιλάμε για καρκίνο του προστάτη, σημαίνει ότι πάντα θα υπάρχει παρακολούθηση. Το χειρουργείο του καρκίνου του προστάτη προωθείται πολύ τα τελευταία χρόνια δημιουργεί ακράτεια, δημιουργεί ανικανότητα, δημιουργεί στενώματα ουρήθρας και δεν αποκλείεται στις πιο πολλές περιπτώσεις να κάνουμε συμπληρωματική θεραπεία, όπως ορμονοθεραπεία ή ακτινοβολία, το οποίο σημαίνει ότι το χειρουργείο, από μόνο του, δεν αρκεί.
Δεν θέλω να πω για μερικούς αναγνωρίσιμους που βγαίνουν στα κανάλια και χαίρονται γιατί πιστεύουν ότι θεραπεύτηκαν από τον καρκίνο επειδή έκαναν ένα χειρουργείο που πιθανόν να μη χρειαζόταν και κανείς δε γνωρίζει στην πραγματικότητα τι επιπλοκές τελικά τους άφησε (γιατί αυτά δεν τα αναφέρουν). Πίσω από την προβολή τους πιθανόν να κρύβεται ή να ισχυροποιείται κάποια διαφημιστική καμπάνια. Τα χειρουργεία δεν είναι όπως το να πουλάς κάτι όπως ρούχα, έπιπλα, αντικείμενα. Τα χειρουργεία δεν είναι τόσο αθώα, όσο προωθούνται. Η ιατρική και η θεραπεία δεν μπορεί να πουλιέται ως αντικείμενα. Είναι επιστήμη που βασίζεται σε τεκμήρια και σας το λέω ως καθηγητής που έχω κάνει πάνω από 15000 χειρουργεία (εάν ήταν απαραίτητα) σε όλη την Ελλάδα. Δέχομαι οποιαδήποτε κριτική για αυτό που λέω.
Υπάρχουν και κάποια επιστημονικά όρια. Όταν κάποιες μορφές καρκίνου κάνουν μεταστάσεις με έντονη συμπτωματολογία, το να δίνω διάφορες θεραπείες με σχήματα προκειμένου να κρατήσω τον ασθενή ένα, δύο, τρεις επιπλέον μήνες στη ζωή βασανιστικά, δεν έχει νόημα και πρέπει να το αποδέχονται αυτό οι οικείοι. Σε αυτές τις περιπτώσεις οι μόνοι που κερδίζουν είναι κάποια θεραπευτικά κέντρα της Ελλάδας και του εξωτερικού και οι φαρμακευτικές εταιρείες οι οποίες πουλάνε πανάκριβες θεραπείες χωρίς να δίνουν ποιότητα και προοπτική στον άρρωστο. Δεν ξέρω αν γίνομαι αντιληπτός και επειδή έχω μία ακαδημαϊκή καριέρα στηριζόμενη σε βασικές γνώσεις ιατρικής συν κάποια εκπαίδευση και κάποιο ταλέντο αν θέλετε στο χειρουργείο, δικαιούμαι να έχω άποψη.
Έχετε διατελέσει Πρόεδρος της Επιτροπής Εξετάσεων των ειδικευόμενων ουρολόγων της σχολής του ΑΠΘ. Σύμφωνα με την εμπειρία σας, οι νέοι ουρολόγοι που βγαίνουν συμφωνούν με αυτή τη λογική ή προσανατολίζονται περισσότερο στη χειρουργική αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη;
Υπάρχει ένα 15% που είναι στη λογική τη δική μου, ένα άλλο 60% που ναι μεν συμφωνεί αλλά σου λέει ‘’τι να κάνουμε‘’, ακολουθούμαι την τάση που διαμορφώνεται από το marketing, τη διαφήμιση, την τεχνολογία και όχι την επιστήμη». Οι υπόλοιποι όταν τους ρωτάς τι είναι ο καρκίνος του προστάτη, σου απαντούν ‘’το ρομπότ’’ ή σε θεωρίες δοξασίας που δεν τεκμηριώνονται επιστημονικά.
