Δύο από τους πλέον προβεβλημένους στρατιωτικούς ηγέτες της Κίνας τίθενται υπό έρευνα, σε μια εξέλιξη που αφήνει τον πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ με σχεδόν αποκλειστικό επιχειρησιακό έλεγχο στον Λαϊκό Απελευθερωτικό Στρατό.
Οι κινεζικές αρχές διερευνούν τον στρατηγό Ζανγκ Γιουσια, αντιπρόεδρο της Κεντρικής Στρατιωτικής Επιτροπής (CMC), καθώς και τον στρατηγό Λιου Ζενλί, μέλος της CMC και επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (PLA). Σύμφωνα με το υπουργείο Άμυνας, οι δύο ανώτατοι αξιωματικοί ελέγχονται για «σοβαρές παραβιάσεις κομματικής πειθαρχίας και της νομοθεσίας».
Η απομάκρυνση των Ζανγκ και Λιου συρρικνώνει την Κεντρική Στρατιωτική Επιτροπή στο μικρότερο σχήμα της ιστορίας της. Πλέον, ενεργά μέλη παραμένουν ο Σι Τζινπίνγκ –ως πρόεδρος– και ο Ζανγκ Σενγκμίν, πολιτικός επίτροπος και επικεφαλής του στρατιωτικού μηχανισμού κατά της διαφθοράς.
Πλήγμα στην κορυφή
Η εξέλιξη σηματοδοτεί κλιμάκωση της εκστρατείας του Σι κατά της διαφθοράς και της «πολιτικής αναξιοπιστίας» στις ένοπλες δυνάμεις. Οι Ζανγκ και Λιου θεωρούνταν κεντρικές φυσιογνωμίες στον εκσυγχρονισμό του εθνικού στρατούς και ανήκαν στους λίγους Κινέζους στρατηγούς με πραγματική εμπειρία μάχης.
Ιστορικές διαστάσεις της εκκαθάρισης
Αναλυτές επισημαίνουν ότι, εφόσον επιβεβαιωθεί η αποπομπή του Ζανγκ, θα πρόκειται για τον υψηλότερα ιστάμενο εν ενεργεία στρατιωτικό που έχει εκκαθαρίσει ο Σι από την ανάληψη της εξουσίας του το 2012 –και για τη σοβαρότερη ανατροπή στην κορυφή του κινεζικού στρατού από το 1989 και τα γεγονότα της πλατείας Τιενανμέν.
Η τρέχουσα θητεία της CMC ξεκίνησε το 2022 με επτά μέλη. Σήμερα, ουσιαστικά απομένουν δύο. Είναι η πρώτη φορά μετά το 1989 που δύο μέλη του Πολιτικού Γραφείου απομακρύνονται στην ίδια θητεία.
Εκσυγχρονισμός με κόστος
Από το 2012, ο Σι έχει χρησιμοποιήσει τις αντικαταστάσεις και τις έρευνες ως εργαλείο εδραίωσης του ελέγχου του και μετασχηματισμού ενός στρατού που δεν έχει δώσει πόλεμο μεγάλης κλίμακας από το 1979. Στόχος είναι μια πιο ευέλικτη δύναμη, ικανή να διεξάγει διακλαδικές επιχειρήσεις και να ανταγωνιστεί τις δυτικές στρατιωτικές δυνάμεις –με το ζήτημα της Ταϊβάν να βρίσκεται διαρκώς στο παρασκήνιο.
Ωστόσο, εκθέσεις –μεταξύ αυτών και αμερικανικές– προειδοποιούν ότι η ένταση των εκκαθαρίσεων ενδέχεται να προκαλέσει βραχυπρόθεσμες δυσλειτουργίες στην επιχειρησιακή ετοιμότητα, ακόμη κι αν μακροπρόθεσμα ενισχύσει τον έλεγχο και την πειθαρχία.
Το βέβαιο είναι ότι, με τις τελευταίες εξελίξεις, ο Σι Τζινπίνγκ βρίσκεται πιο κοντά από ποτέ στον απόλυτο έλεγχο του κινεζικού στρατού –σε μια περίοδο που το Πεκίνο επιδιώκει να μετατρέψει τη στρατιωτική ισχύ σε στρατηγικό μοχλό παγκόσμιας επιρροής.
