Ποια είναι τα δύο βήματα που, σύμφωνα με τους ειδικούς, φαίνεται να βοηθούν πραγματικά στη διαχείριση των συναισθημάτων.
Υπάρχουν στιγμές που μας κατακλύζει ο θυμός, το άγχος ή η θλίψη. Τότε, φράσεις όπως «μην ανησυχείς, όλα θα πάνε καλά», «δες το θετικά» ή «μην το σκέφτεσαι» σπάνια βοηθούν. Αντίθετα, πολλές φορές ακούγονται βιαστικές, σαν μια προσπάθεια να κλείσει γρήγορα η συζήτηση. Το ερώτημα που προκύπτει, ωστόσο, από αυτές τις «συμβουλές» είναι το εξής: Πόσο εύκολα μπορεί στην πραγματικότητα να αλλάξει κανείς αυτό που νιώθει;
Μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που νιώθουμε αλλά δεν είναι τόσο απλό
Για να επηρεάσουμε το πώς αισθανόμαστε χρειάζεται μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και βασίζεται σε δύο στάδια: τη γνωστική αναπλαισίωση και την ουσιαστική επεξεργασία της κατάστασης. Photo: pexels
Σύμφωνα με ειδικούς, μπορούμε να επηρεάσουμε το πώς αισθανόμαστε, αλλά αυτό δε συμβαίνει άμεσα, σαν να κλείνουμε έναν διακόπτη. Αντιθέτως, χρειάζεται μια διαδικασία που απαιτεί χρόνο και βασίζεται σε δύο βήματα. Η ιδέα στηρίζεται στην έννοια της γνωστικής αναπλαισίωσης, δηλαδή στην προσπάθεια να δούμε μια δύσκολη κατάσταση μέσα από από διαφορετικό πρίσμα, ώστε να αλλάξει σταδιακά και αυτό που αισθανόμαστε για αυτήν. Με λίγα λόγια, να επαναξιολογήσουμε αυτό που μας συμβαίνει περνώντας το από μία διαφορετική ανάγνωση. Για παράδειγμα, κάποιος που δεν προσελήφθη σε μια δουλειά μπορεί αρχικά να σκεφτεί ότι δεν είναι αρκετά καλός. Μια διαφορετική ερμηνεία, όμως, θα μπορούσε να είναι: «Ίσως δεν ήταν η κατάλληλη θέση για μένα» ή «Μπορώ να βελτιωθώ».
Τι λέει η έρευνα
Σε έρευνα που διεξήχθη από ερευνητές του Πανεπιστημίου Γουέικ Φόρεστ και του Πανεπιστημίου του Ντένβερ στις ΗΠΑ και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Affective Science, προκύπτει ότι υπάρχουν δύο στάδια για τη συναισθηματική αλλαγή: τη γνωστική αναπλαισίωση και την ουσιαστική επεξεργασία της κατάστασης. Για να καταλήξουν σε αυτό το συμπέρασμα, οι επιστήμονες πραγματοποίησαν τη μελέτη τους σε δύο μέρη.
Αρχικά, όπως εξηγεί στο The Conversation ο επικεφαλής της έρευνας και καθηγητής Ψυχολογίας στο Γουέικ Φόρεστ, Κρίστιαν Γουό, 89 συμμετέχοντες κλήθηκαν να παρατηρήσουν εικόνες με αρνητικό συναισθηματικό περιεχόμενο -έναν αδύναμο άνδρα σε κρεβάτι νοσοκομείου- και αρχικά να βρουν μια διαφορετική ερμηνεία που θα μπορούσε να τους βοηθήσει να νιώσουν καλύτερα. Για παράδειγμα, ότι ο ασθενής λαμβάνει τη σωστή θεραπεία και σύντομα θα αναρρώσει. Στη συνέχεια, τους ζητήθηκε να επιστρέψουν στην εικόνα και να εστιάσουν περισσότερο στη νέα αυτή οπτική, αναπτύσσοντάς τη νοερά. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες ένιωθαν μικρή βελτίωση όταν έβρισκαν μια εναλλακτική ερμηνεία, αλλά αισθάνονταν σημαντικά καλύτερα όταν αφιέρωναν χρόνο για να την επεξεργαστούν ουσιαστικά. Πιο απλά, η φιλοσοφία «το βλέπω με άλλο μάτι» δεν ήταν αρκετή, αλλά χρειάστηκε να εστιάσουν στη νέα οπτική.
Μπορούμε να αλλάξουμε αυτό που νιώθουμε αλλά δεν είναι τόσο απλό
Για να αλλάξει αυτό που νιώθουμε έπειτα από μια εμπειρία απαιτείται, σύμφωνα με τους ειδικούς, χρόνος και προσπάθεια. Photo: pexels
Στο δεύτερο σκέλος με 52 συμμετέχοντες, η ερευνητική ομάδα θέλησε να δει αν οι άνθρωποι επιλέγουν να ακολουθήσουν μόνοι τους τη διαδικασία και να την ολοκληρώσουν. Σε αυτή την περίπτωση, οι ερωτηθέντες παρατήρησαν μια δυσάρεστη εικόνα δίνοντάς της μια διαφορετική ερμηνεία και είχαν τη δυνατότητα να συνεχίσουν να «δουλεύουν» πάνω σε αυτή ή μπορούσαν να σταματήσουν στο πρώτο στάδιο δίχως την επιπλέον επεξεργασία. Παρατηρήθηκε ότι οι μισοί εξ αυτών επέλεξαν να συνεχίσουν να επεξεργάζονται τα συναισθήματά τους, παρότι η ολοκλήρωση της διαδικασίας τους έκανε να νιώθουν καλύτερα.
Όπως επισημαίνει ο Γουό, αυτό εξηγείται γιατί η σκόπιμη αλλαγή στον τρόπο σκέψης είναι δύσκολη και οι άνθρωποι τείνουν να απορρίπτουν τα δύσκολα. Αυτό επιβεβαιώνεται από τους μισούς που καθώς δεν ένιωσαν αμέσως τα οφέλη της αναπλαισίωσης, εγκατέλειψαν την προσπάθεια. Αυτό που υποστηρίζουν οι ειδικοί, είναι ότι για να αλλάξει αυτό που νιώθουμε έπειτα από μια εμπειρία χρειάζεται χρόνος και προσπάθεια. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι τα δύσκολα συναισθήματα καταργούνται ή «σκεπάζονται» με μια τεχνητή και επιβλαβή αισιοδοξία. Αντιθέτως, αναγνωρίζονται, αλλά ρυθμίζονται. Όχι γρήγορα, αλλά σταδιακά, με συνέπεια και σταθερότητα.
Eισαγωγική φωτογραφία: Getty Images/Ideal Image