Ο καρκίνος του προστάτη έχει υπέρ-διαφημιστεί. Είναι κάτι υπαρκτό, είναι ένας όγκος και μετά τα 80 όλοι οι άντρες έχουν καρκίνο του προστάτη. Πολλές φορές μάλιστα πεθαίνουν με καρκίνο του προστάτη, αλλά όχι από τον καρκίνο του προστάτη. Αυτό φαίνεται στις νεκροτομές.
Όμως ανάλογα με τη διαβάθμιση του καρκίνου πρέπει να επιλέγεται και η θεραπεία. Εκεί έρχεται η επιλεκτική και εκλεκτική αγωγή ανάλογα με την ηλικία. Γιατί υπάρχουν και καρκίνοι στον προστάτη που θέλουν επιθετική παρακολούθηση ή απλώς παρακολούθηση, μιλάω κυρίως για τις μεγάλες ηλικίες. Η θεραπεία εκεί είναι ανάλογη. Στους ασθενείς που χρειάζονται είτε ακτινοθεραπεία, είτε ορμονοθεραπεία είτε χειρουργική επέμβαση ανεξάρτητα αν θα είναι ρομποτική ή όχι, τους αναφέρω τα υπέρ και τα κατά και αποφασίζει εκείνος ή συναποφασίζουμε μαζί ποια είναι η βέλτιστη επιλογή.
‘Άλλο είναι να χειρουργείται κάποιος στα 55 και άλλο στα 70.
Τι θα πρέπει να γνωρίζουν και να προσέχουν οι άντρες σχετικά με την καλοήθη υπερτροφία του προστάτη;
Καλοήθη υπερτροφία προστάτη: Ο προστάτης είναι σαν μία φλάντζα που κλείνει και ανοίγει. Μπορεί η φλάντζα να είναι μεγάλη και να μην κλείνει καλά, μπορεί να είναι μικρή και να κλείνει πολύ καλά. Εκεί μπορεί να έχεις κατακράτηση ούρων, ακράτεια από υπερπλήρωση, ουρολοιμώξεις… Εκεί θέλει χειρουργείο. Σε περιπτώσεις που είναι μεγάλος ο προστάτης και δεν δημιουργεί καμία απόφραξη, υπάρχουν διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα βοτανικής ή και χημικής προέλευσης που διαστέλλουν την προστατική ουρήθρα και αφήνουν ελεύθερα τα ούρα. Σε καμία περίπτωση δεν πάμε κατευθείαν στο χειρουργείο, δεν χρειάζεται. Πόσο μάλλον όταν αυτός ο άνθρωπος έχει ξεπεράσει τα 70-75 έτη και υπάρχουν νευρολογικές διαταραχές στην κύστη ή ακόμη και γήρανση της κύστης, εκτός εάν υπάρχουν απόλυτες ενδείξεις εξαιτίας της απόφραξης.
Αναφέρατε πως ο τρόπος που σχεδιάζετε τη θεραπεία μίας ουρολογικής πάθησης είναι επιλεκτικός και εξατομικευμένος ανάλογα με την ξεχωριστή περίπτωση του κάθε ασθενή. Πώς προσεγγίζετε την κάθε περίπτωση ώστε να είστε βέβαιος ότι έχετε επιλέξει τον κατάλληλο τρόπο αντιμετώπισης κάποιας πάθησης;
Αλλιώς αντιμετωπίζω έναν άνθρωπο 50 χρόνων και αλλιώς έναν στα 70. Είναι σημαντικό να συζητάμε ποιοι είναι στόχοι της ζωής του. Όταν κάποιος έχει για παράδειγμα ψηλά στην ιεραρχία του το σεξ, τον προσεγγίζω διαφορετικά με κάποιον που λέει ότι το σεξ του είναι τελείως αδιάφορο. Επίσης, αλλιώς χειρίζεσαι έναν άνθρωπο ο οποίος τρομοκρατείται με τη λέξη ακράτεια. Υπάρχουν γυναίκες που χάνουν δύο σταγόνες και γίνονται εμμονικές και υπάρχουν και άλλες που με ένα σερβιετάκι λύνουν το πρόβλημα. Απόδειξη είναι η μεγάλη προώθηση των σερβιετών ακράτειας στην τηλεόραση.
