Σε αυτήν την στήλη θα καταπιαστούμε με την «κουλτούρα του δρόμου». Οι έννοιες του, η σημασία του, η προέλευσή του και η εξέλιξη του, αλλά και η κοινωνική – πολιτική του θέση θα είναι μόνο ένα κομμάτι που θα μας απασχολήσει σε αυτό το ταξίδι.
Της Φωτεινής Νίτσιου
Ξεκινώντας αυτό το μουσικό ταξίδι, θα πρέπει να γνωρίζουμε πρώτα μία βασική διάκριση. Το HIP HOP δεν είναι είδος μουσικής αλλά μια ολόκληρη κουλτούρα, η οποία αποτελείται από τέσσερα στοιχεία: Το Djing, το Rapping, το Graffity και το Breakdancing. Στην πορεία θα αναφερθούμε σε όλα τα στοιχεία του HIP HOP εμβαθύνοντας στο κομμάτι της RAP μουσικής στην Ελλάδα.
Η RAP μουσική είναι ένα είδος «μαύρης» μουσικής. Ξεκίνησε στης αρχές της δεκαετίας του 1970. Έχει ρίζες αφρικάνικης μουσικής και την έφεραν οι μαύροι στην περίοδο βίαιης εκμετάλλευσης τους και μετέπειτα μετακίνησής του στην Αμερική. Ετυμολογικά η λέξη « rap» σημαίνει «χτυπώ». Το RAP αποτελεί μία περιθωριακή μουσική, όπως η punk, το ελληνικό ρεμπέτικο και η rock. Μετά το κίνημα της rock μουσικής, αποτελεί την μεγαλύτερη κουλτούρα της εποχής μας.
Πιο συγκεκριμένα, στις 11 Αυγούστου του 1973, στο Μπρόνξ της Νέας Υόρκης, ο 18χρονος Clive Campbell, a.k.a Dj Kool Herc οργάνωσε ένα πάρτυ με την μικρή του αδερφή, που λεγόταν « Back to school Jam». Εκεί ακούστηκε για πρώτη φορά ο «κλασσικός» ήχος της RAP όταν ο Kool Herc είχε την ιδέα να επιμηκύνει τα instrumental μέρη ενός κομματιού, αφού παρατήρησε ότι ο κόσμος χόρευε περισσότερο σε αυτά τα σημεία, εφευρίσκοντας στην ουσία το breakbeat DJing, την βάση του HIP HOP. Από κει και πέρα, βήμα – βήμα, η μουσική αυτή εξαπλώθηκε σε όλο τον κόσμο.
Για πολλούς φαντάζει εύκολο το να κάνεις RAP. Όμως για να είναι κάποιος καλός MC, όπου με τα αρχικά MC αποκαλούμε κάποιον που κάνει RAP και σημαίνουν είτε « χειριστής μικροφώνου» ( Microphone Controller), είτε « ο αρχηγός της τελετής» ( Master of Ceremonies), θα ήτανε καλό να διαθέτει τις απαραίτητες τεχνικές γνώσεις.
Ένα δυνατό λεξιλόγιο, η άρθρωση, ο τρόπος που ο MC τραγουδάει πάνω στο μέτρο (Flow), η ταχύτητα με την οποία ραπάρει (punchlines), το στυλ και η ενέργεια που προβάλει και οι ικανότητες που χρησιμοποιεί στο ραπάρισμά ώστε να κερδίζει το κοινό (skills) είναι τα ιδανικά «συστατικά» ενός καλού MC, χωρίς βέβαια αυτά να αποτελούν πανάκια.
Το χαρακτηριστικό που ξεχωρίζει την RAP μουσική από τα υπόλοιπα είδη μουσικής είναι οι πολλές θεματικές της. Τα κομμάτια της RAP μουσικής εκφράζουν την διασκέδαση, τον έρωτα, τα κοινωνικοπολιτικά θέματα, τον πόνο, τον αγώνα της επιβίωσης, τα βιώματα των καλλιτεχνών, τις προσωπικές τους απόψεις και την κυριαρχία «του καλύτερου» στην RAP σκηνή. Αυτή η ποικιλία του στίχου προκύπτει από τον τρόπο ζωής και σκέψης του κάθε καλλιτέχνη γι’ αυτό και βλέπουμε ότι ο κάθε ένας τους εκφράζει διαφορετικά την αγάπη του για αυτήν την μουσική. Για άλλον είναι ένας εύκολος τρόπος που αν δεν ξέρει νότες, μπορεί να πει αυτά που θέλει και να τον ακούσει η γενιά του. Για κάποιον είναι η προσωπική του επανάσταση, το σχολείο που πήγε, ο τρόπος να μεταφέρει τα μηνύματα που θέλει και για κάποιον ίσως να είναι η ίδια του η ζωή.
Κλείνοντας, στην προσπάθεια μας να δώσουμε έναν ορισμό για το HIP HOP, θα αποτύχουμε. Κι αυτό γιατί ότι ορισμό και να του δώσουμε θα «πεταχτεί από την γωνία» και θα αντιτάξει έναν νέο ορισμό. Το HIP HOP δεν έχει ξεκάθαρες ιδέες. Το συμπέρασμα που βγαίνει όμως από τις απόψεις των ανθρώπων που ασχολούνται με αυτήν την κουλτούρα είτε ως καλλιτέχνες είτε ως κοινό, είναι ότι αποτελεί τρόπο έκφρασης, μια μορφή επανάστασης και από την φύση της μια αντισυμβατική και αντισυστηματική κουλτούρα. Είναι μία ελεύθερη τέχνη.
