Είναι γεγονός ότι η εκλογική διαδικασία, όσον αφορά τους δικαστικούς αντιπροσώπους και τους ψηφοφόρους, αλλάζει άρδην στις 21 Μάϊου χωρίς βέβαια να καταπατούνται οι αρχές του άρθρου 51 του Συντάγματος, δηλαδή α) της άμεσης ψηφοφορίας β) της καθολικής ψηφοφορίας γ) της μυστικότητας της ψήφου δ) της ισότητας ψήφου ε) της άμεσης ψηφοφορίας στ) της ταυτόχρονης διενέργειας εκλογών σε όλη την επικράτεια και ζ) της αυτοπρόσωπης άσκησης του δικαιώματος. Αρχές που αποτελούν τους πυλώνες μίας δημοκρατικής εκλογικής διαδικασίας και θα αποτελέσουν τη δομή της νέας ανασχεδιασμένης και απλούστερης εκλογικής διαδικασίας.
Του Γιάννη Αργυριάδη*
Οι ευρωεκλογές, περιφερειακές, δημοτικές και τοπικών κοινοτήτων του Μαΐου 2019 πραγματοποιήθηκαν περίπου σε 39.000 εκλογικά τμήματα και οι βουλευτικές ίδιου έτους πραγματοποιήθηκαν σε 21.500 εκλογικά τμήματα και το κόστος όλων αυτών ανήλθε περίπου 80-100.000.000€. Έτσι λοιπόν, με την νέα εκλογική διαδικασία μειώνονται τα κόστη και οι δαπάνες, απλουστεύεται ο διοικητικός έλεγχος της διαδικασίας, μειώνονται οι χρονοβόροι έλεγχοι και διασταυρώσεις και η διαδικασία διεκπεραιώνεται με μεγαλύτερη ταχύτητα. Ας μελετήσουμε την δαιδαλώδη, μέχρι πρότινος, διαδικασία για τους δικαστικούς αντιπροσώπους και την νέα διαμορφωθείσα διαδικασία.
ΠΑΛΑΙΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ:
Πριν τις εκλογές:
1. Ηλεκτρονική αίτηση προτίμησης (για τον τόπο διεξαγωγής των εκλογών) ή εξαίρεσης αναφορικά με τον διορισμό 2. Ηλεκτρονική ενημέρωση για το διορισμό (ύστερα από κλήρωση) 3. Παραλαβή διορισμού από την Εισαγγελία Πρωτοδικών, του Πρωτοδικείου στο οποίο ανήκει ο δικαστικός αντιπρόσωπος 4. Παραλαβή σάκου με το εκλογικό υλικό από το Δημαρχείο του τόπου διορισμού. Στον εκλογικό σάκο εμπεριέχονται α) εκλογικά έγγραφα β) τα ψηφοδέλτια των συνδυασμών γ) εκλογικό υλικό π.χ. στυλό, συρραπτικό, λαστιχάκια δ) ενημερωτικά έντυπα και υπουργικές αποφάσεις 5. Χωροταξική προετοιμασία εκλογικού τμήματος (κάλπη, παραβάν κλπ) 6. Προεργασία/γράψιμο εκλογικών βιβλίων, εντύπων και ψηφοδελτίων.
Κατά τη διάρκεια των εκλογών: 1. Ψηφοφορία 2. Παρουσία Εφορευτικής Επιτροπής και αντιπροσώπων των Συνδυασμών 3. Έκδοση Βεβαιώσεων Εκλογέων.
Μετά τις εκλογές: 1. Κλείσιμο Βιβλίου Πρωτοκόλλου Ψηφοφορίας στο οποίο αναγράφονται οι ψηφίσαντες 2. Καταμέτρηση φακέλων 3. Εξαγωγή ψηφοδελτίων/Αρίθμηση αυτών και μονογράφηση αυτών 4. Συμπλήρωση/Γράψιμο των σχετικών βιβλίων α. Διαλογής Ψήφων υπέρ Συνδυασμών β. Διαλογής Ψήφων υπέρ Υποψηφίων γ. Πράξεων της Εφορευτικής Επιτροπής και των αντιγράφων του Πρακτικού 5. Συμπλήρωση/Γράψιμο τηλεγραφημάτων και λοιπών εγγράφων 6. Παράδοση εκλογικού σάκου στο Πρωτοδικείο 7. Παράδοση Αντιγράφου Πρακτικού στην Περιφέρεια.
