Χιλιάδες εβραίοι της Θεσσαλονίκης οδηγούνται από τις ναζιστικές κατοχικές δυνάμεις στον σημερινό παλιό σιδηροδρομικό σταθμό, στοιβάζονται και κλειδώνονται σε βαγόνια μεταφοράς ζώων και εμπορευμάτων, και από εκεί μεταφέρονται στο στρατόπεδο συγκέντρωσης Άουσβιτς-Μπιρκενάου, σ’ ένα ταξίδι δίχως επιστροφή.
Εκεί, σε συνολικά 19 δρομολόγια του θανάτου που πραγματοποιήθηκαν από τη Θεσσαλονίκη προς την Πολωνία, μεταφέρθηκαν περίπου 50.000 εβραίοι της πόλης.
Μια άγνωστη πτυχή της ιστορίας της Θεσσαλονίκης είναι πως αμέσως μετά την πρώτη μεταφορά Εβραίων στο Άουσβιτς έγιναν μυστικές ενέργειες υπό το συντονισμό του προϊστάμενου του πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης Άγγελου Κουτσουμάρη, για να διασωθούν έως και 400 μικρά παιδιά εβραϊκών οικογενειών, διαμορφώνοντας μια λίστα σωτηρίας, τη “λίστα του Σίντλερ” της Θεσσαλονίκης.
Η προσπάθεια του Κουτσουμάρη στηρίχθηκε σε ένα σύστημα που έστησε άμεσα για την υιοθεσία των παιδιών από εβραϊκές σε χριστιανικές οικογένειες, ώστε αυτά να διασωθούν. Ωστόσο αποκαλύφθηκε, οι γερμανικές δυνάμεις προειδοποίησαν με ποινές και ακύρωσαν τις υιοθεσίες, και τελικά τα παιδιά δεν γλίτωσαν από τη μεταφορά τους στα στρατόπεδα συγκέντρωσης.
Ποιος ήταν ο Κουτσουμάρης
Ήταν ένας άνθρωπος ‘βαρύς’, σοβαρός, ευθύς και ακριβοδίκαιος. Λιγομίλητος. Έχαιρε μεγάλης εκτίμησης στο σώμα και στις κοινωνίες που δρούσε. Ο ίδιος ποτέ δεν αναφερόταν στην πράξη του, δείγμα της σεμνότητας και του ήθους του. Δεν θεωρούσε ότι είχε πράξει κάτι σημαντικό, αλλά απλώς το καθήκον του να σώσει αθώα παιδιά
Ο άνθρωπος που ανέδειξε εν πολλοίς την ιστορία είναι ο πρώην πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης Δημήτρης Γαρούφας, ο οποίος μάλιστα έχει αναλάβει πρωτοβουλία ώστε να τιμηθεί από την Ένωση Δικαστών-Εισαγγελέων, την Ισραηλιτική Κοινότητα αλλά και να δοθεί το όνομα του Άγγελου Κουτσουμάρη σε έναν δρόμο του δήμου Θεσσαλονίκης.
Όπως σημειώνει ο κ. Γαρούφας, με τη γνωστοποίηση της ιστορίας θα υπάρξει και μια απάντηση στο ότι η κοινωνία της Θεσσαλονίκης στάθηκε αδιάφορη στην εξόντωση των 50.000 εβραίων της Θεσσαλονίκης από τους Γερμανούς.