Πρέπει να λαμβάνω υπόψη τις προτεραιότητες που έχουν μέσα από τη συζήτηση και επίσης είναι σημαντικό να κατανοώ το κατά πόσο μπορούν να καταλάβουν αυτά που τους λέω. Στην Ιατρική το πρώτο πράγμα είναι η επισκόπηση. Βλέπεις τον ασθενή και την ψυχολογία του, η οποία και είναι ένας παιδικός μου έρωτας παράλληλα με την ουρολογία, γιατί ο κάθε άνθρωπος έχει προτεραιότητες και στόχους.
Είστε ο πρώτος καθηγητής νευροουρολογίας στην Ελλάδα. Τι ακριβώς αφορά η νευροουρολογία, γιατί ο κόσμος στην Ελλάδα δεν είναι καθόλου εξοικειωμένος με αυτήν.
Πάνω στη νευροουρολογία έχω εκπαιδευτεί στις ΗΠΑ και πιο συγκεκριμένα στο Πάλο Άλτο και στο Λος Άντζελες. Η νευροουρολογία αναπτύχθηκε εκεί επειδή κυρίως περιέθαλπταν ανθρώπους μετά τον πόλεμο του Βιετνάμ.
Η νευρογενή κύστη, οι παραπληγίες, η σκλήρυνση κατά πλάκας, η νόσος του Πάρκινσον, διάφορες άλλες επίκτητες ή εξελισσόμενες νευροπάθειες δημιουργούν διαταραχές στην λειτουργία της ούρησης. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ότι η κύστη αδειάζει με υψηλές πιέσεις και ο στόχος της επιστήμης αυτής είναι να χαλαρώσει τις πιέσεις, ώστε να μη δημιουργούνται επιπλοκές που μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε νεφρική ανεπάρκεια.
Δουλειά του νευροουρολόγου είναι να κάνει συμπτωματική θεραπεία και ενδεχομένως χειρουργική επέμβαση( μεγεθυντική κυστεοπλαστική, εκτροπή ούρων) και να ρίξει τις πιέσεις της κύστης ώστε να μην οδηγηθεί ο ασθενής στη νεφρική ανεπάρκεια. Στις τεχνικές που υπάρχουν συμμετέχει πάρα πολύ και ψυχολόγος. Υπάρχουν παραπληγικοί άνθρωποι που κάνουν μεγάλη καριέρα στη ζωή, ενώ άλλους τους έχει πάρει η κάτω βόλτα γιατί δεν έχουν αυτό που λέμε την υποστήριξη του γκρουπ των ψυχολόγων. Πάρτε για παράδειγμα τον αξιόλογο συνάδελφο κύριο Κυμπουρόπουλο, ευρωβουλευτή. Αν αποδεχθείς αυτό που είσαι, μπορείς να προοδεύσεις και να καταφέρεις να πετύχεις πολύ μεγάλα πράγματα για τον εαυτό σου και για την κοινωνία.
Κλείνοντας τη συνέντευξη που θα θέλατε να καταλήξετε κ. Καθηγητά;
Η σωστή θεραπεία στηρίζεται στην επιστημονική θέση και πρέπει να είναι επιλεκτική και σχεδιασμένη πάνω στον κάθε ασθενή ξεχωριστά. Ο ιατρός θεράπων πρέπει να λαμβάνει υπόψη του το ιστορικό, την κλινική εξέταση,τα αποτελέσματα των εξετάσεων, τη βιολογική κατάσταση και την ηλικία του ασθενούς για να αποφασίσει την κατάλληλη θεραπεία και να πραγματοποιεί μόνο τα απαραίτητα χειρουργεία.
Πληροφορίες:
Site: https://www.ioannidisourologos.gr/
Τηλ: 6936987788
Email: thesourologo@gmail.com
Τρεις δικοί μου άνθρωποι οφείλουν την ζωή τους σε αυτόν τον τίμιο κ ειλικρινη ΓΙΑΤΡΟ.Γιατρος με πραγματικές γνώσεις στην επιστήμη του(κ όχι μονο)κ νοιαξιμο για τον άνθρωπο.