Θεμελιωτής του κομμουνισμού και ίσως ένας από τους λίγους που επηρέασαν τόσο πολύ την πολιτική τον 20ο αιώνα.
Ο Μαρξ ίσως να μην περίμενε ότι εκατομμύρια άνθρωποι μετά το θάνατό του (14 Μαρτίου 1883) θα δήλωναν Μαρξιστές και πολλοί περισσότεροι, ακόμη και πολιτικοί και ιδεολογικοί αντίπαλοί του, θα είχαν διαβάσει το μπεστ σέλερ των βιβλίων του, «Το Κεφάλαιο», που ο πρώτος του τόμος πρωτοεκδόθηκε το 1867.
Ο Καρλ Μαρξ και ο Μαρξισμός παραμένει επίκαιρος. Τόσο γιατί υπάρχουν αυτοί που υποστηρίζουν ότι ο Γερμανός φιλόσοφος δικαιώνεται και άλλο τόσο γιατί υπάρχουν αυτοί που λένε ότι ο μαρξισμός ήταν μια ουτοπία που απέτυχε στην πράξη, συνδυάζοντας τις αρχές του κυρίως με τα κομμουνιστικά καθεστώτα, ενώ πάντα υπάρχουν οι παραδοσιακοί αντίπαλοι της συγκεκριμένης ιδεολογίας.
Ωστόσο, εύκολα μπορεί να παρατηρήσει κάποιος ότι οι νεότερες γενιές – ειδικά αυτές που ενηλικιώθηκαν μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης- τον γνωρίζουν ελάχιστα από τα κείμενά του και τον υποστηρίζουν ή τον μάχονται, μέσα από τα στερεότυπα των προηγούμενων γενιών.
Υπάρχουν φυσικά και αυτοί που τον αγνοούν. Δεν είναι λίγοι οι νέοι που νομίζουν ότι ο Μαρξ είναι ένας από τους τρομερούς και φοβερούς κινηματογραφικούς «Αδελφούς Μαρξ» ή ακόμη και συνέταιρος του Σπένσερ…
Ο Καρλ Χάινριχ Μαρξ ήταν φιλόσοφος, κοινωνιολόγος, δημοσιογράφος, ιστορικός, πολιτικός οικονομολόγος και θεωρείται ο θεμελιωτής του κομμουνισμού, ενώ ανέλυσε την ιστορία με όρους ταξικής πάλης, η οποία συνοψίζεται στη θεωρία: τα συμφέροντα των κεφαλαιοκρατών και των εργαζομένων είναι διαμετρικά αντίθετα μεταξύ τους.
Για την εργατική τάξη και τους αγώνες της, δύο έργα του, το «Μανιφέστο του Κομμουνιστικού Κόμματος» και «Το Κεφάλαιο», αποτελούν ίσως τα βασικότερα εργαλεία προκειμένου να αντιμετωπίσουν τους εργοδότες.
Η γνωριμία με τον Ένγκελς, τον Προυντόν και τον Μπακούνιν (μετέπειτα αντίπαλό του) θα δημιουργήσει ένα εκρηκτικό ιδεολογικό κοκτέιλ. Έτσι, θα αποπειραθούν να δημιουργήσουν στο Βέλγιο, ένα ευρύτερο κομμουνιστικό κίνημα, αλλά ο Γερμανός πρέσβης, αντιλαμβανόμενος τον κίνδυνο ζητεί τον εκτοπισμό του.
Ο Μαρξ βρίσκεται σε διαρκή επαφή με τα κινήματα σε Αγγλία, Γαλλία και Γερμανία και καλείται στο Λονδίνο, για να παραβρεθεί στο συνέδριο του «Συνδέσμου των Δικαίων». Εκεί είναι που το κεντρικό σύνθημα «Όλοι οι άνθρωποι είναι αδέλφια» μετατρέπεται σε «Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!». Έξι μήνες μετά ο Σύνδεσμος του αναθέτει τη σύνταξη του «Κομμουνιστικού Μανιφέστου», το οποίο ο Μαρξ ολοκληρώνει το 1848. Την ίδια χρονιά συλλαμβάνεται στις Βρυξέλλες μαζί με τη σύζυγό του, αλλά αποφυλακίζεται σε λίγες ημέρες και μεταβαίνει στο Παρίσι, όπου έχει κηρυχθεί επανάσταση.
Το 1872 είναι 54 ετών, είναι απογοητευμένος και η υγεία του έχει αρχίσει να κλονίζεται. Σιγά-σιγά αποσύρεται και επικεντρώνει το ενδιαφέρον του στη συγγραφή του Κεφαλαίου. Γνωρίζει στερήσεις και ταλαιπωρίες, ενώ έχει μοναδικά στηρίγματα την αγαπημένη του γυναίκα Τζένη και τον στενό του φίλο, Ένγκελς.
Όταν η Τζένη πεθαίνει το 1881, ο Ένγκελς έγραψε ότι «ο θάνατός της σκότωσε κάθε κίνητρο ζωής γι’ αυτόν». Απογοητευμένος και χωρίς ιδιαίτερη αναγνώριση, ο Μαρξ θα πεθάνει στις 14 Μαρτίου 1883 στο Λονδίνο. Τάφηκε ως άπατρις στο νεκροταφείο Χαϊγκέιτ στο Βόρειο Λονδίνο.
