Σε ανοιχτή ρήξη οδηγούνται οι σχέσεις Βραζιλίας και Αργεντινής, με τη βραζιλιάνικη διπλωματία να προχωρά την Κυριακή, 26 Ιουλίου, στην ανάκληση του πρέσβη της από το Μπουένος Άιρες. Η δραστική αυτή κίνηση ήρθε ως ευθεία απάντηση σε δηλώσεις του Αργεντινού προέδρου, Χαβιέρ Μιλέι, οι οποίες κρίθηκαν άκρως «προσβλητικές», ειδικά απέναντι στον Βραζιλιάνο ομόλογό του, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα, όπως ενημέρωσε το Γαλλικό Πρακτορείο (AFP) το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας.
Η αφορμή για τη διπλωματική ανάφλεξη δόθηκε το περασμένο Σάββατο στο Σάο Πάολο, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης όπου ο Φλάβιο Μπολσονάρου ανακηρύχτηκε επίσημα υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές του προσεχούς Οκτωβρίου. Από το βήμα, ο ακραίος φιλελεύθερος ηγέτης της Αργεντινής, αποφεύγοντας επιμελώς να προφέρει το όνομά του, περιέγραψε τον κεντροαριστερό Λούλα χαρακτηρίζοντάς τον «κλέφτη» και «κατάδικο».
Απευθυνόμενος στο κοινό, το κεντρικό πρόσωπο της λατινοαμερικανικής δεξιάς προειδοποίησε για τον «κίνδυνο Λούλα» ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης, παροτρύνοντας τους Βραζιλιάνους να επιδιώξουν την απελευθέρωσή τους από τη «σκλαβιά της αριστεράς».
Στο στόχαστρο του Μιλέι βρέθηκε και η βραζιλιάνικη Δικαιοσύνη. Εξαπολύοντας βέλη εναντίον του μέλους του Ανώτατου Δικαστηρίου, Αλεσάντρ τζι Μοράις (πάλι χωρίς να τον κατονομάσει), τον αποκάλεσε «φαλακρό σκουπίδι». Ο λόγος της επίθεσης ήταν η δικαστική απόφαση που του απαγόρευσε να επισκεφτεί τον «άδικα φυλακισμένο φίλο» του, Ζαΐχ Μπολσονάρου, πρώην πρόεδρο της χώρας (2019-2022) και πατέρα του υποψηφίου Φλάβιο, ο οποίος βρίσκεται σε κατ’ οίκον περιορισμό στην Μπραζίλια για την απόπειρα πραξικοπήματος του 2022.
Αντίποινα και η έμμεση απάντηση Λούλα
Η αντίδραση της βραζιλιάνικης διπλωματίας ήταν άμεση. Σύμφωνα με πηγή που μίλησε στο AFP, «ο πρέσβης της Βραζιλίας στο Μπουένος Άιρες, ο Ζούλιου Μπιτσέλι, ανακλήθηκε για διαβουλεύσεις», καθώς κρίθηκε ότι ο Αργεντινός πρόεδρος «πρόσβαλε δυο εξουσίες, τον λαό και τη δημοκρατία της Βραζιλίας». Παράλληλα, στο πλαίσιο των διπλωματικών αντιποίνων, η κυβέρνηση της Βραζιλίας κάλεσε τον Αργεντινό πρέσβη για να του επιδώσει επίσημη διαμαρτυρία.
Από την πλευρά του, ο πρόεδρος Λούλα έδωσε τη δική του απάντηση την Κυριακή, στη διάρκεια συνδικαλιστικής εκδήλωσης. Χωρίς να προβεί σε ονομαστικές αναφορές, διεμήνυσε με νόημα: «Στη Βραζιλία δεν ανεχόμαστε κανένας να φυτρώνει εκεί που δεν τον σπέρνουν». Ξεκαθάρισε επίσης ότι η κυβέρνησή του θα συνεχίσει το έργο της ανεπηρέαστη από την «ανάμιξη οποιουδήποτε».
