Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή δεν ταρακουνά πλέον μόνο τις αγορές πετρελαίου και ομολόγων. Το σοκ περνά τώρα και στην καθημερινότητα εκατομμυρίων νοικοκυριών, καθώς το κόστος στεγαστικών δανείων εκτινάσσεται σε Ηνωμένες Πολιτείες και Ευρώπη, επιβαρύνοντας ακόμη περισσότερο μια ήδη πιεσμένη αγορά κατοικίας.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, παρά το γεγονός ότι οι κεντρικές τράπεζες δεν έχουν ακόμη αυξήσει τα επιτόκια, οι τράπεζες και οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί προχωρούν ήδη σε ανατιμήσεις των στεγαστικών δανείων, προεξοφλώντας ότι ο πόλεμος με το Ιράν και η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας θα αναζωπυρώσουν τον πληθωρισμό και θα αναγκάσουν Fed και ΕΚΤ να σκληρύνουν ξανά τη νομισματική πολιτική.
Στις ΗΠΑ τα στεγαστικά γύρισαν σε επίπεδα προ χαλάρωσης
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, το επιτόκιο του κλασικού 30ετούς στεγαστικού δανείου σκαρφάλωσε στο 6,36%, υψηλότερα ακόμη και από τα επίπεδα του Σεπτεμβρίου 2025, πριν ξεκινήσει η Federal Reserve τον κύκλο μειώσεων επιτοκίων.
Η άνοδος αυτή έρχεται σε μια αγορά ακινήτων που ήδη αντιμετώπιζε σοβαρό πρόβλημα έλλειψης κατοικιών και υψηλού κόστους χρηματοδότησης.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι όσο το πετρέλαιο παραμένει σε υψηλά επίπεδα και τα Στενά του Ορμούζ συνεχίζουν να προκαλούν ανησυχία στις αγορές, οι πιέσεις στα στεγαστικά δάνεια θα ενταθούν ακόμη περισσότερο.
«Ξεχάστε τα επιτόκια του Covid»
Η ψυχολογία των αγοραστών αλλάζει ήδη αισθητά. Αμερικανοί μεσίτες περιγράφουν στους FT μια αγορά όπου οι υποψήφιοι αγοραστές «συμβιβάζονται» πλέον με την ιδέα ότι τα εξαιρετικά χαμηλά επιτόκια της πανδημίας δεν πρόκειται να επιστρέψουν.
«Πολλοί έχουν πλέον αποδεχθεί ότι δεν θα ξαναδούν στεγαστικά δάνεια στο 2% στη διάρκεια της ζωής τους», δήλωσε χαρακτηριστικά μεσίτης της Compass.
Η εικόνα δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ. Στη Γερμανία, τα επιτόκια των δημοφιλών 10ετών στεγαστικών δανείων αυξήθηκαν κατά περίπου 0,3 ποσοστιαίες μονάδες μέσα σε λίγες εβδομάδες, φτάνοντας κοντά στο 3,6%. Για ένα νέο δάνειο 350.000 ευρώ, αυτό μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος περίπου 1.000 ευρώ ετησίως μόνο από τους τόκους.
Στη Βρετανία, η άνοδος είναι ακόμη πιο έντονη. Το μέσο επιτόκιο για διετές σταθερό στεγαστικό δάνειο με loan-to-value 75% ανέβηκε στο 5,1% τον Απρίλιο, από 3,97% στα τέλη Φεβρουαρίου.
Στελέχη της αγοράς ακινήτων μιλούν στη βρετανική εφημερίδα για «σοβαρό πλήγμα» στην αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών.
Ο πόλεμος περνά στην πραγματική οικονομία
Οι επενδυτές αρχίζουν να φοβούνται ότι ο πόλεμος στο Ιράν δεν αποτελεί απλώς μια γεωπολιτική κρίση, αλλά τον πυροκροτητή ενός νέου κύματος στασιμοπληθωρισμού.
Εάν η κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ παραμείνει περιορισμένη και οι τιμές του πετρελαίου συνεχίσουν να ανεβαίνουν, οι πιέσεις στις τιμές θα γίνουν πιο επίμονες, αναγκάζοντας τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν ξανά τα επιτόκια.
Ο οικονομολόγος του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Τζον Μουελμπάουερ, προειδοποίησε ότι μια λανθασμένη κίνηση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης θα μπορούσε να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε «σοβαρό στασιμοπληθωρισμό».
Φόβοι για «πάγωμα» της αγοράς κατοικίας
Η άνοδος των στεγαστικών επιτοκίων αναμένεται να μειώσει τη ζήτηση για αγορά κατοικιών και να ασκήσει πιέσεις στις τιμές των ακινήτων, ειδικά εάν η κρίση στη Μέση Ανατολή παραταθεί.
«Θα δούμε αναπόφευκτα επιβράδυνση στις συναλλαγές και πίεση στις τιμές των κατοικιών όσο η άνοδος των επιτοκίων περνά στην αγορά», προειδοποιεί η Knight Frank.
Με άλλα λόγια, ο πόλεμος που ξεκίνησε στον Περσικό Κόλπο αρχίζει πλέον να επηρεάζει άμεσα το κόστος απόκτησης κατοικίας χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά — από το Λονδίνο και τη Φρανκφούρτη έως τη Νέα Υόρκη και το Τορόντο.