ΤΙ ΑΛΛΑΖΕΙ ΜΕ ΤΗΝ ΝΕΑ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ:
1 Ηλεκτρονική επίδοση/λήψη διορισμού. Λήψη είτε από την ιστοσελίδα του Αρείου Πάγου, http://www.areiospagos.gr/ είτε μέσω της Ολομέλειας Δικηγορικών Συλλόγων, https://olomeleia.gr/. Μαζί με την πράξη διορισμού, θα επισυνάπτεται η βεβαίωση λήψης αυτής.
2 Αντικατάσταση όλου εκλογικού υλικού με tablet το οποίο θα παραδίδεται από το Δήμο. Επομένως, μέσω ενός λογισμικού/προγράμματος το οποίο θα είναι εγκατεστημένο στο tablet, θα υπάρχει ο εκλογικός κατάλογος σε ηλεκτρονική μορφή ώστε να δηλώνεται αν έδωσε το παρόν ο εγγεγραμμένος του εκλογικού τμήματος. Με αυτόν τον τρόπο είναι περιττό και το Βιβλίο Πρωτόκολλου Ψηφοφορίας, στο οποίο αναγράφεται το ονοματεπώνυμο κάθε εκλογέα και ο ειδικό εκλογικός αριθμός του διότι αν δηλώνεται ότι έδωσε το παρόν, θα συνεπάγεται ότι προσήλθε να ψηφίσει.
3 Οι Βεβαιώσεις εκλογέων θα αποστέλλονται ηλεκτρονικά στο email του εκλογέα. Θα συμπληρώνεται ειδική φόρμα μέσω του ίδιου λογισμικού/προγράμματος. Επίσης, θα μπορεί να την αναζητήσει από την ιστοσελίδα του Υπουργείου Εσωτερικών, ώστε να την λάβει, συμπληρώνοντας π.χ, ονοματεπώνυμο, πατρώνυμο, αριθμό ταυτότητας και εκλογικό τμήμα.
4 Tα Βιβλία α) Διαλογής Ψήφων υπέρ Συνδυασμών β) Διαλογής Ψήφων υπέρ Υποψηφίων γ) Πράξεων της Εφορευτικής Επιτροπής και των αντιγράφων του Πρακτικού. Όλα θα καταργηθούν και θα ψηφιοποιηθούν καθώς η ψηφοφορία θα πραγματοποιείται σε μηχάνημα τύπου «ATM», με εγκατεστημένο πρόγραμμα, το οποίο θα είναι τοποθετημένο σε παραβάν. Θα υπάρχουν εικονικά ψηφοδέλτια και φυσικά επιλογή για τους υποψήφιους/κόμματα/παρατάξεις και για λευκή και άκυρη ψήφο. Επομένως, καταργείται η Εφορευτική Επιτροπή. Τα αποτελέσματα θα αποσταλούν απευθείας μέσω του εγκατεστημένου λογισμικού/προγράμματος στο Υπουργείο Εσωτερικών.
Τέλος διαδικασίας και παράδοση εκλογικού tablet στο Δήμο.
Αφού λοιπόν, ενημερωθήκατε για τη νέα εκλογική διαδικασία και πριν αναπτύξετε οποιαδήποτε κριτική σκέψη, προέβη πριν από εσάς σε μία σύγκριση της παλαιάς με την νέα ανασχεδιασμένη διαδικασία.