Σενάρια συνωμοσίας για το Μουντιάλ
Την Κυριακή, ωστόσο, ο Χαβιέρ Μιλέι επανήλθε, διευρύνοντας το μέτωπο. Κατηγόρησε τη βραζιλιάνικη κυβέρνηση, το Μεξικό, αλλά και το Δημοκρατικό Κόμμα των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι υπήρξαν χρηματοδότες σε μια «εκστρατεία εναντίον της Αργεντινής».
Οι δηλώσεις αυτές φέρεται να συνδέονται με την έντονη κριτική που δέχτηκε πρόσφατα η χώρα του, εξαιτίας της συμπεριφοράς της εθνικής ομάδας ποδοσφαίρου ανδρών στο Μουντιάλ. Συγκεκριμένα, μετά την ήττα της Αργεντινής με 1-0 στην παράταση του τελικού απέναντι στην Ισπανία, παίκτες και τεχνικό επιτελείο της «Αλμπισελέστε» ενεπλάκησαν σε χειροδικίες με την ισπανική αποστολή, προκαλώντας διεθνή κατακραυγή.
Μιλώντας στο ραδιοφωνικό δίκτυο Mitre, ο Μιλέι έθεσε το ρητορικό ερώτημα: «Ποιος έβαλε τα λεφτά για αυτή την εκστρατεία εναντίον της Αργεντινής; Η κυβέρνηση της Βραζιλίας. Το 25% των πόρων προήλθε από την κυβέρνηση της Βραζιλίας». Προχωρώντας παραπέρα, χωρίς να παρουσιάσει στοιχεία, κατηγόρησε τους «προοδευτικούς» ηγέτες ότι τρέφουν εχθρότητα προς την «ελευθερία».
Ψυχροπολεμικό κλίμα διαρκείας
Οι βαρύτατοι χαρακτηρισμοί του Αργεντινού ηγέτη προκάλεσαν την παρέμβαση του προέδρου του Ανώτατου Δικαστηρίου της Βραζιλίας, Έιντσον Φακίν, ο οποίος χαρακτήρισε «ανοίκεια» την επίθεση κατά του δικαστή Μοράις. Συμπλήρωσε δε, ότι τέτοιες τοποθετήσεις είναι εντελώς «ασύμβατες» με το «πνεύμα» που οφείλει να διέπει «τις σχέσεις μεταξύ κρατών». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος του κυβερνώντος Κόμματος Εργαζομένων (PT), Εντίνιου Σίλβα, δήλωσε πως ο Μιλέι αποδεικνύεται «ανάξιος του αξιώματος που κατέχει».
Η ρήξη αποτελεί την κορύφωση ενός ψυχροπολεμικού κλίματος που επικρατεί από το 2023, όταν ο Μιλέι ανέλαβε την εξουσία στη γειτονική και παραδοσιακά σύμμαχο χώρα. Αν και οι δύο ηγέτες έχουν βρεθεί στον ίδιο χώρο σε διεθνείς διασκέψεις, δεν έχει πραγματοποιηθεί ποτέ διμερής συνάντηση. Αξίζει να σημειωθεί ότι στην τελευταία επίσκεψή του στην Αργεντινή το 2025, ο Λούλα επέλεξε να συναντηθεί με την πρώην πρόεδρο Κριστίνα Φερνάντες δε Κίρσνερ, η οποία βρισκόταν σε κατ’ οίκον περιορισμό.
Τη δική του εξήγηση για την έχθρα έδωσε το Σάββατο ο Μιλέι, κατηγορώντας εμμέσως τον Λούλα για παρέμβαση στις εκλογές της Αργεντινής το 2023: «Είχα έναν γείτονα που ανακατευόταν στα πολιτικά πράγματα (…) προσπαθώντας να αλλάξει την πορεία της ιστορίας υπέρ των καθαρμάτων της αριστεράς».