Στα πλεονεκτήματα, θα μπορούσε να τοποθετηθεί ότι διασφαλίζονται οι θεμελιώδες αρχές που διέπουν μία εκλογική διαδικασία, ηάμεση παραλαβή του διορισμού και η αποφυγή άσκοπης μετάβασης στο Πρωτοδικείο. Πολύ σημαντική είναι η μείωση δαπανών καθώς τα εκλογικά τμήματα θα είναι λιγότερα. Επομένως, οι δικαστικοί αντιπρόσωποι θα μειωθούν άρα λιγότερα έξοδα αμοιβών. Αναλογιστείτε, ότι οι δικαστικοί αντιπρόσωποι αμείβονταν με την παλαιά διαδικασία μέσο όρο με 900€ και ο γραμματέας 100€. Στις προηγούμενες εκλογές του 2019 υπήρχαν περίπου 60.500 εκλογικά τμήματα και στο κάθε εκλογικό τμήμα διορίστηκε ένας δικαστικός αντιπρόσωπος. Άρα, 60.500 εκλογικά Χ 900€ = 54.450.000€ δαπανήθηκαν μόνο για τους δικαστικούς αντιπροσώπους! H νέα διαδικασία θα είναι πιο φιλική με το περιβάλλον καθώς δεν θα τυπωθούν εκλογικά βιβλία, έντυπα και φυλλάδια. Επίσης, ο δικαστικός αντιπρόσωπος δεν θα αποτελεί πλέον τον κόμβο λήψης αποφάσεων και εξαλείφεται το ανθρώπινο λάθος και η ακούσια παραποίηση των αποτελεσμάτων, διότι για οποιαδήποτε διασταύρωση και έλεγχο των αποτελεσμάτων θα ευθύνεται το Υπουργείο. Το Υπουργείο θα είναι υπεύθυνο για την εύρυθμη λειτουργία του προγράμματος της νέας εκλογικής διαδικασίας. Τέλος, η άμεση κοινοποίηση αποτελεσμάτων είναι γεγονός καθώς το κάθε μηχάνημα «ΑΤΜ» θα αποστέλλει αυτόματα (στο Υπουργείο) τα αποτελέσματα του εκλογικού τμήματος στο οποίο ανήκει.
Όσον αφορά τα μειονεκτήματα, στην αρχή υπήρχαν αμφιβολίες για την πολιτική αμεροληψία της εταιρεία ανάπτυξης του άνω προγράμματος της νέας εκλογικής διαδικασίας. Ωστόσο, αυτοί οι ενδοιασμοί έφυγαν άμεσα διότι τελικά το εγχείρημα του εν λόγω προγράμματος το ανέλαβαν ερευνητικές ομάδες ελληνικών πανεπιστημίων. Ακόμη, δεν υπάρχει εκ νέου έλεγχος και ταυτοποίηση των αποτελεσμάτων διότι δεν επαναλαμβάνεται η καταμέτρηση στα Πρωτοδικεία. Με άλλα λόγια, η εγκυρότητα των αποτελεσμάτων επαφίεται σε ένα ηλεκτρονικό μηχάνημα και όχι σε ανθρώπινο παράγοντα. Όμως, κατά την πιλοτική εφαρμογή σε πολλά εκλογικά τμήματα στις προηγούμενες τρεις εκλογικές διαδικασίες δεν διαπιστώθηκε κάποιο πρόβλημα.
Το παρόν άρθρο αποτελεί προϊόν επιστημονικής φαντασίας και αφορμή για να αναλογιστούμε την ασύλληπτη σπατάλη ενέργειας και πόρων σε μία ακόμη εκλογική διαδικασία. Ενώ δεν υπάρχουν επαρκείς πόροι σε βασικές δομές που η χώρα μας πάσχει διαχρονικά, όπως υγεία, εκπαίδευση και δημόσια συγκοινωνία.
Ίσως το 2123, η εκλογική διαδικασία να απλουστευτεί κατά τον τρόπο που ανέπτυξα παραπάνω. Ίσως, να παραμείνουν τα πράγματα ως έχουν με μικρές αλλαγές. Οι δικαστικοί αντιπρόσωποι έχουμε το προνόμιο να γνωρίζουμε τη διαδικασία εκ των έσω και για αυτό έχουμε το πλεονέκτημα, έναντι των υπολοίπων, να προτείνουμε και έναν διαφορετικό τρόπο εκλογικής διαδικασίας. Ας εκμεταλλευτούμε τη θέση μας και να προτείνουμε λύσεις για μία λιγότερο κοστοβόρα, χρονοβόρα και περισσότερο «πράσινη» εκλογική διαδικασία.
*Ο Γιάννης Αργυριάδης είναι δικηγόρος και πολιτικός επιστήμονας.
Τα κείμενα που φιλοξενούνται στη στήλη «Γνώμες» του thesspress.gr δημοσιεύονται αυτούσια και απηχούν τις απόψεις των συγγραφέων και όχι της ιστοσελίδας.
